Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Theo ông Trần Quốc Khánh - Thứ trưởng Bộ Công Thương, việc Việt Nam tham gia Hiệp định thương mại tự do (FTA) sẽ là các cơ hội mới cho phát triển xuất khẩu. Qua đó, cơ cấu lại thị trường xuất nhập khẩu theo hướng cân bằng và tránh phụ thuộc quá nhiều vào một nước nào đó.

Việt Nam sẽ có cơ hội cân bằng lại thị trường xuất khẩu

Theo Bộ Công Thương, tính đến 31/12/2014, Việt Nam đã ký và tham gia 8 Hiệp định Thương mại tự do (FTA), trong đó có 6 Hiệp định mang tính khu vực, 2 Hiệp định Thương mại tự do còn lại là Hiệp định song phương với Nhật Bản và Chile. Ngoài ra, Việt Nam cũng đang thỏa thuận thêm 7 Hiệp định thương mại tự do nữa. Với việc tham gia nhiều Hiệp định như vậy, nhiều người đã đặt ra câu hỏi liệu có xảy ra trường hợp chồng chéo và ảnh hưởng đến thể chế của Việt Nam?.

Chia sẻ về những lo lắng này tại buổi tọa đàm: "Việt Nam tham gia các Hiệp định thương mại tự do (FTA)", Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Quốc Khánh cho biết, mặc dù ta đã ký 8 hiệp định FTA, nhưng cả 8 hiệp định đó đều không có tác động đến thể chế của Việt Nam, vì cả 8 hiệp định đều không đặt ra bất cứ yêu cầu nào về thay đổi pháp luật.

Cũng theo Thứ trưởng Trần Quốc Khánh, FTA thế hệ mới sẽ giúp Việt Nam hoàn thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy cả đầu tư trong nước và nước ngoài và từ đó tạo ra năng lực sản xuất mới. Ngoài ra, với tiêu chuẩn rất cao về quản trị minh bạch và hành xử vô tư, các FTA mới sẽ giúp Việt Nam kiện toàn, cải thiện hơn nữa bộ máy Nhà nước theo hướng đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường trách nhiệm, kỉ luật, kỉ cương của công chức Nhà nước.

Trả lời câu hỏi về những lợi ích mà Việt Nam sẽ đạt được khi tham gia vào xu thế ký kết FTA, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho biết, lợi ích đầu tiên là các cơ hội mới cho phát triển xuất khẩu, bởi cơ hội đó có thể nhìn thấy rất rõ khi các nước xóa bỏ thuế nhập khẩu. Ngoài ra, chúng ta có điều kiện cơ cấu lại thị trường xuất nhập khẩu theo hướng cân bằng hơn.

"Trong quan hệ xuất nhập khẩu cần tránh phụ thuộc quá mức vào 1 thị trường nào đó. Tuy nhiên, đến nay, 70% nhập khẩu của chúng ta ở khu vực Đông Á và 50% xuất khẩu cũng vào khu vực này. Nên nếu có bất lợi xảy ra trong khu vực sẽ tác động rất lớn, trong khi xuất khẩu là hoạt động chính của tăng trưởng GDP. Vì vậy, nhu cầu của chúng ta là cân bằng lại thị trường và các hiệp định thương mại sẽ giúp cân bằng lại thị trường. Đây là định hướng chiến lược", Thứ trưởng Bộ Công Thương chia sẻ.

Trong khi đó, liên quan đến vấn đề này, PGS.TS Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam lại cho rằng, việc Việt Nam tham gia cùng một lúc nhiều Hiệp định thương mại sẽ gặp bất lợi rất lớn về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và thể chế. "Phải cải cách thể chế, chừng nào chúng ta còn chưa cải cách được thì có nghĩa là bất lợi vẫn rất nhiều", PGS.TS Trần Đình Thiên khẳng định.

Không có chuyện cứ ký xong là mai có "quà"

Cũng liên quan đến những ảnh hưởng mà khi Việt Nam tham gia ký kết các FTA sẽ phải gặp, ông Lê Tiến Trường – Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam, kiêm Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam khẳng định: "Lợi ích khi có FTA là lợi ích tiềm năng, không phải có ngay lập tức, cứ ký được xong là mai anh sẽ có quà".

Theo ông Trường, những người tận dụng được lợi ích thì sẽ trở nên có năng lực cạnh tranh bền vững hơn, hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, khả năng bị thay thế bị chuyển đổi khó khơn so với việc không gia nhập được chuỗi đó. Cùng với đó là, có được sự phân chia tỉ lệ lợi nhuận trên toàn chuỗi cung ứng tốt hơn so với việc mình là một đối tác ngắn hạn dễ thay đổi.

Liên quan đến ngành dệt may, ông Trường cũng cho rằng, thực trạng của sản xuất Việt Nam không chỉ riêng dệt may, đại đa số các ngành xuất khẩu hàm lượng giá trị gia tăng trong nước còn thấp, hay nói cách khác là ta ở khâu giá trị thấp và dễ bị thay thế.

"Chi phí tất cả các doanh nghiệp đều phải bỏ ra nhưng không phải ai cũng thành công, sẽ có người thất bại nhưng đó là quá trình sàng lọc, điều chỉnh để có một hệ thống các doanh nghiệp, các ngành kinh tế của Việt Nam, nhưng nằm trong chuỗi cung ứng toàn cầu với vị trí vững chắc hơn", ông Trường chia sẻ.

Liên quan đến vấn đề này, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cũng cho rằng, Việt Nam là đất nước đi sau trong việc ký kết các Hiệp định, bởi vậy Việt Nam không nên ngại đi sau. Bằng chứng rõ ràng đã chứng minh là đơn hàng và dây chuyển cung ứng trên thị trường đang dịch chuyển về Việt Nam, nó sẽ còn dịch chuyển mạnh hơn khi rào cản đối với hàng dệt may được xóa bỏ trên thị trường Hoa Kỳ.

Dẫn chứng về vấn đề này, Thứ trưởng Trần Quốc Khánh chia sẻ, trước đây Việt Nam không nghĩ rằng có thể xuất khẩu gạo, tuy nhiên giờ Việt Nam đã xuất khẩu gạo, cũng như cà phê, tiêu, thủy sản, tất cả đều ở mức hàng đầu thế giới.

Thứ trưởng Bộ Công Thương cũng cho biết thêm, cách đây 5 năm không ai nghĩ là Việt Nam sẽ sản xuất điện thoại. Tuy nhiên, đến bây giờ các dự án từ Samssung, Microsoft, NOKIA, LG đã có mặt tại Việt Nam. Thậm chí, Fuji Xerox cũng tuyên bố sẽ biến Việt Nam thành một "hub" (trung tâm) của Fuji Xerox xuất khẩu ra toàn cầu.

"Đừng nghĩ chúng ta yếu mà chúng ta không cạnh tranh được, mà chúng ta hãy làm khác đi. Chúng ta hãy tạo ra lợi thế khi đàm phán và ký kết các hiệp định, khi rào cản giảm xuống thì chúng ta sẽ có lợi thế và nguồn lực sẽ đi theo tiếng gọi của lợi thế", Thứ trưởng Trần Quốc Khánh nói.

Theo vnmedia.vn

Từ khóa: Việt Nam, tham gia, FTA, Hiệp định thương mại tự do, thuận lợi, khó khăn