Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Mua sắm chính phủ bao gồm tất cả những gì chính phủ mua, từ máy tính, ống thép, đồ nội thất cho đến các dịch vụ như hợp đồng xây dựng… Mua sắm chính phủ cần được sử dụng như một công cụ để tạo ra việc làm, tăng lương và làm sạch môi trường. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu và sự bất bình đẳng đáng kinh ngạc trong nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, cơ hội sử dụng mua sắm chính phủ như một công cụ lại bị giới hạn bởi các hiệp định thương mại. 

Hiệp định Mua sắm Chính phủ (GPA) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là một trong những trở ngại để mua sắm chính phủ trở thành một công cụ chính sách. Chỉ một số thành viên WTO đồng ý tuân theo các quy định của GPA. Các cuộc đàm phán hiện nay về việc sửa đổi, bổ sung hiệp định GPA đều nhằm mục tiêu giúp chính phủ các nước sử dụng chính sách mua sắm công hiệu quả. Việc sửa đổi nội dung hiệp định GPA cần cho phép chính phủ các nước thông qua quá trình mua sắm hàng hóa và dịch vụ, đạt được những tiêu chuẩn về đạo đức, trả lương công bằng, giúp đỡ cho các nhóm bị thiệt thòi, khuyến khích sử dụng các phương thức sản xuất thân thiện với môi trường... Liệu GPA sửa đổi có làm được những điều này hay không vẫn còn là một câu hỏi mở.

Hiệp định GPA sửa đổi dự kiến bao hàm các điều khoản về không gian chính sách để chính phủ các nước có thể sử dụng và đạt được mục tiêu của mình:

• Thứ nhất, cho phép các chính phủ sử dụng biện pháp cấm hoặc hạn chế trong một số trường hợp mà không vi phạm các điều khoản GPA nhằm bảo vệ cuộc sống và sức khỏe của con người, động vật và thực vật. Điều khoản loại trừ này sẽ rất khó áp dụng vì các chính phủ phải chứng minh được rằng sự lựa chọn của họ là “cần thiết”.
• Thứ hai, quy định về việc mua sắm trực tiếp từ nguồn viện trợ phát triển hoặc tài trợ quốc tế. Các nguồn này hiện quá ít và không được sử dụng cho chính sách nhằm tạo ra tăng trưởng việc làm trong nước.
• Thứ ba, quy định về các thông số kỹ thuật khi mua sắm để bảo tồn và bảo vệ môi trường, ví dụ yêu cầu sử dụng vật liệu tái chế hoặc có thể tái chế.

Mặc dù các điều khoản này có thể là một bước tiến nhưng vẫn là chưa đủ. Điều gì sẽ xảy ra nếu chính phủ yêu cầu nhà thầu trả một mức lương đủ sống, cung cấp bảo hiểm y tế cho người lao động hoặc tham gia vào Dự án thỏa thuận lao động – PLA (mô hình PLA tại San Francisco đã được chứng minh là rất thành công); Điều gì sẽ xảy ra nếu chính phủ muốn khởi động chương trình tạo việc làm để kích thích tăng trưởng trong nước hơn là tạo việc làm ở nước ngoài? Điều gì sẽ xảy ra nếu chính phủ cấm mua sắm hàng hóa, dịch vụ được sản xuất bởi những công ty bóc lột người lao động, vi phạm quyền lao động hoặc vi phạm môi trường? Các loại quyết định có tính dân chủ này vẫn chưa được quy định trong GPA và thậm chí còn mâu thuẫn với chính sách “mua hàng của công dân Mỹ”.

Kể từ khi Mỹ bắt đầu đàm phán thỏa thuận thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP) và xuyên Đại Tây Dương (TTIP), việc đạt được các nguyên tắc về quyền mua sắm của chính phủ Mỹ là rất quan trọng. Nếu WTO và các hiệp định thương mại khác không cho phép Mỹ sử dụng chính sách mua sắm công để mang lại những công việc chất lượng cho người lao động hoặc bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên thì đã đến lúc Mỹ cần suy nghĩ lại chính sách thương mại của mình.

Theo http://www.aflcio.org - PC

Từ khóa: thỏa thuận, thương mại,  giới hạn,   lựa chọn, Mỹ, mua sắm công