Tỷ lệ giải quyết tranh chấp dùng phương thức trọng tài chỉ chiếm khoảng 1%

Tại hội nghị với chủ đề “Gặp gỡ giữa báo chí và trọng tài về một số vấn đề liên quan đến giải quyết tranh chấp bằng hình thức trọng tài tại Việt Nam ” do Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) tổ chức ngày 23/4 tại Hà Nội, ông Hoàng Văn Dũng, Phó chủ tịch thường trực Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết: mặc dù sử dụng phương thức trọng tài có nhiều lợi thế cho doanh nghiệp trong xử lý tranh chấp, nhưng hiện tại nhiều doanh nghiệp chưa thực sự hiểu hết những ưu việt của hình thức giải quyết tranh chấp này.

Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch VIAC đánh giá: Trọng tài có ưu thế bảo vệ các bí mật của doanh nhân và doanh nghiệp, không gây ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp khi xảy ra tranh chấp. Đối với các vụ tranh chấp có yếu tố nước ngoài, nếu sử dụng phương thức trọng tài, các bên có quyền thỏa thuận: chọn tổ chức trọng tài của quốc gia hoặc quốc tế; địa điểm để xét xử; ngôn ngữ dùng trong xét xử. Đặc biệt, các bên còn thỏa thuận được cả luật (quốc gia hoặc quốc tế) sẽ áp dụng giải quyết tranh chấp; phán quyết trọng tài được tuyên tại bất kỳ quốc gia nào cũng có thể được công nhận và thi hành trên gần 150 quốc gia khác…

Mặc dù có nhiều lợi thế trên, nhưng theo ông Phan Trọng Đạt, Phó trưởng ban Xúc tiến - Đào tạo của VIAC, hiện tại ở Việt Nam tỷ lệ giải quyết tranh chấp thương mại tại tòa án chiếm tới 98,5% các vụ việc, còn dùng phương thức trọng tài chỉ chiếm khoảng 1%. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, trong đó có nguyên nhân do công tác tập huấn về trọng tài còn thiếu, nhận thức về trọng tài của cơ quan nhà nước có liên quan đến trọng tài còn hạn chế.
cancancongly
Ông Phan Trọng Đạt phân tích, doanh nghiệp là đối tượng thường gặp tranh chấp, nhưng hiểu biết pháp luật nói chung, hiểu biết về trọng tài còn hạn chế. Thậm chí một số doanh nghiệp còn chịu sức ép của đối tác trong việc lựa chọn trọng tài nước ngoài thay vì lựa chọn VIAC.

Ông Nguyễn Văn Bốn, Phó vụ trưởng Vụ Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp), cho rằng các tổ chức, doanh nghiệp cũng chưa thực sự am hiểu nhiều về hoạt động trọng tài. Hiện cả nước có 9 trung tâm trọng tài, nhưng hoạt động chủ yếu tại Trung tâm VIAC.

Tại hội nghị, đại diện một số cơ quan thi hành án đánh giá: hiện cơ sở pháp lý cho việc thực thi các phán quyết của trọng tài tại Việt Nam khá đầy đủ. Sự bình đẳng trong thi hành phán quyết của trọng tài với các bản án của toà án là như nhau. Các đương sự đều có quyền bình đẳng trong thực thi các bản án, phán quyết. Giữa hai hình thức giải quyết trọng tài và tòa án thì nếu thực thi phán quyết của trọng tài, thủ tục, thời gian nhanh hơn, các bên dễ thương lượng hơn.

Ông Hoàng Văn Dũng cho biết, trong thời gian tới số lượng doanh nghiệp sẽ phát triển nhiều hơn, cùng với đó là sự hội nhập toàn diện của nền kinh tế, từ đây có thể phát sinh nhiều tranh chấp thương mại. Vì vậy, VIAC cần phải nâng cao hơn nữa sứ mệnh của mình trong việc đảm bảo các hoạt động thương mại được diễn ra công bằng.