Đẩy mạnh hợp tác thương mại, đầu tư với các nước châu Phi, Trung Đông

Ngày 7/9, tại Hà Nội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức hội thảo “Việt Nam - châu Phi - Trung Đông: Đối tác mới cho sự phát triển”. Hội thảo thu hút hơn 200 doanh nghiệp Việt Nam, 20 doanh nghiệp đến từ các nước châu Phi, Trung Đông và các doanh nghiệp của châu Phi và Trung Đông đang hoạt động kinh doanh tại Việt Nam.

Bà Hồ Thị Kim Thoa, Thứ trưởng Bộ Công Thương, cho biết: trong thời gian qua, quan hệ thuơng mại, đầu tư giữa Việt Nam và châu Phi đã có những bước tiến khá tích cực. Trao đổi thương mại giữa Việt Nam với các nước châu Phi đã tăng từ 2,07 tỷ USD (năm 2009) lên 4,77 tỷ USD năm 2011 và ước đạt 1,81 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2012. Các mặt hàng Việt Nam xuất khẩu sang châu Phi chủ yếu gồm gạo, dệt may, giày dép, sản phẩm điện - điện tử, cơ khí, đồ nhựa, sản phẩm gỗ, xe máy và linh kiện phụ tùng, hoá chất… Thị trường xuất khẩu chính là Nam Phi, Ai Cập, Xênêgan, Ghana, Bờ biển Ngà, Angiêri, Nigiêria, Môdămbích, Marốc. Ngoài lĩnh vực thương mại, hợp tác công nghiệp và đầu tư giữa hai bên cũng bắt đầu được mở rộng. Các doanh nhgiệp Việt Nam đang triển khai hợp tác đầu tư khai thác dầu khí ở Angiêri; xúc tiến các sự án hợp tác thăm dò dầu khí tại Tuynidi, Mađagátxca, Ai Cập, Sudan…; đã đầu tư vào châu Phi trong lĩnh vực lắp ráp, sản xuất xe máy; nghiên cứu thị trường, tìm kiếm cơ hội đầu tư lắp ráp, sản xuất máy nông cụ; đầu tư cung cấp dịch vụ viễn thông tại Môdămbích. Tính đến tháng 8/2012, các doanh nghiệp Việt Nam đã có 17 dự án đầu tư sang châu Phi với tổng giá trị dự án lên tới gần 1,2 tỷ USD.

Đối với quan hệ thương mại đầu tư Việt Nam - Trung Đông, trao đổi thuơng mại giữa Việt Nam và các nước Trung Đông tăng mạnh trong thời gian gần đây, năm 2012 đạt 3,31 tỷ USD, năm 2011 đạt 5,17 tỷ USD và tháng 8 đầu năm 2012 ước đạt 3,95 tỷ USD. Các thị trường xuất khẩu lớn nhất là UAE, Thổ Nhĩ Kỳ, Ảrập Xêút, Ixraen, Irắc với các mặt hàng xuất khẩu chính gồm điện thoại di động và linh kiện, sợi các loại, hải sản, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, vải, sữa và sản phẩm sữa, hạt tiêu, sản phẩm dệt may, giày dép, hạt điều, gạo, cao su, chè, sản phẩm gỗ, sản phẩm sắt thép, bánh kẹo và sản phẩm từ ngũ cốc, sản phẩm chất dẻo, cơm dừa sấy khô… Ngược lại, Việt Nam nhập khẩu chủ yếu các mặt hàng như chất dẻo nguyên liệu, dầu DO, khí đốt hoá lỏng, kim loại thường, phân kali, phân urê, sản phẩm từ mỏ dầu khác, máy móc thiết bị phụ tùng, thức ăn gia súc và nguyên liệu, lưu huỳnh, vải hoá chất, sản phẩm chất dẻo, nguyên phụ liệu dệt may da giày, linh kiện phụ tùng ô tô, sản phẩm đá quý và kim loại quý từ các thị truờng quan trọng là Côoét, Ảrập Xêút, UAE, Cata, Ixraen, Thổ Nhĩ Kỳ. Quan hệ hợp tác trong lĩnh vực công nghiệp, dầu khí, đầu tư chủ yếu tập trung vào các đối tác như Côoét, UAE, Ảrập Xêút, Ixraen. Tình hình triển khai các dự án hợp tác tiến triển thuận lợi, bước đầu thu được những kết quả đáng khích lệ. Tính đến tháng 8/2012, các doanh nghiệp Việt Nam đã có 4 dự án đầu tư sang Trung Đông với tổng giá trị các dự án lên tới 84 triệu USD.

Theo ông Lê Đăng Dũng, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Vietel, đơn vị tiên phong đầu tư tại thị trường châu Phi, hiện nay, rất nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang hoạt động tại thị trường châu Phi và Trung Đông nhưng khá rời rạc, nhỏ lẻ, chưa có sự gắn kết, hỗ trợ nhau. Các doanh nghiệp đều thiếu thông tin về thị trường, thường tự mò mẫm nên có nhiều rủi ro. Các ngân hàng đều chưa có ngân hàng hỗ trợ nên kém hiệu quả nhất là vấn đề chuyển lợi nhuận về nước. Vấn đề tuyển dụng nguồn nhân lực gặp nhiều khó khăn; các doanh nghiệp chủ yếu hoạt động thương mại, buôn bán, ít có doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư trực tiếp vào thị trường này. Đặc biệt, còn một số lượng lớn các doanh nghiệp quan tâm đến thị trường châu Phi, Trung Đông nhưng chưa dám hợp tác thương mại hoặc đầu tư.

Theo ý kiến của các đại biểu tại hội thảo, để tiếp tục đẩy mạnh hợp tác thương mại đầu tư giữa Việt Nam với các nước thuộc khu vực châu Phi và Trung Đông, thời gian tới các ngành chức năng sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý thông qua việc ký kết các hiệp định hợp tác trong một số lĩnh vực liên quan; tích cực triển khai kết quả các kỳ họp Ủy ban hỗn hợp và Ủy ban Liên Chính phủ. Theo đó, các Bộ, ngành đầu mối hoặc cơ quan quản lý chuyên ngành của mỗi bên chủ động liên hệ với nhau và khẩn trương thực hiện nội dung thỏa thuận đã nhất trí trong các phiên họp này. Đồng thời, khuyến khích các doanh nghiệp đi khảo sát thị trường, tham dự hội chợ, triển lãm quốc tế hoặc chuyên ngành và các diễn đàn hoặc hội thảo giao thương được tổ chức tại mỗi nước.

Thùy Linh/TTXVN