Trung Quốc và tương lai của trật tự thương mại toàn cầu

China8

Thực tế là Mỹ đang là đầu tàu dẫn dắt Hiệp định quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) không bao gồm Trung Quốc, và câu hỏi được đặt ở đây là: Liệu TPP có nghĩa là câu lạc bộ có "bất cứ ai ngoại trừ Trung Quốc"?. Liệu Trung Quốc sẽ phản ứng với các khối thương mạicạnh tranh để chống lại kinh tế Mỹ?. Điều này có nghĩa gì cho tương lai của trật tự thương mại toàn cầu?

Mặc dù TPP cuối cùng có thể không có Trung Quốc, nhưng Bắc Kinh cũng lên các bản phác thảo chi tiết các quy tắc đàm phán. Nhưng quan điểm của Trung Quốc là ưu tiên thúc đẩy cơ chế Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) thông qua vòng đàm phán Doha hơn là tạo ra một nhóm thương mại mới.

TPP là một thỏa thuận thương mại tự do (FTA) khổng lồ, hiện đang trong quá trình đàm phán, bao gồm 12 quốc gia châu Á Thái Bình Dương. Từ năm 2006, các quốc gia bao gồm Brunei, Chile, New Zealand và Singapore bắt đầu đàm phán một FTA bốn chiều, hay còn gọi là Pacific-4. Sau đó, bổ sung năm quốc gia, cụ thể là Mỹ, Australia, Malaysia, Peru và Việt Nam, tham gia hiệp định này. Cuộc đàm phán vòng đầu tiên được tổ chức tại Úc vào tháng 3 năm 2010. Tiếp theo là Mexico, Canada, Nhật Bản và Hàn Quốc cũng yêu cầu được tham gia TPP. Các thành viên chấp thuận sự tham gia của 3 quốc gia đầu tiên và không đồng ý để Hàn Quốc tham gia TPP.

Tầm nhìn của TPP theo như tuyên bố của Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) là “tiêu chuẩn cao, hiệp định của thế kỷ 21”. Mục tiêu của TPP nhằm đạt được sự loại bỏ thuế quan đối với các sản phẩm công nghiệp; tự do hóa toàn diện dịch vụ; hội tụ sâu sắc hơn giữa các thành viên trong các lĩnh vực đầu tư, mua sắm công, chính sách cạnh tranh, rào cản kỹ thuật đối với thương mại, thực thi quyền sở hữu trí tuệ, doanh nghiệp nhà nước, thương mại điện tử, lao động và môi trường.

Rất khó để chứng minh các cáo buộc rằng Mỹ đang xây dựng một câu lạc bộ với 'bất cứ ai ngoại trừ Trung Quốc. Vì về lý thuyết, TPP không ngăn cản Trung Quốc trở thành thành viên của mình, USTR giải thích, nếu một nền kinh tế mong muốn tham gia TPP, thì phải gửi một yêu cầu chính thức, và các thành viên hiện có sẽ quyết định đồng ý hay không đồng ý theo nguyên tắc đồng thuận.

Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm đến TPP từ tháng 5 năm 2013. Phát ngôn viên của Bộ Thương mại Trung Quốc nói rằng "sẽ phân tích ưu và nhược điểm cũng như khả năng tham gia vào TPP, dựa trên nghiên cứu cẩn thận và theo nguyên tắc bình đẳng và cùng có lợi".

Việc có mặt trong TPP sẽ có ý nghĩa kinh tế đối với Trung Quốc. Nếu nằm ngoài TTP, các công ty Trung Quốc sẽ phải đối mặt với sự phân biệt đối xử tại các thị trường TPP. Ví dụ, TPP sử dụng nguyên tắc cộng gộp xuất xứ để khuyến khích các công ty nước thành viên sử dụng nguồn nguyên liệu từ các quốc gia thành viên TPP, thay vì từ quốc gia khác như Trung Quốc, nhà sản xuất lớn nhất thế giới.

Đứng trên quan điểm hệ thống, sẽ tốt hơn nếu Trung Quốc tham gia thiết lập các quy tắc ngay từ bây giờ hơn là chấp nhận thực thi chúng một cách thụ động trong tương lai. Một số quy chuẩn thương mại và liên quan đến thương mại mới được TPP đưa ra có thể sẽ thay thế cho những quy chuẩn trong quy định của WTO từ năm 1995.

Theo yaleglobal.yale.edu/ - PT

Từ khóa: Trung Quốc, tương lai, trật tự, thương mại, toàn cầu