Cần đầu tư cho người nông dân để bảo đảm an ninh lương thực

Ngày 17/10, tại Tp. Hồ Chí Minh đã khai mạc hội nghị với chủ đề "Rủi ro trong ngành lúa gạo ở châu Á" do Diễn đàn quản lý rủi ro phát triển nông nghiệp (FARMD) phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức. Tại hội nghị, diễn giả đến từ nhiều nước cho rằng, muốn đảm bảo an ninh lương thực thì các nước không nên đầu tư dàn trải trong nông nghiệp mà cần tập trung đầu tư công trực tiếp cho người nông dân.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam Bùi Bá Bổng cho biết, sản xuất nông nghiệp hiện đang chịu ảnh hưởng của biến động giá cả, đồng thời ngành nông nghiệp cũng đối mặt với rủi ro về dịch bệnh, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu. Những rủi ro này đã ảnh hưởng đến thu nhập của nông dân và doanh nghiệp trong khi lúa gạo là thực phẩm chủ yếu của các nước châu Á. Sự bất ổn trong sản xuất, thị trường lúa gạo sẽ ảnh hưởng tới hàng triệu người sản xuất lúa gạo, đặc biệt là ở quy mô nhỏ lẻ, người tiêu dùng. Hội nghị này là cơ hội để các nước trao đổi kinh nghiệm nhằm hạn chế những rủi ro cho sản xuất lương thực, đặc biệt là về các rủi ro về môi trường, biến động giá cả….

Về kinh nghiệm đảm bảo an ninh lương thực, ông Udhoro Kasih Anggoro, Tổng giám đốc Tổng công ty lương thực, Bộ Nông nghiệp Inđônêxia, cho biết: với đất nước đông dân như Inđônêxia, Chính phủ đã dành một số khoản đầu tư cho nông nghiệp và trợ cấp cho người trồng lúa. Ngoài ra, Inđônêxia có chính sách khuyến khích tư nhân tham gia đầu tư lĩnh vực nông nghiệp, chú trọng xây dựng hệ thống thủy lợi, cung cấp thông tin dự báo thời tiết… cho người trồng lúa. Luật ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp của Inđônêxia quy định, Chính phủ sẽ cấp 10.000 ha đất sạch đối với doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp đưa ra dự án khả thi. Nhằm tránh rủi ro cho người nông dân, Inđônêxia cũng kêu gọi doanh nghiệp bảo hiểm tham gia lĩnh vực bảo hiểm nông nghiệp. Tuy nhiên, giống như đa phần các quốc gia châu Á khác, đến nay doanh nghiệp bảo hiểm vẫn chưa mặn mà với nông nghiệp do lợi nhuận mang lại chưa lớn nhưng độ rủi ro cao.

Bà Apiradee Yimlamai, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu của Ngân hàng Nông nghiệp Thái Lan khẳng định, thời gian qua giá vật tư đầu vào nông nghiệp liên tục tăng gây khó khăn cho người nông dân. Đây là vấn đề lớn mà chính phủ các nước cần đưa ra giải pháp bình ổn. Tuy nhiên, thay vì đưa các giải pháp hữu hiệu thì thời gian qua một số quốc gia lại áp dụng cách trợ giá cho nông dân. Bà Apiradee Yimlamai cho rằng, đây không phải là một biện pháp hay về lâu dài bởi ngân sách nhà nước không cho phép và trợ giá sẽ khiến người nông dân có tâm lý ỷ lại.

Trước những vấn đề đặt ra này, TS. Đặng Kim Sơn, Viện trưởng Viện Chính sách và chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn, cho biết: việc đẩy mạnh hiệu quả đầu tư công vào lĩnh vực nông nghiệp chỉ phù hợp với các nước có ngân sách lớn và tỷ lệ người nông dân, ngành nông nghiệp đóng góp tổng sản phẩm nội địa (GDP) không lớn so với những ngành khác. Riêng với Việt Nam là một nước sát ranh giữa nước nghèo và nước thu nhập trung bình, lại có 70% dân số còn ở nông thôn, 50% lao động ở trong lĩnh vực nông nghiệp, muốn trợ cấp hay đầu tư công cần phải có một số tiền rất lớn trong bối cảnh ngân sách nhà nước rất hạn hẹp. Vì vậy trong thời gian qua, ngân sách và mức độ đầu tư dành cho nông nghiệp ở Việt Nam rất thấp. Tuy nhiên, trong giai đoạn khó khăn này nhà nước vẫn có thể có nhiều chính sách thúc đẩy nông nghiệp phát triển, đó là tạo môi trường đầu tư thông thoáng để thu hút tư nhân đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, đồng thời nhà nước có những chính sách phát triển công nghiệp, dịch vụ, đô thị ủng hộ cho nông thôn, không gây thiệt hại cho nông thôn.

Liên Phương/ TTXVN