Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Khi FLEGT có hiệu lực, đối với các mặt hàng có tên trong phụ lục Danh mục hàng hóa đưa vào VPA bắt buộc các DN cũng như tổ chức và các hộ gia đình tiến hành đăng ký cấp FLEGT, không được lựa chọn phương thức giải trình.

Theo lộ trình đàm phán, tới năm 2015 Hiệp định Đối tác tự nguyện (VPA) về Thực thi Luật lâm nghiệp, Quản trị rừng và Buôn bán gỗ (FLEGT) sẽ được ký kết. Đây được xem là yêu cầu bắt buộc đối với các DN khi xuất khẩu gỗ vào thị trường EU, thị trường chiếm đến 30% tổng giá trị xuất khẩu gỗ của Việt Nam. Nhưng đến nay, nhiều DN và tổ chức vẫn chưa nắm được các yêu cầu cụ thể, do quá trình đàm phán kéo dài, thông tin cung cấp chưa đầy đủ.

Khởi động đàm phán từ tháng 10/2010, đến nay tiến trình đàm phán VPA-FLEGT giữa Việt Nam và EU đã qua 8 phiên họp kỹ thuật và 4 phiên đàm phán cấp cao với mục tiêu kết thúc đàm phán vào năm 2015 tới. Khi Hiệp định có hiệu lực, gỗ và các sản phẩm gỗ của Việt Nam được cấp phép FLEGT coi như là hợp pháp và không phải chịu trách nhiệm giải trình theo các yêu cầu Quy chế gỗ của EU (Quy chế 995).

Ngay từ khi khởi động đàm phán, nhiều tổ chức phi Chính phủ và tổ chức xã hội dân sự Việt Nam đã tiến hành nhiều hoạt động tuyên truyền về VPA cho các DN, hộ gia đình kinh doanh, chế biến gỗ. Đây như một bước chuẩn bị, bước đệm quan trọng để DN cũng như tổ chức kinh doanh sẵn sàng bước vào cuộc chơi mới.

Nhưng tại phiên đàm phán cấp cao lần 4 diễn ra ngày 24/10 vừa qua, nhiều DN, tổ chức phi Chính phủ lại tỏ ra nghi ngại và e dè, chưa thực sự hiểu rõ về VPA-FLEGT cũng như những gì mà họ có được và cần phải làm khi Hiệp định được ký kết.

Trước đó, vào tháng 4/2014, trong một cuộc khảo sát do Trung tâm Giáo dục và Phát triển (CED) thực hiện tại 63 DN Việt Nam sản xuất, kinh doanh gỗ, sản phẩm gỗ, kết quả chỉ 57% DN được khảo sát biết về VPA-FLEGT, chủ yếu thông qua việc tìm hiểu thông tin trên Internet. Trong số những DN này thì có đến 75% chưa biết tới các nội dung chủ yếu của VPA-FLEGT. Điều đáng nói là 73% các DN trong số đó lại đang xuất khẩu các sản phẩm gỗ nội, ngoại thất sang EU và chiếm khoảng 51% thị phần xuất khẩu.

Hiện tại, việc xác định nguồn gốc gỗ xuất khẩu được các DN thực thi trên cơ sở giải trình theo Quy chế 995. Theo Quy chế này, các DN sẽ cung cấp thông tin để đối tác tại EU thực hiện trách nhiệm giải trình. Còn trong tương lai, khi VPA được ký kết và thực thi, các DN sẽ phải xin giấy phép FLEGT. Nhiều DN băn khoăn, liệu chăng cấp phép FLEGT có thuận lợi và dễ dàng hơn phương thức giải trình hiện tại không?

Chưa rõ dễ khó ra sao. Nhưng theo khẳng định của ông Cao Chí Công, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT), Trưởng đoàn đàm phán của Việt Nam: Khi FLEGT có hiệu lực, đối với các mặt hàng có tên trong phụ lục Danh mục hàng hóa đưa vào VPA bắt buộc các DN cũng như tổ chức và các hộ gia đình tiến hành đăng ký cấp FLEGT, không được lựa chọn phương thức giải trình.

“Quy định về gỗ của EU (Quy chế 995) áp dụng đối với các nhà điều hành tại EU và họ phải yêu cầu bằng chứng xác minh để loại trừ các rủi ro, tránh gỗ bất hợp pháp trong chuỗi cung ứng. Vì vậy, mặc dù những quy định này không trực tiếp áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình Việt Nam, nhưng do yêu cầu từ các nhà điều hành của EU, các tổ chức, cá nhân và hộ gia đình Việt Nam cũng vẫn phải cung cấp giấy tờ chứng minh nguồn gốc gỗ. Quy định này đã thực hiện được 18 tháng và nhận được sự đồng thuận cao”, bà Astrid Schomaker, Tổng cục môi trường, EC đồng thời là Trưởng đoàn đàm phán EU cho biết.

Tính đến nay đã có 6 nước ký VPA với EU, bao gồm Indonesia, Ghana, Cameroon, Liberia, Cộng hòa Congo và Cộng hòa Trung Phi. Ngoài ra, 9 quốc gia khác trong đó có Việt Nam đang tiến hành đàm phán với EU. Tuy nhiên, chưa có quốc gia nào cấp giấy phép FLEGT.

Phía EU kỳ vọng đến năm 2015, giấy phép FLEGT đầu tiên sẽ đến từ Indonesia. “Mỗi quốc gia có quá trình đàm phán theo cơ chế và đặc điểm riêng của từng nước, có sự khác biệt giữa các VPA và không áp đặt từ nước này sang nước khác, tuy nhiên chúng ta có thể học hỏi từ VPA của các nước đã ký kết”, bà Astrid nói.

Theo thoibaonganhang.vn

Từ khóa: FLEGT, Hệp định, doanh nghiệp, chuẩn bị, sẵn sàng