Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Trong thời gian qua, vai trò của các hiệp hội ngành hàng tại Việt Nam chưa thực sự phát huy hết thế mạnh, đặc biệt trong bối cảnh theo cam kết của WTO Nhà nước sẽ không can thiệp sâu vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp (DN). Vì lẽ đó, theo các chuyên gia kinh tế, một cuộc cải cách thật sự các hiệp hội ngành hàng đang được đặt ra nhằm giúp các DN Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới.

Tại Hội nghị giao ban xuất khẩu do Bộ Công Thương tổ chức mới đây, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trần Anh Tuấn cho biết, vai trò của các hiệp hội ngành hàng là rất quan trọng, nhất là việc tạo ra một môi trường và một cơ chế để có thể liên kết chặt chẽ các DN tham gia hoạt động xuất khẩu trong các ngành hàng và để đảm bảo hiệu quả lợi ích chung của các ngành hàng, đồng thời cũng bảo đảm được lợi ích của DN và quốc gia. Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng nhận định, vai trò của hiệp hội tại Việt Nam chưa thật sự được phát huy như các hiệp hội DN trên thế giới.

Cùng quan điểm trên, TS. Nguyễn Hồng Sơn, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Tp. Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội đồng các Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam nhấn mạnh, trong tình hình hiện nay, hội và hiệp hội DN nói chung, hội và hiệp hội ngành nghề nói riêng cần phải được nâng tầm hoạt động đủ mạnh và đồng đều khắp cả nước để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các hội viên.

Ông Lê Phước Vũ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cho rằng, hoạt động xuất khẩu sẽ thường xuyên đối mặt với vấn đề bảo hộ thương mại của các quốc gia. Hầu hết hiệp hội ngành hàng tại các nước phát triển dành 70% công việc của họ là giải quyết các vấn đề tranh chấp thương mại. Do đó, ở nước ta cần nâng cao vai trò hiệp hội nhằm tạo được sự đồng thuận của các thành viên, cùng với đó, hiệp hội ngành hàng cần nâng cao các yếu tố hoạt động chuyên nghiệp dựa trên nắm vững luật thương mại trong nước và quốc tế. Theo ông Lê Phước Vũ, một doanh nghiệp không thể đơn phương đối phó với “hàng rào” bảo hộ của nước ngoài mà cần có sự phối hợp chặt chẽ của hiệp hội nơi doanh nghiệp là thành viên, thông qua hiệp hội phản ảnh với các cơ quan chức năng liên quan để có những phản ứng kịp thời, qua đó, gỡ khó cho DN.

Đại diện nhiều DN ngành hàng phản ánh, hiện nay các hiệp hội chưa làm tốt vai trò bảo vệ lợi ích cho DN hội viên. Đại diện cho một DN xuất khẩu gạo vướng vào thưa kiện với đối tác nước ngoài cho biết, DN ông đã nhiều lần đến Hiệp hội Lương thực yêu cầu tư vấn, giúp đỡ nhưng bị làm ngơ. Sau đó, ông sang Bộ Công Thương, đơn vị điều hành xuất khẩu gạo, thì vụ việc được chuyển qua Vụ Pháp chế của Bộ và cuối cùng rơi vào bế tắc…

Ngoài ra, các DN cũng nói thông tin từ hiệp hội không đáng tin cậy, dự báo thị trường kiểu “tù mù” hoặc chậm trễ gây tổn thất cho DN. Sự chỉ đạo yếu kém của ban chấp hành hiệp hội thì dẫn đến tình trạng DN tranh mua, tranh bán, hàng xuất khẩu kém chất lượng, nhà nhập khẩu tha hồ ép giá…

Nhìn nhận ở khía cạnh khác, TS Lê Quốc Phương, Phó Giám đốc Trung tâm Thương mại và Công nghiệp Bộ Công Thương cho rằng, không nên đổ hết lỗi lên hiệp hội bởi họ đang bị hạn chế về kinh phí (phải tự trang trải), nhân lực..., rất khó đáp ứng hết tất cả yêu cầu của DN. Không có thực quyền nên nếu DN khó khăn, hiệp hội chỉ biết… trình bày hộ, quyết định thật sự vẫn là từ Nhà nước.

Để phát huy được vai trò của mình, Thứ trưởng Trần Anh Tuấn cho rằng, các hiệp hội ngành hàng cần tiếp tục nghiên cứu và theo dõi sát những diến biến của thị trường. Mặt khác, trong lĩnh vực hoạt động của hiệp hội, cũng cần nghiên cứu, làm rõ và đề xuất ý kiến chính thức bằng văn bản tới Bộ Công Thương để Bộ tiếp tục tổng hợp, làm rõ và đề ra giải pháp hoặc kiến nghị với Chính phủ những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp.

Thứ trưởng cũng khẳng định, thời gian tới, Bộ Công Thương tiếp tục gắn chặt hơn nữa hoạt động của các hiệp hội ngành hàng, các hoạt động xúc tiến thương mại tại địa phương để các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia mang lại hiệu quả trực tiếp cho các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp.

Theo ông Hoàng Long Quang, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Tp Hà Nội, một cơ chế chính sách tốt sẽ hỗ trợ hiệp hội và doanh nghiệp phát triển thuận lợi, ngược lại, sẽ kìm hãm sự phát triển của nó. Vì thế, xây dựng hành lang pháp lý và chính sách cho tổ chức và hoạt động của các hiệp hội doanh nghiệp để nâng cao vai trò và vị thế của các hiệp hội doanh nghiệp trong nền kinh tế hiện nay được đánh giá là hết sức cần thiết và quan trọng.

Nhiều kiến nghị cho rằng Quốc hội cần nhanh chóng ban hành Luật về Hội và Hiệp hội. Bên cạnh đó, nhằm nâng cao khả năng kinh doanh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong quá trình hội nhập, một số chuyên gia kiến nghị chuyển giao các nhiệm vụ và các hoạt động khuyến khích phát triển DN cho các hiệp hội như hỗ trợ tín dụng, xuất khẩu, mặt bằng sản xuất, đào tạo và xúc tiến đầu tư, thương mại…

Theo TTXVN