Tác động của FTA xuyên Đại Tây Dương lên thương mại toàn cầu

FTA

Bối cảnh

Sau 7 năm đàm phán, thỏa thuận thương mại EU – Canada , hay Hiệp định Thương mại và Kinh tế Toàn diện (CETA) đã kết thúc vào hôm 30 tháng 10. Giống như bất kỳ hiệp định thương mại nào khác, hiệp định thương mại này được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên. Thêm vào đó, những tiêu chuẩn cao trong hiệp định được chờ đợi sẽ thiết lập các nguyên tắc thương mại trong tương lai. Rất nhiều người Trung Quốc không hề quan tâm đến thỏa thuận này, bởi đây là thỏa thuận xuyên Đại Tây Dương, và hầu như không có ảnh hưởng đến chiến lược của Trung Quốc ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Nhưng có thật là như vậy không ?

EU đã ký FTA với Mexico năm 1999, bất chấp những mối lo ngại về chệch hướng thương mại gây ra bởi FTA Bắc Mỹ (NAFTA) có hiệu lực từ năm 1994. Mặc cho những tiêu chuẩn trong thỏa thuận này không cao như các thỏa thuận hiện có, EU có thể hạn chế tác động của chuyển hướng thương mại và Mexico có thể tiếp cận thị trường EU. Năm 2015, EU và Mexico đồng ý nâng cấp FTA EU – Mexico nhằm theo kịp những chuẩn mực thương mại mới của thỏa thuận EU – Canada và một số chương trong Hiệp định Thương mại Tự do xuyên Đại Tây Dương.

Tiêu chuẩn của CETA rất cao. Ví dụ, ngoài một vài sản phẩm nông nghiệp nhất định, thuế quan gần như bằng 0 đối với hầu hết hàng hóa. Quan trọng hơn, cả EU và Canada đều đồng ý về các biện pháp đầu tư song phương, phù hợp với giá trị mà Liên minh Châu Âu đang tìm kiếm, đó là cân bằng giữa bảo vệ nhà đầu tư trong khi không làm suy yếu quyền lực chính phủ.

Ảnh hưởng không ngờ của FTA xuyên Đại Tây Dương

Mặc dù đàm phán FTA của EU với Mexico và Canada diễn ra trước đàm phán TTIP, cả hai thỏa thuận đều không thu hút nhiều sự chú ý lắm của Trung Quốc. Điều này không có gì ngạc nhiên, vì nền kinh tế Mexico và Canada nhỏ hơn nhiều so với quy mô của nền kinh tế Mỹ.

Nhưng cũng cần lưu ý rằng FTA EU-Mexico và CETA là những thỏa thuận xuyên Đại Tây Dương, như TTIP. Thêm vào đó, EU đang trong quá trình đàm phán với một nước thuộc NAFTA: Mỹ. Vì vậy, hiển hiện trước chúng ta là bức tranh rộng lớn của FTA giữa EU và Bắc Mỹ với những tiêu chuẩn thương mại thống nhất.

Nếu bức tranh này là sự thật, dù cho các thỏa thuận siêu thương mại bao gồm Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP), TTIP và Hiệp định Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), tương ứng chiếm 40 phần trăm, 40 phần trăm và 33 phần trăm sản lượng toàn cầu, có thể bị qua mặt bởi FTA giữa EU và Bắc Mỹ, chiếm 44 phần trăm nền kinh tế thế giới. Thỏa thuận thương mại tiềm năng này có thể gia tăng sản lượng thương mại, khi khoảng cách phát triển giữa các nước thành viên không lớn như trong TPP, TTIP hay RCEP.

Nếu FTA EU-Bắc Mỹ có hiệu lực, kinh tế các nước sẽ được tháo dỡ khỏi xiềng xích khi các nước thành viên trở nên cạnh tranh hơn trong lĩnh vực dịch vụ và các ngành công nghiệp. Hơn thế nữa, đầu tư xuyên khu vực sẽ chủ động hơn. Thị trường mới này sẽ cạnh tranh với thị trường xuyên Thái Bình Dương, đặc biệt là khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Mặc cho quy mô thị trường của khu vực châu Á – Thái Bình Dương và Đại Tây Dương là ngang nhau, châu Á – Thái Bình Dương vẫn còn thua kém nhiều về lĩnh vực công nghệ và dịch vụ, điều sẽ làm các nước kém phá triển khó bắt kịp các nước phát triển.

Ngoài ra, một FTA giữa EU và Bắc Mỹ có thể đem đến những thách thức cho sáng kiến Một vành đai, Một con đường và quản trị thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, một FTA EU-Bắc Mỹ có thể thu hút lượng lớn thương mại và đầu tư vào khu vực Đại Tây Dương, gây áp lực đối với những nước thuộc sáng kiến Một vành đai, Một con đường. Xa hơn, các tiêu chuẩn th ương mại và đầu tư của FTA tương lai này có thể cao hơn tương đối và gây ra nhiều ảnh hưởng đến các nguyên tắc thương mại toàn cầu. Các quốc gia khác sẽ cảm thấy khó khăn hơn để bắt kịp với các quy tắc thương mại quốc tế được hứa hẹn, và cần sự phù hợp với các chuẩn mực cao hơn.

Giải pháp đối phỏ của Trung Quốc với FTA EU-Bắc Mỹ

Để giải quyết các thách thức này, Trung Quốc cần suy nghĩ và hành động ngay. Trước hết, Trung Quốc cần nỗ lực thúc đẩy chiến lược Một vành đai, Một con đường trước thỏa thuận FTA giữa EU và Bắc Mỹ.

Thứ hai, đàm phán về Hiệp ước đầu tư song phương mà Trung Quốc có với Mỹ và EU cần phải được hoàn thành càng sớm càng tốt. Ngoài ra, các cuộc đàm phán về FTA của Trung Quốc-Mỹ, Trung Quốc-EU và Trung Quốc-Canada nên được khởi động sớm.

Thứ ba, Trung Quốc cần tham gia thỏa thuận thương mại siêu khu vực hiện tại – hiệp định RCEP. Trung Quốc cần nắm bắt cơ hội và kết thúc sớm đàm phán RCEP trước khi TPP được phê chuẩn hoặc rào cản TTIP chưa được dỡ bỏ.

Hiêp định CETA giữa EU và Canada có thể mang lại hiệu ứng khó nhận ra với Trung Quốc trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Nếu đàm phán TTIP được thông qua, FTA EU-Bắc Mỹ sẽ được thiết lập, và gây tác động không nhỏ đến nền kinh tế và chính trị của thế giới.

Nguồn:globaltimes.cn - HT

Từ khóa: Tác động, của FTA, xuyên Đại Tây Dương, lên thương mại toàn cầu.