Viện trợ thương mại rất quan trọng đối với phục hồi nền kinh tế

Chủ tịch Nhóm kỹ thuật khu vực về viện trợ thương mại ở Châu Á Thái Bình Dương, Thứ trưởng ngoại giao của Bộ Thương Mại Campuchia, đã báo cáo với các thành viên của Tổ chức thương mại thế giới WTO rằng "khủng hoảng tài chính đã gây ra cú sốc kinh tế rất lớn và chúng tôi mất việc làm nhiều". Ông cũng nói rằng " Viện trợ thương mại có thể đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phục hồi nền kinh tế của đất nước chúng tôi, đặc biệt là thời kỳ hậu khủng hoảng này".
Ông Pan Sorasack đã giới thiệu về Nhóm kỹ thuật khu vực về viện trợ thương mại (RTG) tại hội nghị do Ủy ban Thương mại và Phát triển tổ chức. Hội nghị có sự tham gia của Phó Tổng giám đốc Tổ chức thương mại thế giới WTO, ông Valentine Rugwabiza, chủ tịch Ủy ban Thương mại và Phát triển (CTD), ông H.E.Erwidodo, Thành viên của Tổ chức thương mại Thế giới WTO và đại điện của nhiều Tổ chức quốc tế.

Tại hội nghị, ông Pan Sorasak báo cáo về bốn vấn đề chính: (i) nhu cầu cấp thiết đối với Viện trợ thương mại ở Châu Á Thái Bình Dương; (ii) công việc của RTG; (iii) điểm nổi bật trong báo cáo của đồng chủ tịch RTG; (iv) định hướng sắp tới.

Nhu cầu cấp thiết đối với viện trợ thương mại ở Châu Á Thái Bình Dương

Theo ông Pan Sorasak, những người tham dự hội nghị đã ý thức được viện trợ thương mại đang nổi lên như một trong những vấn đề quan trọng nhất của WTO cùng với tự do hóa thươn mại, Một phần là do nhiều nước đang phát triển bị cản trở bởi thiếu khả năng sản xuất và xuất khẩu, từ đó dẫn đến việc không thể hưởng lợi từ tự do hóa thương mại.

Châu Á có thể cung cấp những bài học từ thành công cũng như những am hiểu về những thách thức trong tương lai. Châu Á-Thái Bình Dương đáng chú ý về việc sử dụng tăng trưởng thương mại cho việc nâng cao sự thịnh vượng và đưa hàng triệu người thoát khỏi nghèo đói. Châu Á cũng được chú ý về việc đã bật dậy sau khủng hoảng tại chính.

Mặc dù, cũng trong thời gian đó, có 900 triệu người ở Châu Á - Thái Bình Dương có mức sống dưới 1.25 đô la Mỹ. Con số cảnh báo vẫn còn nghèo đói này tương đương với dân số của một vài nước ở trong khu vực. Bên cạnh những nước khổng lồ như Trung Quốc và Ấn Độ, vẫn còn 37 quốc gia kém phát triển. Một số là những quốc gia kẹt trong nội địa với giá thương mại cao, một số nước là những đảo nhỏ tách biệt với bên ngoài, một số nước rất rộng với khả năng thương mại kém và khả năng cạnh tranh tụt hậu và một số là những quốc gia dễ tổn thương với chính trị không ổn định.

Cũng theo ông Pan Sorasak, Campuchia được tính vào những nước kém phát triển. Campuchia bắt đầu cải cách kinh tế từ hoàn cảnh khó khăn nghiêm trọng. Với sự tham gia của một thế hệ mới được đầu tư, Campuchia đã tạo nên tiến bộ đáng chú ý. Tuy nhiên, khủng hoảng tài chính đã gây ra cú sốc kinh tế và Campuchia đã mất việc nhiều và phải bắt đầu lại, tạo năng lượng lại từ đầu cho tăng trưởng thương mại của Campuchia. Trong bài phát biểu của mình, ông Pan Sorasack cũng bày tỏ sự tin tưởng rằng viện trợ thương mại có thể đóng một vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi nền kinh tế và thực hiện chiến lược thương mại của Campuchia, đặc biệt trong giai đoạn hậu khủng hoảng.

Vai trò của Nhóm kỹ thuật khu vực về viện trợ thương mại

RTG là một phần quan trọng của lộ trình viện trợ thương mại cho Châu Á - Thái Bình Dương. RTG là kết quả chủ yếu của hội nghị rà soát khu vực viện trợ thương mại tại Manila năm 2007 và hai hội nghị rà soát viện trợ thương mại toàn cầu tại Geneva.

Tại hội nghị rà soát khu vực về viện trợ thương mại hồi tháng 5/2009 ở Xiêm Riệp Campuchia, Chủ tịch ADB Kuroda và Tổng Giám đốc Tổ chức thương mại thế giới WTO Pascal Lamy đã tuyên bố đại diện của Nhật Bản và Campuchia giữ cương vị lãnh đạo của RTG.

Tuyên bố đó đã thiết lập quyền làm chủ của RTG là DMCs và các nước tài trợ, và đã nhấn mạnh quan hệ đối tác được cam kết. ADB hoạt động như cơ quan quản lý của RTG.

RTG thực hiện ba nhiệm vụ lớn: thứ nhất là diễn đàn khu vực không chính thức về các vấn đề viện trợ thương mại. Thứ hai, xây dựng quan hệ đối tác giữa các “người chơi” chủ chốt trong những hành động mới, giúp sự phát triển, chia sẻ và áp dụng những thông lệ tốt nhất cho các dự án viện trợ thương mại. Thứ ba, giúp đỡ sự phát triển lối tiếp cận hội nhập để điều chỉnh viện trợ thương mại trong giai đoạn trung hạn.

RTG đã tiến hành họp 3 lần. Lần thứ nhất vào tháng 3/2009 tại ADB ở Manila. Cuộc họp thứ 2 được tổ chức tại UNESCAP ở Bangkok, Thái Lan tháng 11/2009. Lần thứ 3 là ở Bộ Ngoại Giao Nhật Bản ở Tokyo vào tháng 5/2010. Kết quả của những cuộc họp này được chia sẽ theo từng giai đoạn vớiỦy ban WTO về Thương mại và Phát triển và Hội nghị các quan chức cao cấp của APEC.

Điểm nổi bật của báo cáo của đồng chủ tịch RTG

Theo báo cáo đầu tiên của đồng chủ tịch RTG, mục đích của Viện trợ thương mại ở Châu Á-Thái Bình Dương là tăng trưởng thương mại, rà soát những kinh nghiệm khác nhau của Châu Á-Thái Bình Dương với cái nhìn vào các bài học đã được nhấn mạnh và đề xuất.

Một vài vấn đề bên trong liên quan đến viện trợ thương mại ở Châu Á được xem xét trong báo cáo của đồng chủ tịch RTG. Những vấn đề này bao gồm các mối liên kết giữa đầu tư và viện trợ trong bối cảnh phát triển định hướng thương mại. Viện trợ thương mại chảy vào các khu vực; mối liên hệ giữa chiến lược quốc gia và khu vực cũng như những bài học từ các chương trình và dự án hành động tốt; và hướng đi tương lai của viện trợ thương mại trong khu vực.

Một số phát hiện đang nổi lên từ kinh nghiệm của Châu Á-Thái Bình Dương như sau:

1. Châu Á-Thái Bình Dương có một mô hình không đồng nhất về thương mại và phát triển. Ông Pan Sorasak gọi điều này là hai mặt của châu Á. Sự thành công đầy ấn tượng của nền kinh tế mớicông nghiệp hóa cùng tồn tại với các nước kém phát triển và các quốc gia nhỏ.
2. Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đóng vai trò trung tâm trong việc phát triển khả năng xuất khẩu của các nền kinh tế mới công nghiệp hóa thành công. FDI kết nối các quốc gia với mạng lưới sản xuất toàn cầu đang nổi lên, chuyển giao công nghệ và kỹ năng, và phát triển mối quan hệ tiếp thị được phát triển.
3. Những nền kinh tế mới công nghiệp hóa đã có chiến lược thương mại định hướng ra ngoài và đầu tư phù hợp. ODA đóng vai trò bổ sung trong việc hỗ trợ sự phát triển của môi trường đầu tư thích hợp.
4. Bài học chủ yếu từ thành công của Châu Á là các chiến lược cho với vấn đề viện trợ thương mại hơn là viện trợ thương mại.
5. Nhìn về phía trước, cách tiếp cận khu vực được hỗ trợ bởi các chiến lược quốc gia là cách có hiệu quả nhất để thu hẹp khoảng cách giữa hai mặt vấn đề của Châu Á và sử dụng viện trợ thương mại. Trong giai đoạn hoạt động, điều đó có nghĩa là hỗ trợ các đường hành lang kinh tế bao gồm cơ sở hạ tầng, tiếp cận tài chính thương mại, cải thiện khả năng cạnh tranh, xây dựng khả năng thương mại và thực hiện cải cách. Quan hệ đối tác khu vực công – tư nhân cùng là một thành phần quan trọng.

Định hướng sắp tới

Mục tiêu trước mắt của chúng tôi laf hoàn thành báo cáo của đồng chủ tịch RTG và đóng góp cho hội nghị rà soát toàn cầu lần thứ 3 tại Geneve mùa hè tới.

Tiếp theo, RTG hy vọng đưa RTG từ giai đoạn thử nghiệm sang giai đoạn ổn định. Cùng với tính ổn định hơn là chương trình làm việc đang dần phát triển cho năm 2011 và xa hơn nữa. Lĩnh vực chủ yếu của chương trình làm việc trong tương lai là đối thoại gần hơn và chia sẻ kinh nghiệm giữa Châu Á và các khu vực đang phát triển khác. Ông Pan Sorasak cũng hy vọng tất cả các thành viên sẽ cùng tham gia với RTG trong nhiệm vụ mới thú vị và cùng có lợi.