Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 

Niên vụ 2011-2012, mặc dù gặp nhiều khó khăn, giá đường sụt giảm nhưng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) đã yêu cầu các nhà máy đường giữ được giá mua mía cho nông dân ổn định và tương đương vụ trước. Bên cạnh đó, Bộ NN và PTNT cũng chỉ đạo nghiên cứu các giống mía mới để nâng cao năng suất, chất lượng cây mía trong niên vụ 2012-2013, góp phần nâng cao đời sống người nông dân, đồng thời đẩy mạnh sự phối hợp, liên kết giữa nông dân trồng mía với các nhà máy đường, tạo nên chuỗi liên kết khép kín từ khâu cung ứng nguyên liệu đến khâu sản xuất nhằm giải quyết "căn bệnh" bấp bênh nguồn nguyên liệu vốn tồn tại đã lâu trong ngành mía đường, từ đó tạo sự ổn định để phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh của sản phấm mía đường Việt Nam trong thời gian tới. 
 

Theo số liệu của Cục Chế biến thương mại nông lâm thủy sản và nghề muối (Bộ NN và PTNT), niên vụ 2011-2012, diện tích mía cả nước đạt hơn 283.000 ha, tăng hơn vụ trước 11.800 ha, năng suất mía bình quân cả nước đạt 61,7 tấn/ha tăng so với vụ trước 1,2 tấn/ha , sản lượng mía cả nước được 17,5 triệu tấn tăng so với vụ trước 1,1 triệu tấn. Giá thu mua mía tại ruộng luôn giữ ở mức ổn định 950.000 – 1050.000 đồng/tấn, không còn tình trạng giá mua chênh lệch quá lớn giữa các vùng và các nhà máy như vụ trước. Tính từ đầu vụ (15/8/2011) đến ngày 15/7/2012, tổng lượng đường các nhà máy bán ra khoảng 1.211.500 tấn, tăng so với cùng kỳ năm trước là 159.700 tấn, trong đó xuất khẩu khoảng 200.000 tấn. Sau 3 vụ sản xuất sụt giảm, vụ sản xuất 2011-2012 ngành đường sản xuất đủ cung ứng cho nhu cầu tiêu thụ trong nước nhưng giá bán thì sụt giảm, thấp hơn vụ trước từ 1.500-2.000 đồng/kg. Khu vực miền Nam , miền Trung và Tây Nguyên giá bán giảm mạnh nhất vào tháng 2 và tháng 3. So với cả nước, khu vực miền Bắc giá đường giữ được cao hơn do thuận lợi trong việc xuất khẩu đường sang Trung Quốc. Tuy nhiên thực tế hiện nay, giá đường đang tiếp tục có xu hướng giảm do ảnh hưởng đường nhập lậu và đường thẩm lậu từ tạm nhập tái xuất . 
 

Theo ông Đoàn Xuân Hòa, Cục trưởng Cục Chế biến thương mại nông lâm thủy sản và nghề muối, thực tế hiện nay một số nhà máy không có đủ nguyên liệu vẫn thực hiện mua mía theo 2 giá trong vùng và ngoài vùng. Trong vùng mua giá thấp, ngoài vùng mua giá cao để tranh mua nguyên liệu, gây hệ quả xấu cho việc đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu làm cho nông dân không yên tâm đầu tư phát triển vùng nguyên liệu, từ đó không nâng cao được chất lượng. Bên cạnh đó, việc tổ chức thu hoạch và sản xuất chưa tốt nên tổn thất sau thu hoạch cao, chữ đường giảm làm cho năng lực cạnh tranh của ngành đường kém. Cụ thể, đối với diện tích mía thu hoạch khoảng 240.000 tấn nhưng chỉ sản xuất được hơn 1,3 triệu tấn đường và chỉ bằng 50% năng suất đường bình quân thế giới. Ngoài ra, quan hệ giữa sản xuất và tiêu thụ chưa được các doanh nghiệp quan tâm để tạo nên mối quan hệ hợp lực tăng chất lượng sau thu hoạch mà phần lớn phụ thuộc vào sức mua của thị trường. Vì vậy, ông Đoàn Xuân Hòa cho rằng rất cần sự phối hợp của các ngành để tạo chuỗi sức mạnh giữa các bên từ người trồng mía, các nhà máy cũng như sự tham gia của Hiệp hội Mía đường để ngành mía phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh trong thời gian tới. 
 

Theo số liệu thống kê của Cục Trồng trọt, tính đến thời điểm hiện nay, diện tích mía cả nước trong niên vụ 2012-2013 khoảng 300.000 ha, tăng hơn 16.700 ha so với vụ 2011-2012, dự kiến sản lượng mía cả nước đạt 18,9 triệu tấn và dự kiến sản lượng đường sẽ cung lớn hơn cầu khoảng trên 200.000 tấn. Tuy nhiên, hiện nay các giống mía cũ vẫn còn chiếm tỷ lệ cao. Tại các tỉnh trồng mía trọng điểm, các giống cũ vẫn chiếm tỷ lệ khoảng 25%. Các giống mới hiện chỉ chiếm tỷ lệ khoảng trên 40% diện tích. Đặc biệt, hiện nay các nhà máy ép mía vẫn chưa tổ chức được hệ thống nhân giống đảm bảo chất lượng để cung cấp giống cho diện tích trồng mới vùng nguyên liệu hàng năm. Niên vụ 2011 - 2012, có 20/39 nhà máy có diện tích nhân giống nhưng diện tích chỉ đạt 4.746 ha mía giống, mới đáp ứng được 48,6% yêu cầu. Một hạn chế nữa là hầu hết các vùng mía trồng trên đất đồi bãi sử dụng nước trời, diện tích có tưới bổ sung khoảng hơn 10.000 ha, chỉ chiếm 6,4% diện tích mía đồi. Đây cũng là một trong những nguyên nhân chính khiến năng suất mía của nước ta thấp. Ngoài ra, tình trạng tranh mua, tranh bán nguyên liệu vẫn còn tiếp diễn do mối liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp còn lỏng lẻo... 
 

Ông Nguyễn Trí Ngọc, Cục trưởng Cục Trồng trọt, cho rằng trong thời gian tới, các nhà máy đường cần định hướng thị trường và xây dựng chiến lược phát triển trong đó phải chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu theo hướng: không tăng diện tích mà tập trung áp dụng công nghệ, dồn điền đổi thửa tạo nên vùng nguyên liệu tập trung, hướng tới sản xuất hàng hóa lớn, chất lượng cao.