Hợp tác Việt – Nhật trong cảnh báo môi trường và giảm thiểu thiên tai

(VEN) - Tại Hà Nội vừa diễn ra buổi hội thảo “Hợp tác Việt – Nhật ứng dụng CNTT cảnh báo môi trường giảm nhẹ thiên tai”. Hội thảo nằm trong chương trình hợp tác song phương về ứng dụng và phát triển CNTT giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản.

Thiên tai và những con số

Theo báo cáo thường niên của Germanwatch - một tổ chức hoạt động trọng lĩnh vực phát triển và giám sát khí hậu hoạt động tại Đức, từ năm 1990-2009 trên thế giới đã có khoảng 650.000 người thiệt mạng vì thiên tai, với tổn thất vật chất trên 2,1 ngàn tỷ USD.

Báo cáo về Chỉ số Rủi ro Khí hậu toàn cầu (CRI) của tổ chức này đưa ra năm 2011 cũng đã công bố Việt Nam đứng thứ 5 trong 10 nước chịu ảnh hưởng lớn nhất của hiện tượng biến đổi khí hậu. Trong mười năm gần đây, Việt Nam trung bình có khoảng 6-7 thiên tai, thiệt hại ước tính lên đến 1,5% GDP.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Thông tin Truyền thông, Nguyễn Minh Hồng cho biết: “Trong năm 2010 vừa qua, Việt Nam cũng đã hứng chịu 6 cơn bão ở biển Đông, 4 đợt lũ lớn tại các tỉnh miền Trung và Nam bộ, hơn 290 người chết và tài sản thiệt hại ước tính khoảng 13,274 tỷ đồng, để lại hậu quả khá nặng nề”.

Trong những tháng đầu năm nay, thiên tai liên tục xảy ra tại nhiều nước trên thế giới như Nhật Bản, Australia, Philippines, Thái Lan, Việt Nam... làm hàng chục nghìn người thiệt mạng, ảnh hưởng đến cuộc sống của hàng triệu người và làm thiệt hại hàng chục tỷ USD. Chỉ tính riêng vụ động đất và sóng thần ở Nhật Bản xảy ra hồi đầu tháng 3/2011 đã làm cho hơn 14.000 người chết và hơn 10.000 người mất tích, ước tính thiệt hại khoảng hơn 300 tỷ USD và để lại hậu quả nặng nề với sự rò rỉ phóng xạ tại Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima số 1.

Vai trò CNTT trong cảnh báo và khắc phục

Mặc dù công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT-TT) trên thế giới đã phát triển rất mạnh trên nhiều lĩnh vực như an ninh, quốc phòng, giáo dục, y tế... nhưng CNTT-TT vẫn chưa được ứng dụng mạnh mẽ để hỗ trợ xây dựng các hệ thống giám sát môi trường, cảnh báo và giảm nhẹ thiên tai.

Theo chuyên gia tư vấn chính sách CNTT Nhật Bản, khi xảy ra động đất, sóng thần và rò rỉ phóng xạ tại Nhà máy Điện hạt nhân Fukushima số 1, các hệ thống mạng Internet cố định, mạng di động đều bị hư hại nặng nề và không thể hoạt động để phục vụ trao đổi thông tin về thảm họa.Do đó, sau thảm họa, Chính phủ Nhật Bản đã có động thái tích cực bằng việc thiết lập bản đồ thiên tai, lũ lụt, cải tổ các hệ thống ứng dụng CNTT phục vụ cảnh báo sớm để hạn chế thiệt hại về thiên tai.

Sau khi khảo sát, tìm hiểu nhu cầu ứng dụng CNTT để giám sát môi trường và cảnh báo sớm về thiên tai tại nhiều địa điểm thuộc các TP. Đà Nẵng, Cần Thơ và tỉnh Thanh Hóa, Viện Công nghệ phần mềm và nội dung số cùng với Panasonic Nhật Bản nhận thấy nhu cầu ứng dụng CNTT là rất thiết thực. Hai cơ quan này đã cùng hợp tác nghiên cứu để xây dựng hệ thống giám sát và cảnh báo sớm đảm bảo hoạt động 24/7, có thể hoạt động trong hoàn cảnh khó khăn, khắc nghiệt, không có người chăm sóc, bảo dưỡng, không có nguồn điện lưới ổn định. Đồng thời, hai đơn vị này cũng đã thống nhất đề xuất với Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam, Bộ Nội vụ và truyền thông Nhật Bản hỗ trợ triển khai thí điểm một số ứng dụng CNTT phục vụ giám sát môi trường và cảnh báo sớm thiên tai tại Thanh Hóa, Đà Nẵng và Cần Thơ.

Hệ thống giám sát môi trường và cảnh báo sớm thiên tai sẽ có chức năng thu thập thông tin, đo đạc thường xuyên bằng cảm biến, liên kết với vệ tinh khí tượng và các đầu đọc để nắm bắt thông tin lượng mưa, tốc độ gió, lượng nước… phục vụ cảnh báo.Đồng thời, xác định vùng hứng chịu thiên tai, truyền tải thông tin hình ảnh dữ liệu bằng camera gắn sẵn để truyền thông tin về trung tâm, hoặc dùng máy bay trực thăng gắn thiết bị thu thập thông tin để truyền về từ địa điểm đó.Thông tin thu được sẽ được truyền về UBND tỉnh và các cơ quan hành chính địa phương, theo hệ thống mệnh lệnh được quy định sẵn để ban hành lệnh cứu trợ, cứu hỏa, kêu gọi người dân di tản. Hệ thống cũng sẽ đưa đến người dân thông tin về thiên tai, sử dụng hệ thống loa phát thanh gắn sẵn để kêu gọi di tản.

Mô hình thí điểm sử dụng giải pháp tích hợp hệ thống cảm biến (sensor system) với hạ tầng mạng truyền dữ liệu không dây băng rộng mắt lưới (wireless mesh network) và giải pháp quản lý truy cập dữ liệu trên nền tảng điện toán đám mây (iDragon Cloud) phục vụ giám sát môi trường và cảnh báo sớm thiên tai do Viện CNPM&NDS Việt Nam và Công ty Mạng hệ thống Panasonic đề xuất./.

Theo Dẫn theo Ven.vn