Đối mặt với dấu hiệu suy giảm: Giải pháp từ hỗ trợ doanh nghiệp

Dấu hiệu suy giảm kinh tế cùng với một loạt khó khăn khác khiến cho việc thực hiện mục tiêu tổng quát và những chỉ tiêu quan trọng của kế hoạch kinh tế - xã hội năm 2012 cũng trở nên khó khăn hơn. Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, việc thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt, chính sách tiền tệ chặt chẽ đã góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định vĩ mô nhưng cũng để lại hệ quả là làm cho doanh nghiệp (DN) gặp khó. Nhiều DN phải ngừng hoạt động hoặc phá sản, giải thể, lao động mất việc làm tăng, gây sức ép lớn đến ổn định xã hội và đời sống của nhân dân.

Đồng tình với những nhận định của Chính phủ, chuyên gia kinh tế Trần Hoàng Ngân (Đại biểu Quốc hội Tp. Hồ Chí Minh) nhận định, nền kinh tế chúng ta đang suy giảm và dấu hiệu lạm phát đang được kiểm soát tốt chứ chưa gọi là giảm phát, vì giảm phát là âm, mà chỉ số lạm phát hiện nay so với cùng kỳ năm trước vẫn 8% trong khi các nước khác con số này chỉ là 4%. Nếu nói giảm phát thì không khéo một gói kích cầu như năm 2009 sẽ thổi bùng lên lạm phát. Thông điệp cần thiết của Chính phủ là kiên trì mục tiêu kiềm chế lạm phát ổn định kinh tế vĩ mô. Điều cần lưu ý là năm nay duy trì lạm phát ở mức 8% là hợp lý nên không có lý do gì mà để lãi suất cao. Do đó, Ngân hàng Nhà nước cần phải giải quyết bài toán này để tăng cung tiền và kéo giãn lãi suất. Với tình hình hiện này thì lãi suất huy động chỉ nên 9-10% và Ngân hàng Nhà nước cam kết bơm vốn cho các ngân hàng thương mại để các ngân hàng này cho nền kinh tế, doanh nghiệp vay chỉ khoảng 13%. Lãi suất quá cao, thay đổi quá nhiều, các DN không dự báo được và không đưa ra quyết định đầu tư nên dẫn đến tình trạng “phòng thủ” và dẫn đến câu chuyện nhiều DN tạm ngừng hoạt động, giải thể hoặc phá sản. Ông Ngân cũng đánh giá tốc độ giảm lãi suất vừa qua là chậm. Quá trình tái cơ cấu các ngân hàng mới diễn ra cũng rất chậm và cần đẩy mạnh hơn nữa, sắp xếp nhanh để tránh hiện tượng cạnh tranh huy động vốn mà hiện nay vẫn còn.

Từ một góc nhìn khác, đại biểu Quốc hội Nguyễn Hồng Sơn (đoàn Hà Nội) nhận định, thực tế thì việc tăng trưởng thấp, nguy cơ giảm phát đã hiện hữu từ cuối năm 2011 chứ không phải bây giờ mới xuất hiện. Cái cần hiện nay là giải pháp thực hiện để ngăn chặn điều này. Mặc dù Chính phủ đã có Nghị quyết 13 hỗ trợ DN nhưng DN tiếp cận vốn vẫn khó, nguy cơ phá sản tăng cao vì hiện nay lượng hàng tồn kho của các DN là rất lớn. Việc giảm 30% thuế thu nhập DN là cần thiết, nhưng chưa tác động sâu cho giải quyết khó khăn ở trong bối cảnh kinh tế khó khăn như hiện nay tỷ lệ DN có lãi rất ít. Trong khi đó, những DN đang khó khăn, không có lãi thì miễn giảm thuế cũng như không và cũng không thấy giải pháp cụ thể. Ngay cả khi cho giãn thuế thì cũng không có tiền nộp vì hàng không bán được, không thu hồi được đồng vốn.

Dưới góc nhìn của một chuyên gia kinh tế, đại biểu Trần Du Lịch (TP.Hồ Chí Minh) chia sẻ, dấu hiệu suy giảm kinh tế rất rõ, rất đáng lo ngại. Với tình hình sức mua giảm hiện nay, CPI chắc chắn dưới 10%, vì vậy Chính phủ hoàn toàn có điều kiện để nới lỏng chính sách tiền tệ nhằm giải bài toán tăng trưởng. Từ nay đến cuối năm, chắc chắn khó đạt mục tiêu tăng GDP 6-6,5%%, nhưng có thể đạt 5,5-6%, cần nỗ lực nhiều.
Trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5/2012, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nhấn mạnh phải kiên định thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra cho năm 2012 là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì tăng trưởng hợp lý, bảm đảm an sinh xã hội…, chưa điều chỉnh bất cứ mục tiêu gì theo kế hoạch đã đề ra từ đầu năm. Việc hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh phải đi đôi với giữ vững mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nêu rõ, tinh thần chung là phải tăng tổng cầu cho nền kinh tế để hỗ trợ thị trường.

Bên cạnh những giải pháp mà Chính phủ đưa ra, các chuyên gia kinh tế cũng nêu những ý kiến đáng chú ý về các giải pháp hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho DN nói riêng và cả nền kinh tế nói chung. Ông Trần Hoàng Ngân đề xuất Chính phủ xây dựng 2 hệ thống giải pháp ngắn hạn và dài hạn. Với giải pháp ngắn hạn, Chính phủ cần giữ lãi suất và chính sách tiền tệ ở mức ổn định, hỗ trợ thuế phí cho DN, mạnh xúc tiến thị trường trong và ngoài nước thì DN mới có thể làm ăn được, kinh tế sẽ phát triển. Còn giải pháp dài hạn là liên quan tới tái cơ cấu, tới chính sách tài khóa và tiền tệ trong trung dài hạn.

Chuyên gia kinh tế Cao Sỹ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội DN nhỏ và vừa, nhìn nhận: cái cần nhất của DN là lãi suất càng giảm nhanh càng tốt, nó sẽ cứu sản xuất, đồng thời tạo ra vòng quay nhanh tiền trong lưu thông. Trong 6 tháng tới có thể sẽ có những yếu tố mới. Nhưng bây giờ cũng cần phải tính đến bài toán chống suy giảm, chống giảm phát. Vì vậy, Chính phủ cần bàn tới những quyết sách quyết liệt hơn, nhằm cố gắng ổn định sản xuất, giữ tăng trưởng ở mức hợp lý nhất. Đồng thời, có chính sách tín dụng phù hợp, và các chính sách khác hỗ trợ sản xuất, tiêu dùng./.

Đức Minh-Văn Xuyên/TTXVN