Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Hôm 31/7, Thanh tra EU đã mở hai cuộc điều tra nhằm vào Hội đồng EU và Ủy ban EU về vấn đề thiếu minh bạch xung quanh Hiệp định Thương mại và Đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP).

Bà Emily O'Reilly, thanh tra cao cấp của EU, sẽ tra xét các khiếu nại về sự quản lý yếu kém trong các tổ chức EU. Bà kêu gọi Hội đồng EU và Ủy ban EU công bố các bản chỉ thị đàm phán của EU liên quan đến các thỏa thuận thương mại EU-Mỹ, và có biện pháp giúp người dân có thể cập nhật những văn bản TTIP và thông tin từ các cuộc họp giữa các bên liên quan một cách sớm nhất.

Đây là một đòn mạnh giáng vào Ủy ban EU, do Ủy Ban EU luôn phát biểu rằng các cuộc đàm phán TTIP là những cuộc đàm phán “mở nhất” từng được tiến hành. Trong khi đó, MEPs, các nhóm lợi ích, đoàn thể và các tổ chức khác cho rằng Ủy Ban đã không đủ minh bạch về vấn đề TTIP.

Sau khi nhận được khiếu nại từ các tổ chức dân sự xã hội, bà O'Reilly đã viết thư cho cả hai tổ chức Ủy ban EU và Hội đồng EU. Bà cho biết đã có những cáo buộc về việc các tài liệu quan trọng của TTIP được giữ bí mật và chậm trễ trong việc cập nhật cho công chúng, trong khi "một số bên liên quan nhất định lại được ưu tiên tiếp cận các tài liệu về TTIP." Những người tham gia chiến dịch chống lại TTIP đã khẳng định Ủy ban EU đã cố tình rò rỉ các tài liệu TTIP cho các doanh nghiệp lớn và những người vận động hành lang của các tập đoàn.

Bà O'Reilly nói: "Vì lợi ích công đồng và vì các tác động của TTIP trong tương lai đến cuộc sống của người dân, tôi kêu gọi cả hai tổ chức EU đẩy mạnh việc minh bạch TTIP". Tuy vậy, các thanh tra viên không yêu cầu hoàn toàn minh bạch toàn bộ TTIP. "Tôi đồng ý rằng không phải tất cả các văn bản đàm phán đều có thể công bố trong giai đoạn này, chúng ta vẫn cần giữ chút bí mật để tạo thuận lợi cho việc đàm phán", bà cho biết.

Bà kêu gọi chính phủ các nước trong Hội đồng EU công khai các nhiệm vụ của TTIP mà Hội đồng đã ủy nhiệm cho Ủy Ban đàm phán với Mỹ. Tuy trên lý thuyết thì vấn đề này là chuyện bí mật, nhưng thực tế là hiện nay rất dễ dàng tìm được các thông tin này trên internet. Trên internet hiện lưu hành một tài liệu 17 trang giải thích bản chất và phạm vi của TTIP, lời mở đầu và nguyên tắc tổng quát, mục tiêu, quy định về tiếp cận thị trường, các vấn đề pháp lý, các rào cản phi thuế quan và các quy tắc, khuôn khổ thể chế.

Gần đây, ông Karelde Gucht, Cao ủy Thương mại EU, cho biết nhiệm vụ của TTIP cũng cần được công khai. Tuy nhiên, các nước thành viên EU cho đến nay vẫn không có hành động cụ thể gì về vấn đề này.

Bà O'Reilly nhận ra rằng các tổ chức EU đã có một "nỗ lực đáng kể" để thúc đẩy tính minh bạch và sự tham gia của công chúng liên quan đến TTIP. Ủy ban EU đã công bố các tài liệu về TTIP trên trang web và tổ chức họp báo về các cuộc đàm phán TTIP. Các tổ chức EU cũng cung cấp thêm nhiều thông tin liên quan đến quá trình đàm phán với Nghị viện EU hơn cả mức yêu cầu của Hiệp ước Lisbon.

Các thành viên của Ủy Ban chỉ đạo TTIP thuộc Nghị Viện không có quyền tiếp cận các tài liệu bổ sung trong phòng đọc đặc biệt. Đây là một sự nhượng bộ mà EU đã đòi hỏi được từ Mỹ - nước vốn không muốn bất cứ tài liệu nào liên quan đến các cuộc đàm phán bị công bố. Phòng đọc sẽ có các phiên bản tài liệu viết dựa trên quan điểm của cả EU và Mỹ, chứ không phải chỉ có những bản gốc của Mỹ.

Tuy cơ quan thanh tra là một cơ quan độc lập nên không có quyền buộc các tổ chức EU phải minh bạch hơn, nhưng bà O’Reilly vẫn có thể tạo áp lực lên các cơ quan này bằng cách đưa ra các khuyến nghị. Bà đã yêu cầu Hội đồng EU và Ủy ban EU trả lời các khuyến nghị của mình vào ngày 30/9 và 31/10 sắp tới.

Bà O'Reilly muốn Ủy Ban:

• Công bố các tài liệu người dân yêu cầu lên trang web
• Lập hồ sơ các văn bản TTIP và chia sẻ công khai nó
• Nhờ các doanh nghiệp đã từng nộp tài liệu cho Ủy ban EU giúp làm một phiên bản “không tuyệt mật” để công khai trước công chúng
• Công bố danh sách trực tuyến các bên liên quan đến vấn đề TTIP mà Ủy ban đã gặp mặt.
Nếu những khuyến nghị trên bị lờ đi, thanh tra có thể kết thúc điều tra bằng một báo cáo chỉ trích – thứ sẽ làm tăng áp lực chính trị. Bà O’Reilly đầu tiên sẽ thử sử dụng giải pháp "thân thiện" là khuyến khích sự thỏa hiệp giữa bên khiếu nại và các tổ chức.

SkaKeller, phó chủ tịch Nhóm Greens/FA trong Nghị viện EU, nói với EurActiv rằng:"Nếu TTIP có hiệu lực thì nghĩa là cuộc sống của những người dân Châu Âu sẽ có sự thay đổi lớn. Quyền dân chủ của người dân Châu Âu liên quan đến vấn đề như xác định người tiêu dùng và các tiêu chuẩn về xã hội và môi trường sẽ bị đe dọa và hệ thống tư pháp dân chủ của người Châu Âu sẽ bị xói mòn khi các nhà đầu tư được phép kiện chính phủ ra các trọng tài tư nhân. Vì vậy người dân phải được quyền biết những gì Ủy ban đã thay mặt họ đàm phán với Mỹ."

Theo http://www.euractiv.com - TV

Từ khóa: Thanh tra, EU ,yêu cầu ,TTIP , minh bạch