“Khuyến khích các tổ chức tín dụng tự nguyện tìm hiểu lẫn nhau để mua lại, sáp nhập, hợp nhất”. Đó là thông điệp được NHNN đưa ra sau khi có chủ trương tái cơ cấu hệ thống ngân hàng.
Các ngân hàng là đối tượng được tái cơ cấu, nhưng tác động không chỉ dừng lại ở các doanh nghiệp này, mà nó còn lan tỏa ra toàn xã hội. Bởi lý do, lâu nay, ngân hàng vẫn được coi là nơi cất trữ tài sản tiết kiệm an toàn nhất của đông đảo người dân. Mặc dù các kế hoạch cụ thể vẫn còn đang trong giai đoạn bàn thảo, nhưng những hướng đi đầu tiên của tái cơ cấu đã được phát đi từ Ngân hàng Nhà nước.
Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Đồng Tiến cho rằng, đây là hướng đi khả thi vì hoạt động mua bán sáp nhập ngân hàng đã từng thành công tại Việt Nam từ giữa những năm 1990. "Điều này bình thường vì cách đây vài năm, hệ thống ngân hàng đã được tái cấu trúc theo hướng này. Các ngân hàng yếu kém cần sự quản lý của NHNN hoặc các NH khác đã làm thành công, không ảnh hưởng đến quyền lợi người gửi tiền, của nền kinh tế".
Tuy nhiên, thời gian cho sự “tự nguyện” không thể kéo dài mãi, nhất là với các ngân hàng khó khăn, có nguy cơ lây lan ra cả hệ thống.
"Bên cạnh tự nguyện, có thể bắt buộc một số ngân hàng vì rủi ro của hệ thống tài chính, không phải chỉ riêng nó, mà lan tỏa toàn hệ thống. Trong một số trường hợp cần có sự can thiệp mạnh mẽ". TS Võ Chí Thành, Phó Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương nói.
Nhiều chuyên gia nhận định, cách tốt nhất là đưa ra một lộ trình và các quy định minh bạch để các ngân hàng cố gắng đáp ứng. Sự can thiệp của NHNN chỉ là sự lựa chọn cuối cùng.
"Có nhiều cách xử lý, có thể có lộ trình cho các ngân hàng phấn đấu, có thể có sự hỗ trợ của các định chế tài chính khác. Từ hỗ trợ, nếu cần sẽ sáp nhập. Cách khác là Nhà nước sử dụng vài trò của mình, sử dụng các ngân hàng bắc cầu để chuyển giao sở hữu", ông Võ Chí Thành cho biết thêm.
Khái niệm ngân hàng bắc cầu được chuyên gia này đưa ra để chỉ một ngân hàng đủ mạnh để hỗ trợ ngân hàng yếu hơn theo sự sắp xếp của Ngân hàng Nhà nước.
Một sự kiện thu hút sự chú ý của giới ngân hàng cuối tuần qua là việc ký kết hợp đồng hợp tác song phương giữa BIDV và hai ngân hàng GP Bank và Bắc Á Bank. Mặc dù lúc này, tình hình thanh khoản của GP Bank và Bắc Á được cho là vẫn đảm bảo, tuy nhiên, hạn mức vốn từ 3000 tỷ đến 5000 tỷ đồng ký với BIDV được xem là sự dự phòng cho các tình huống khó khăn đã được các ngân hàng này tính đến.
"Ký ở đây là ký những hạn mức dự phòng, để đáp ứng tương hỗ nếu có yêu cầu, không phải để xử lý kịp thời về thanh khoản", ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch HĐQT Ngân hàng BIDV chia sẻ.
Theo nhận xét của ông Nguyễn Đồng Tiến, Phó Thống đốc NHNN: "Chúng ta chứng kiến các ngân hàng lớn như BIDV cũng đứng ra thực hiện trách nhiệm của mình với hệ thống, cùng chung sức với NHNN trong hỗ trợ thanh khoản cho NH lớn hay nhỏ. Những hoạt động tương trợ như các ngân hàng đang làm là biểu hiện cụ thể trong quá trình tái cấu trúc ngân hàng".
Cũng tại lễ ký kết này, Phó Thống đốc Nguyễn Đồng Tiến cho biết, NHNN đang xây dựng Đề án tái cấu trúc hệ thống ngân hàng trên tinh thần thận trọng nhưng khẩn trương. Trong đó, nguyên tắc quan trọng nhất là đảm bảo hệ thống ngân hàng vận hành bình thường, và đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người gửi tiền.
Trong khi đó, thời gian qua, một số thương vụ mua bán, sáp nhập trong hệ thống đã âm thầm diễn ra. Ngân hàng Gia Định đang xin ý kiến cổ đông đổi tên thành Ngân hàng Bản Việt sau khi được có cổ đông mới bơm tiền để tăng vốn lên 3000 tỷ đồng. Cách đây không lâu, Ngân hàng Liên Việt cũng sáp nhập với công ty Tiết kiệm Bưu điện, đổi tên thành Ngân hàng Bưu điện Liên Việt.
Theo Đài truyền hình Việt Nam
