Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Theo báo cáo của Văn phòng Nghiên cứu Vĩ mô ASEAN+3 (AMRO), liên kết kinh tế giữa Trung Quốc và ASEAN đã làm gia tăng hiệu ứng “tràn”, thông qua nhiều kênh khác nhau như thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, đầu tư và thị trường tài chính.

Thương mại hàng hóa

Thương mại hàng hóa là kênh “quan trọng nhất”, AMRO cho biết. Đó là bởi vì xuất khẩu hàng hóa của ASEAN sang Trung Quốc liên tục tăng trưởng. Và ở một vài nước trong ASEAN, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc chiếm một tỷ trọng đáng kể trong GDP.

Năm 1990, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc chỉ chiếm 2% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của ASEAN, nhưng đến năm 2016, tỷ lệ này đã tăng lên thành 12%.

Nếu tính theo tỷ trọng trong GDP, hầu hết xuất khẩu của các nước ASEAN sang Trung Quốc trong năm 2016 đều đạt mức cao, đặc biệt là Việt Nam (18%), Malaysia (17%), Thái Lan (9%), Singapore (9%) và Lào (9%).

Trong tổng kim ngạch xuất khẩu của ASEAN sang Trung Quốc, hàng hóa tiêu dùng, linh kiện điện tử và công nghiệp tiếp tục tăng, một phần là vì các nước ASEAN đã nâng cao năng lực lắp ráp cũng như vì nhu cầu tiêu dùng của thị trường nội địa Trung Quốc bùng nổ.

Nhập khẩu của ASEAN từ Trung Quốc cũng đã tăng đáng kể, vì nhu cầu tiêu dùng ở ASEAN ngày càng tăng và vì mạng lưới sản xuất khu vực ngày một mở rộng.

Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài

Đầu tư trực tiếp ra nước ngoài (ODI) của Trung Quốc sang ASEAN đã tăng đều đặn và phần lớn tập trung vào ngành sản xuất, bán sỉ và bán lẻ, cũng như dịch vụ cho thuê văn phòng. Tăng trưởng ODI của Trung Quốc vào ASEAN cao hơn tăng trưởng ODI của Trung Quốc vào các khu vực khác.

Các trung tâm tài chính của khu vực giữ một vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư của Trung Quốc vào ASEAN. AMRO cho biết, một lượng lớn vốn ODI từ Trung Quốc có thể đã vào ASEAN thông qua Hong Kong. Trong ASEAN, Trung Quốc đầu tư nhiều nhất vào Singapore (đầu tư vào Singapore chiếm 51% tổng vốn ODI của Trung Quốc vào ASEAN trong giai đoạn 2014 – 2016).

Thị trường tài chính

Các thị trường tài chính của Trung Quốc đều gây ảnh hưởng lên thị trường tài chính ở ASEAN, phần nhiều là do hiệu ứng tâm lý thị trường. Từ trước đến nay, các nhà đầu tư ASEAN ít đầu tư vào chứng khoán trên thị trường Trung Quốc và ngược lại. Mặc dù vậy, thị trường chứng khoán Trung Quốc lung lay đã ảnh hưởng đến tâm lý của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán ASEAN, và kéo theo biến động lớn hơn.

Các ngân hàng Trung Quốc ngày càng giữ một vai trò quan trọng trong việc cung ứng vốn cho ASEAN. Gần đây, trước bối cảnh dòng vốn ODI tăng, đặc biệt là thông qua sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI), các Ngân hàng Trung Quốc đã mở rộng hoạt động ra nước ngoài, đặc biệt là sang ASEAN.

Đo lường hiệu ứng “tràn” của Trung Quốc sang ASEAN

ARMO dựa trên mô hình của Oxford Economics - cho rằng các cú sốc tăng trưởng ở Trung Quốc sẽ có tác động đáng kể lên ASEAN. Giả sử tăng trưởng GDP của Trung Quốc sẽ giảm 1 điểm phần trăm vào năm 2020 trước khi bật tăng trở lại, viễn cảnh này sẽ ngay lập tức làm giảm nhu cầu nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ của Trung Quốc từ các nước trên thế giới, trong đó có khối ASEAN. Các nước ASEAN-5 sẽ chứng kiến xuất khẩu sụt giảm từ 0.3% đến 0.6% trong năm 2020. Cùng lúc đó, bởi vì hầu hết các nước ASEAN đều coi trọng thương mại, và xuất khẩu chiếm tỷ trọng lớn trong GDP, tác động lên GDP của ASEAN cũng sẽ đáng kể, từ 0.1% đến 0.6%.

Các tác động trong tương lai từ việc Trung Quốc điều chỉnh cơ cấu

Mối liên kết kinh tế giữa Trung Quốc và ASEAN có khả năng sẽ có gia tăng thêm trong trung hạn.

Chuỗi cung ứng châu Á xoay quanh Trung Quốc có thể sẽ còn phát triển hơn, do Trung Quốc sắp xếp lại và nâng cấp ngành công nghiệp. Điều đó sẽ tạo ra cơ hội cũng như thách thức cho ASEAN.

Sức tiêu dùng của Trung Quốc sẽ còn tăng thêm. Điều này sẽ có lợi cho các nhà sản xuất hàng hóa tiêu dùng và những nhà sản xuất nào có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày một tăng của Trung Quốc.

Sáng kiến BRI sẽ góp phần làm gia tăng tính kết nối giữa Trung Quốc với ASEAN thông qua việc dòng vốn ODI của Trung Quốc vào ASEAN sẽ ngày một nhiều thêm.

Tải báo cáo tại đây (chèn file đính kèm)

Nguồn: Business Times - TQ

Từ khóa: ARMO, hiệu ứng tràn, Trung Quốc, ASEAN, thương mại, đầu tư