Quản trị nguồn nhân lực doanh nghiệp: Khó khăn cũng chính là cơ hội

"Đây là thời điểm thích hợp cho việc nâng cao trình độ quản trị DN cũng như xem xét lại toàn bộ quy trình quản trị nguồn nhân lực của DN trong giai đoạn hiện nay. Bởi lẽ, trong điều kiện khó khăn, hoạt động kinh doanh có phần trì trệ, các lãnh đạo DN sẽ có thời gian nhiều hơn cho việc định vị lại mình, xem xét lại việc xây dựng lại hệ thống quản trị DN của mình" - ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, đã chia sẻ như vậy với phóng viên “Kinh tế Việt Nam và Thế giới” (TTXVN).

- Phóng viên (PV): Thưa ông, khảo sát, nghiên cứu của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) gần đây cho thấy hàng loạt các DN phá sản hoặc đứng trên bờ vực phá sản. Vậy có bao nhiêu phần trong số đó chịu tác động từ quản trị nhân sự?

- Ông Vũ Tiến Lộc: Tôi nghĩ rằng có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến khó khăn của DN hiện nay. Có thể là do những yếu tố bên ngoài tác động vào, do biến động của thị trường làm DN rơi vào tình trạng khó khăn. Nhưng đối với phần lớn các DN, họ rơi vào khó khăn là do chính trình độ quản trị, chiến lược kinh doanh, chất lượng nguồn nhân lực của họ. Bởi chiến lược kinh doanh của DN được xây dựng trên cơ sở phát triển bền vững chứ không phải mang tính chất đầu cơ thì những DN đó thường trụ rất tốt trong bối cảnh hiện nay. Còn những DN có khuynh hướng đầu cơ ngắn hạn thường gặp khó khăn. Và đương nhiên năng lực cạnh tranh là kết quả của việc quản trị, bao gồm từ việc xác định chiến lược kinh doanh đến việc tổ chức các hoạt động điều hành kinh doanh mà việc xác định chiến lược kinh doanh, tổ chức điều hành kinh doanh được xác định bởi chính chất lượng nguồn nhân lực, trước hết là nhân sự lãnh đạo cấp cao. Nếu DN nào đã chăm lo đến việc xây dựng hệ thống quản trị nhân sự, chăm lo đến chất lượng nguồn nhân lực, biết xây dựng một chiến lược kinh doanh theo hướng phát triển bền vững thì các DN đó sẽ trụ vững và thành công trong bối cảnh hiện nay. Thậm chí, đối với một số DN, khó khăn lại là cơ hội cho họ phát triển.

- PV: Theo ông, đây có phải là thời điểm thích hợp để đặt ra vấn đề quản trị DN?

- Ông Vũ Tiến Lộc: Trong thời điểm hiện nay, khi mà nền kinh tế rơi vào tình trạng khó khăn, lúc này sức cạnh tranh yếu kém của DN Việt Nam đã bộc lộ ngày càng rõ rệt. Vì vậy, để tồn tại được trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, các DN cần phải tái cấu trúc để nâng cao năng lực cạnh tranh. Một trong những yêu cầu quan trọng của tái cấu trúc DN là phải quay lại củng cố các yếu tố nền tảng của sự phát triển. Yếu tố này chính là nâng cao trình độ quản trị DN, nâng cao tính chất chuyên nghiệp của công tác quản trị, trong đó quản trị nhân lực giữ vị trí quan trọng. Bởi lẽ, con người tạo nên tất cả, vốn liếng, thương hiệu, thị trường hay công nghệ đều được tạo nên bởi chính con người và con người với sức sáng tạo sẽ tạo nên sức cạnh tranh của DN. Cho nên cấu trúc lại DN, tăng cường quản trị DN, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và công tác quản trị nhân sự chính là yếu tố tạo nên sự sáng tạo của DN để nâng cao sức cạnh tranh.

Việc đề ra yêu cầu nâng cao quản trị DN, trọng tâm là quản trị nguồn nhân lực đối với các DN, không bao giờ là muộn. Mặt khác, trong bối cảnh kinh tế khó khăn hiện nay đang tạo nên một áp lực cực lớn buộc các DN phải nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Và điều này cũng tạo ra cơ hội cho các DN có những bước chuyển biến mang tính đột biến trong lĩnh vực này. Bởi nếu điều kiện kinh doanh doanh thuận lợi, sẽ ít có DN có nhu cầu phải cải cách. Do đó, trong môi trường khó khăn, khi DN đứng trước yêu cầu của việc tồn tại hay không tồn tại sẽ tạo nên áp lực và cũng sẽ tạo nên cơ hội phải có sự thay đổi. Bên cạnh đó, chúng ta thấy rằng, mọi sự thay đổi trong bối cảnh khó khăn sẽ diễn ra thuận lợi hơn trong bối cảnh kinh tế diễn ra bình thường. Việc nâng cao trình độ quản trị DN cũng như xem xét lại toàn bộ quy trình quản trị nguồn nhân lực của DN trong giai đoạn hiện nay là thích hợp. Bởi lẽ, trong điều kiện khó khăn, hoạt động kinh doanh có phần trì trệ, các lãnh đạo DN sẽ có thời gian nhiều hơn cho việc định vị lại mình, xem xét lại việc xây dựng lại hệ thống quản trị DN của mình.

PV: Chìa khóa cho việc tìm và giữ nhân sự cao cấp của DN trong giai đoạn khó khăn là gì, thưa ông?

Ông Vũ Tiến Lộc: Theo tôi, bất cứ biện pháp nào đặt ra đối với DN trong bối cảnh khó khăn hiện nay đều phải đặt trong một tầm nhìn dài hạn và hướng tới sự phát triển bền vững. Các DN cần phải chú trọng xây dựng văn hóa DN cùng với hệ thống quản trị DN của mình. Hệ thống quản trị và hệ thống văn hóa đảm bảo sự tôn trọng con người, tạo ra cơ hội phát triển cho con người, đó là yêu cầu quan trọng nhất. Tất nhiên vấn đề tiền lương, tiền thưởng là yếu tố trực tiếp quan trọng. Nhưng đó không phải là yếu tố duy nhất, mà vấn đề ở đây là DN cần tạo ra một hệ thống giá trị cho DN, tôn trọng người tài, tạo cơ hội cho họ phát triển đó mới là giải pháp quan trọng. Nếu xét ngay cả về chế độ đãi ngộ vật chất, không phải chỉ có tiền lương, tiền thưởng hay các vấn đề phúc lợi xã hội. Thí dụ một số DN đã thành công khi đã biến những người lao động làm thuê cho DN trở thành những đồng sở hữu hoặc có quyền lợi ích gắn chặt với DN. Nghĩa là chế độ tạo điều kiện cho người lao động, đặc biệt là những lao động ở những vị trí then chốt có thể trở thành người chủ sở hữu của DN. Người lao động có được cổ phần, được chia lợi nhuận trong quá trình sản xuất kinh doanh của DN, đó là kinh nghiệm khá tốt để giữ được những lao động hàng đầu cho DN.

- PV: Xin cảm ơn ông!

Quang Toàn (thực hiện)/TTXVN