Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Với các thành phố phía tây nam Côn Minh, kế hoạch mở rộng tuyến đường sắt tốc cao tốc dài 3.000 km về phía nam tới tận Singapore của Trung Quốc có nhiều thuận lợi, đó là hệ thống đường cao tốc khu vực này còn khá hoang sơ, có khả năng bùng nổ thị trường bất động sản ở các vị trí xung quanh các nhà ga chính khi những người mua trẻ có thu nhập cao ngày càng tăng.

Tại Lào, kế hoạch vẫn chưa được bắt đầu và đây là cung đường ở nước ngoài đầu tiên trong tuyến đường sắt đầy tham vọng trải dài khắp Đông Nam Á. Lào, một trong những quốc gia nghèo nhất Đông Nam Á, chưa tìm được nguồn tài chính để tài trợ cho một phần trong gói 7 tỷ USD chi phí thực hiện dự án và vẫn chưa đồng ý các điều khoản tài chính mà Trung Quốc đưa ra.

Từ Lào, tuyến đường sắt này sẽ được kết nối với Thái Lan. Nhưng các cuộc đàm phán của Bắc Kinh cũng đang bế tắc, một phần là do vấn đề tài chính, đã làm nổi bật các khó khăn mà Bắc Kinh có thể gặp phải trong dự án xa lộ kinh tế ngoài khu vực Đông Nam Á và châu Á trong sáng kiến "Một vành đai, Một con đường”.

Kế hoạch đầy tham vọng xây dựng các xa lộ nối đất liền, biển, bầu trời trên khắp lục địa và xa hơn nữa đã được chủ tịch Tập Cận Bình công bố năm 2013, với mục tiêu đẩy thương mại lên tới 2,5 nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới. Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc đang chậm lại, Bắc Kinh khuyến khích các công ty của mình giành chiến thắng ở các thị trường mới ở nước ngoài.

Tuy nhiên, để vượt qua biên giới khu vực Đông Nam Á, Trung Quốc đang đối mặt với những trở ngại quan trọng nhất và phức tạp nhất đối với tham vọng của mình, đó là sự phản đối của các nước láng giềng trước đòi hỏi quá mức của Trung Quốc và các điều kiện tài chính.

Họ đã chống lại các đòi hỏi của Trung Quốc về quyền được phát triển và khai thác quỹ đất dọc theo hai bên tuyến đường sắt cao tốc. Bắc Kinh nói rằng lợi nhuận từ việc phát triển quỹ đất sẽ giúp cho dự án trở nên khả thi hơn và cho phép thực hiện một cam kết tài chính tốt hơn. Ngoài ra, Myanmar cũng đang có những lo ngại về vấn đề môi trường và đã quyết định hủy một phần của dự án vào năm 2014.

Sự nghi ngại của Đông Nam Á sẽ là rào cản quan trọng đầu tiên cho tiến trình thực hiện sáng kiến Một vành đai, Một con đường.

Đối với Trung Quốc, sự nghi ngại của Đông Nam Á sẽ là “rào cản quan trọng đầu tiên cho tiến trình thực hiện sáng kiến Một vành đai, Một con đường", Peter Cai, một nhà nghiên cứu tại Viện Chính sách Quốc tếLowy Sydney cho biết.

Bộ Ngoại giao và Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc không bình luận khi được hỏi về các vấn đề này.

Năm 2013, tất cả các dấu hiệu đều thể hiện phần đường sắt chạy qua Lào sẽ được nhanh chóng hoàn thành. Lãnh đạo hai nước đã nhất trí tăng tốc độ xây dựng - Trung Quốc đề xuất các khoản tín dụng cho gần như toàn bộ dự án. Tháng 11 cùng năm, ga cuối tại Côn Minh phát lệnh khởi công. Trong khi Ga đường sắt cao tốc tại Côn Minh trị giá 325 triệu USD đã tiến hành xây dựng được nhiều tháng thì tại Vientiane, tiến trình xây dựng vẫn không động tĩnh mặc dù lễ động thổ dự án đã được thực hiện từ tháng 12.

Các nhà ngoại giao cho biết, Lào thiếu cơ chế cung cấp tài chính cho dự án, và sẽ không làm được gì nếu không có sự giúp đỡ đáng kể từ Trung Quốc.

Hiện chưa rõ lý do tại sao Trung Quốc, đang cạnh tranh ảnh hưởng ở Lào với Việt Nam, vẫn không thể đưa ra các điều khoản tài chính chấp nhận được cho Vientiane.

Cả hai quốc gia đang đầu tư tìm ảnh hưởng chính trị ở quốc gia này. Trung Quốc đặt mục tiêu tăng phạm vi ảnh hưởng của nó trong khu vực Đông Nam Á và Lào nói rằng họ muốn biến đất nước mình thành một cái gọi là liên kết quốc gia, chứ không phải cô lập.

"Có được chức sắc cao cấp của cả hai bên tại lễ ký kết", một nhà ngoại giao phương Tây tại Vientiane cho biết. "Hầu hết mọi người đều tin rằng dự án sẽ có chi phí hơn tỷ $ 7, và Lào đang vật lộn để tìm nguồn tài chính tài trợ 2 tỷ USD cho dự án 7 tỷ này".

Chính phủ Lào cũng không bình luận khi được hỏi về chuyện này. Song các nhà ngoại giao vẫn luôn nói rằng không có chuyện rạn nứt nội bộ Đảng Cộng sản Lào vì các cuộc đàm phán với Trung Quốc.

Phó Thủ tướng Somsavat Lengsavad, người dẫn đầu các cuộc đàm phán về dự án Trung Quốc đã phải đối mặt với những lời chỉ trích từ nội bộ là quá thân Trung Quốc và đã buộc phải từ chức.

"Các điều khoản đều tốt cho Lào", Somsavat nói với Reuters. Lý do việc xây dựng bị trì hoãn là vì Lào vẫn còn "nghiên cứu thêm một số chi tiết" và vì sự phức tạp ở địa phương do các vấn đề về đất đai."Vì các lý do nội tại, chính phủ Lào đã đàm phán lại các điều khoản của thỏa thuận đường sắt này", một nhà ngoại giao cho biết.

Trung Quốc đã cấp trên 30 tỷ USD bằng các khoản vay và hạn mức tín dụng cho các dự án. Zhao Jian, giáo sư tại Đại học Giao thông Bắc Kinh, cho biết Trung Quốc cung cấp các khoản vay ưu đãi với lại suất thấp từ 2 đến 7%, vì vậy bất cứ quốc gia nào muốn giành ảnh hưởng bằng việc cấp tín dụng rẻ hơn đều là "phi thực tế".

Tuy nhiên, các dự án cơ sở hạ tầng như thế này vẫn cần được trợ cấp, Kamalkant Agarwal, một quan chức lãnh đạo của Ngân hàng Thương mại Siam Thái Lan bình luận.

"Bạn chỉ có thể thực thi được các dự án này nếu như có một chính phủ giàu có trả tiền cho nó", ông nói, "vì nếu không, để làm cho các dự án này có lợi nhuận thương mại là một thách thức rất lớn."

Thái Lan và sáng kiến Một vành đai, Một con đường của Trung Quốc

Sau khi thất bại trong việc giải quyết bài toán tài chính, đầu tư và chi phí, Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha nói với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường tại một cuộc họp ở Hải Nam vào hồi tháng 3 rằng Thái Lan sẽ tự chủ tài chính và chỉ xây dựng một phần của dự án. Tuyến đường sắt ở Thái sẽ dừng lại tại biên giới với Lào.

"Họ sẽ phải đầu tư nhiều hơn vì đây là tuyến đường chiến lược mang lại lợi ích cho Trung Quốc", Bộ trưởng Giao thông vận tải Thái Lan, Arkhom Termpittayapaisith, nói với Reuters hồi đầu năm nay. Thái Lan cũng đã từ chối yêu cầu của Trung Quốc về quyền được phát triển quỹ đất dọc theo tuyến đường sắt .

"Tôi đã nói từ ngày đầu với Trung Quốc, rằng sẽ không được đề cập đến quyền sử dụng đất đai", Arkhom nói. Bộ Tài chính Thái Lan cho biết nước này có thể đảm bảo tài chính cho dự án bằng nguồn vốn từ Nhật Bản với “giá” thấp hơn nhiều. Nhật Bản không chỉ là nhà đầu tư lớn nhất của Thái Lan mà còn cạnh tranh với Trung Quốc để giành ảnh hưởng đối với châu Á, do đó Bắc Kinh sẽ cảnh giác với ý tưởng này.

"Bộ Tài chính không muốn bị mang tiếng là đã chọn khoản vay đắt trong khi vẫn còn có những phương án khác để hỗ trợ cho dự án này", một quan chức Bộ Tài chính Thái Lan đã tham dự một số cuộc đàm phán với Trung Quốc cho biết.

Một số quan chức địa phương Trung Quốc cũng thấy được sự chậm trễ khi khu vực Đông Nam Á trở nên do dự.

"Chúng tôi gặp phải vấn đề từ Đông Nam Á", Sun Xiaoqiang, phó giám đốc Ban Xúc tiến Đầu tư Thành phố Côn Minh cho biết. "Tất nhiên, tất cả chúng tôi đều hy vọng là họ tăng tốc độ xây dựng".

Khoảng cách giữa Trung Quốc và Đông Nam Á được thể hiện rõ ràng trên những đường phố Vientiane và Côn Minh. Hàng trăm công ty Trung Quốc hoạt động tại Lào, bao gồm tập đoàn bất động sản Wan Feng Thượng Hải. Họ đang xây dựng một dự án chung cư cao tầng và trung tâm mua sắm trị giá 1,6 tỷ USD dành cho Hoa Kiều. Nhưng chính phủ Lào đầu tư rất ít cho hệ thống đường sắt và đường bộ mới.

Hàng tỷ USD đã đổ vào Côn Minh, bao gồm cả các huyện xung quanh nhà ga đường sắt mới –nơi mà Ngân hàng Thế giới 6 năm trước đây mô tả như là một "thị trấn ma".

Sáng kiến "Một vành đai, Một đường tốt” là cho Côn Minh, Jin, một giáo viên địa phương cho biết. Những quốc gia này có rất nhiều vấn đề về chính trị và quản trị. Trung Quốc đã sẵn sàng, nhưng khu vực Đông Nam Á thì không như vậy.

Nguồn : http://www.reuters.com/ - PT

Từ khóa : Tham vọng, của Trung Quốc, phải đối mặt, nhiều trở ngại, ở phía tây nam.