Các nước thành viên quyết định khôi phục hiệp định TPP

TPP 10

Nhật Bản và các thành viên còn lại trong hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) sẽ đưa ra cách thứckhôi phục lại hiệp định TPP mà không có sự tham gia của Mỹ.

Bộ trưởng thương mại của các quốc gia trong hiệp định TPP sẽ thảo luận tại cuộc họp Hợp tác Kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Hà Nội. Trong cuộc họp này, đại diện thương mại của Mỹ - ông Robert Lighthizer sẽ đưa thêm nhiều thông tin về chính sách thương mại của Washington trong tương lai.

Việc ông Trump rút Mỹ khỏi hiệp định TPP đã gây ra những lo sợ về sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ và tăng cường sự hiện diện của Trung Quốc ở khu vực châu Á. Theo số liệu gần đây, các quốc gia ủng hộ việc thúc đẩy hiệp định TPP-11 mà không có sự tham gia của Mỹ, mặc dù thương mại trong khối chỉ còn 1/4so với khi hiệp định có 12 thành viên.

Thúc đẩy hiệp định TPP có thể giúp củng cố vị thế đàm phán của các thành viên trong các hiệp định song phương với Mỹ. Bên cạnh đó, điều nàycũng giúp giảm sự thống trị của Trung Quốc trong khu vực. Trung Quốc không có mặt trong hiệp định TPP và Trung Quốc hiện đang dẫn dắt hiệp định Hợp tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), tuy nhiên hiệp định này được đánh giá là không toàn diện bằng hiệp định TPP.

Alan Bollard, giám đốc điều hành của Ban Thư ký APEC, cho biết: “Chúng tôi sẽ tìm hiểu liệu các bộ trưởng TPP có tiếp tục thúc đẩy hiệp định bằng cách thay đổi các điều khoản hay không.”

“Hoặc các Bộ trưởng sẽ nói rằng họ lạc quan về triển vọng, tuy nhiên họ cần thêm các cuộc thảo luận”, ông Alan Bollard đã nói tại Hà Nội.

Mặc dù trong thời gian đầu, Nhật Bản còn lưỡng lự khi tham gia hiệp định TPP mà không có Mỹ, tuy nhiên, Nhật Bản đang nỗ lực cùng với New Zealand để đưa Mỹ quay trở lại hiệp định.

Hôm 16/05, Thủ tướng Shinzo Abe đã cho biết: “Nhật Bản muốn các cuộc tranh luận phải có hướng đi rõ ràng”.

Sự ủng hộ của các thành viên khác trong hiệp định TPP

Việt Nam sẽ là một trong những nước hưởng lợi lớn nhất từ hiệp định TPP, hàng rào thuế sẽ được cắt giảm và giúp thu hút vốn đầu tư từ Mỹ. Malaysia cũng được hưởng các lợi ích tương tự từ hiệp định này, các quan chức Malaysia cũng hi vọng hiệp định sẽ được tiếp tục.

Theo ông Nguyễn Xuân Thành, Trường Harvard Kennedy, việc thúc đẩy hiệp định TPP sẽ giúp nâng cao vị thế của Nhật Bản trong đàm phán thỏa thuận song phương với Mỹ và điều này cũng áp dụng tương tự đối với Việt Nam.

“Đó là một phần của cuộc chơi. Không nước nào muốn bị xem là thất bại trong các thỏa thuận song phương”.

Dự kiến, cuộc gặp gỡ giữa ông Lighthizer với các đối tác, đặc biệt với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới - Trung Quốc, sẽ được theo dõi chặt chẽ.

Mexico và Canada, 2 quốc gia mà ông Trump muốn tái đàm phán hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ, cũng có mặt ở APEC.

Chiến lược thương mại “nước Mỹ trên hết” của ông Trump phụ thuộc vào việc thực thi tốt pháp luật thương mại Mỹ và các hiệp định thương mại hiện tại, và cố gắng đàm phán một số nội dung theo hướng có lợi cho Mỹ.

Ông Lighthizer cho biết ông sẽ làm cho thương mại trở nên “tự do và công bằng hơn”, hướng đến lợi ích của công nhân, nông dân, chủ trang trại và các doanh nghiệp Mỹ.

Tuyên bố cuối cùng của các Bộ trưởng thương mại APEC sẽ được xem xét kỹ lưỡng, năm 2016 tuyên bố đã nhấn mạnh đến tự do thương mại và đầu tư, nhưng tuyên bố không đề cập đến từ “công bằng”.

Việc thúc đẩy hiệp định TPP đã phần nào làm lu mờ những bước tiến của hiệp định RCEP do Bắc Kinh dẫn đầu, các thành viên đã hy vọng hiệp định RCEP sẽ hoàn tất ký kết vào cuối năm nay.

Hiệp định bao gồm cả Trung Quốc và Ấn Độ, nhưng không có sự tham gia của Mỹ. Phần lớn, hiệp định tập trung vào việc cắt giảm giảm thuế và không mang tính toàn diện như hiệp định TPP. Hiệp định RCEP bảo vệ hạn chế đối với quyền sở hữu trí tuệ, quyền lao động, môi trường.

Ông Tu Xinquan, một chuyên gia về thương mại tại Đại học Kinh tế và Kinh doanh quốc tế tại Bắc Kinh cho biết: “Trung Quốc sẽ không vui khi thấy hiệp định TPP hồi sinh ngay cả khi không có sự tham gia của Mỹ”. “Tôi cũng không nghĩ Trung Quốc sẽ hoặc nên có hành động cụ thể nhằm đáp lại điều này”, ông nói thêm.

Để hiệp định TPP có hiệu lực mà không có sự tham gia của Mỹ, hiệp định sẽ phải bỏ quy tắc yêu cầu sự phê chuẩn của ít nhất 6quốc gia chiếm 85% tổng sản phẩm quốc nội.

Nguồn: theglobeandmail.com – XM

Từ khóa: các nước thành viên, quyết định, khôi phục, hiệp định, TPP