Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Đối với Việt Nam, xuất khẩu là một trong những động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế nhưng đang gặp phải rào cản lớn từ các tiêu chuẩn kỹ thuật (Technical Barriers to Trade - TBT) của các nước nhập khẩu.

Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp cần chú trọng đến các quy định kiểm soát chất lượng sản phẩm nhập khẩu của mỗi nước đối tác, từ đó có những biện pháp phối hợp với các đơn vị kiểm nghiệm để hợp chuẩn, hợp quy cho sản phẩm trước khi xuất khẩu.

Rào cản từ các tiêu chuẩn kỹ thuật (TBT)

Theo thống kê của ngành Công Thương tỉnh Cà Mau, do nhu cầu thị trường sụt giảm, nhiều rào cản thương mại được các nước liên tục đưa ra nên trong quý I/2017 giá trị kim ngạch xuất khẩu của tỉnh Cà Mau đã giảm 7,23% so với cùng kỳ. Ngoài nguyên nhân Chính phủ Úc ban hành lệnh tạm ngừng nhập khẩu tôm và thịt tôm chưa nấu chín từ các nước châu Á thì nguyên nhân tiếp theo là do nhiều lô hàng thủy sản của doanh nghiệp Cà Mau xuất đi các thị trường khác cũng bị đối tác trả về do chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường nhập khẩu.

Đối với Việt Nam, xuất khẩu là một trong những động lực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế nhưng đang gặp phải rào cản lớn từ các tiêu chuẩn kỹ thuật (Technical Barriers to Trade - TBT) của các nước nhập khẩu. Theo thống kê của Bộ Công thương, rào cản thương mại đối với hàng xuất khẩu Việt Nam áp dụng cho nhiều loại mặt hàng, trong đó chủ yếu tập trung vào các nhóm hàng nông, thủy sản.

Nhiều mặt hàng nông, thủy sản xuất khẩu của Việt Nam vấp phải các hàng rào kỹ thuật nghiêm ngặt từ các thị trường nhập khẩu chính như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Mexico...

Điển hình như Luật Nông nghiệp 2014 của Hoa Kỳ; Các tiêu chuẩn về dư lượng các chất cấm và các chất hạn chế sử dụng trong thủy sản của EU… Trong các thành viên của WTO, Hoa Kỳ và EU là 2 nước và khu vực áp dụng các rào cản kỹ thuật nhiều nhất so với các nước khác trên thế giới. Chính sách bảo hộ nông nghiệp của EU được đánh giá ở mức cao nhất trên thế giới, với nhiều rào cản kỹ thuật như: SPS/TBT, Luật thực phẩm, Luật về chất lượng sản phẩm, giám sát và kiểm tra chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm, Luật bảo hộ sức khỏe người tiêu dùng, kiểm tra chất độc hại và dư lượng kháng sinh…

Năm 2017, EU cho biết sẽ thanh tra toàn diện và tổng thể hệ thống kiểm soát dư lượng kháng sinh, hóa chất cấm trong thủy sản nuôi tại Việt Nam, ở tất cả các công đoạn từ cấp phép lưu hành thuốc thú y, thức ăn thủy sản, các sản phẩm phục vụ sản xuất, việc sử dụng thuốc thú y trong quá trình nuôi cho đến an toàn thực phẩm trong chế biến tại các nhà máy. Việt Nam hiện “đứng đầu bảng” về số lô hàng vi phạm ATTP, trong số các quốc gia xuất khẩu vào EU.

Trong năm 2016, Cục Quản lý Chất lượng Nông Lâm và Thủy sản đã nhận được thông tin cảnh báo về một số lô hàng thủy sản xuất khẩu của Việt Nam không đảm bảo an toàn thực phẩm do phát hiện kháng sinh cấm hoặc do dư lượng hóa chất kháng sinh vượt mức giới hạn tối đa cho phép. Cụ thể, Nhật Bản (24 lô), EU (11 lô), Úc (3 lô) và Hàn Quốc (2 lô).

Kiểm nghiệm theo chuẩn quốc tế - giải pháp vượt qua TBT

Trong xu hướng chung của tự do thương mại khi thuế suất thuế nhập khẩu bằng 0, xuất khẩu của Việt Nam trong các năm tiếp theo sẽ gặp phải nhiều khó khăn do các nước dựa trên sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật và công nghệ, sẽ sử dụng ngày càng nhiều hàng rào TBT để bảo vệ sản xuất trong nước trước sự cạnh tranh của hàng nhập khẩu. Để vượt qua được rào cản này đòi hỏi các cơ quan chức năng và doanh nghiệp Việt Nam phải có giải pháp cụ thể.

Điều này yêu cầu các doanh nghiệp phải nắm bắt được kịp thời các yêu cầu của nước đối tác để làm cơ sở đối chứng cho việc kiểm nghiệm sản phẩm của mình trước khi xuất khẩu. Kiểm nghiệm phải theo tiêu chuẩn quốc tế. Kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu đầu vào cũng như sản phầm đầu ra trên các trang thiết bị hiện đại, cho kết quả nhanh, chính xác. Bên cạnh đó, hợp chuẩn - hợp quy là một khâu quan trọng để đánh giá chất lượng và thông quan trước hàng rào TBT của các nước nhập khẩu đang ngày một xiết chặt. 

Thạc sỹ Chu Vân Hải, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ Phân tích thí nghiệm TP HCM (CASE) nhấn mạnh: “Hiện nay, các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là nhập khẩu thủy sản của Việt Nam yêu cầu rất khắt khe đối với dư lượng kháng sinh, đặc biệt là các thị trường Mỹ, EU, Nhật Bản… giới hạn cho phép ở mức độ rất thấp (ppm hoặc ppb) đòi hỏi đơn vị thực hiện phân tích phải được trang bị tốt về máy móc thiết bị, cũng như nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn sâu. Năng lực phân tích thử nghiệm CASE đáp ứng được hầu hết yêu cầu từ các thị trường khó tính này. Chúng tôi vẫn đang thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin về yêu cầu của các thị trường nhập khẩu để có hướng nghiên cứu, phát triển phương pháp đáp ứng tốt yêu cầu của họ và hỗ trợ hiệu quả cho các doanh nghiệp xuất khẩu nông, thủy sản của nước ta”.

Ông Nguyễn Kỳ Phùng, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM cho biết, trong những năm vừa qua, Thành phố đã đầu tư hơn 61 tỷ đồng cho CASE để xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm và trang thiết bị phòng kiểm nghiệm thức ăn chăn nuôi có khả năng đáp ứng các yêu cầu phân tích đòi hỏi độ chính xác cao.        
Hiện nay, hầu như các chỉ tiêu phân tích mới, khó, nhiều nơi không thực hiện được thì CASE chính là địa chỉ tin cậy cho khách hàng với hơn 1.800 quy trình, phương pháp phân tích đang được áp dụng.

Những hàng rào kỹ thuật là rất nhiều và sẽ còn nhiều nữa trong tương lai. Để đáp ứng các quy định này, các nhà quản lý và doanh nghiệp phải nắm chắc các quy định để từ đó quan tâm chất lượng sản phẩm và vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm để vượt qua rào cản TBT của các nước đối tác, xây dựng được thương hiệu và uy tín cho các sản phẩm hàng hóa xuất khẩu.

Nguồn: enternews

Từ khóa: Giải pháp nào, để vượt qua, TBT.