Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

.Tại cuộc họp của Hội đồng về Quyền sở hữu Trí tuệ liên quan đến thương mại WTO diễn ra ngày 07/6/2011, Úc đã thông báo về dự thảo luật mới quy định bao bì thuốc lá không có logo hay nhãn hiệu hàng hóa. Một số thành viên cho rằng dự thảo này vi phạm quyền đăng ký nhãn hiệu hàng hóa nhưng một số khác lại cho rằng dự thảo là một bước tiến về mặt luật pháp để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Trước đó, Úc đã thông báo chi tiết về dự thảo luật và tham vấn công khai theo Hiệp định về Rào cản kỹ thuật đối với thương mại (TBT) trong tài liệu G/TBT/N/AUS/69. Theo dự thảo, Úc yêu cầu thuốc lá phải được bày bán trong các bao bì không có logo hay nhãn hiệu hàng hóa và quy định nhãn hiệu của sản phẩm thuốc lá được nhận biết một cách đơn giản qua các mẫu mã có hình họa lớn cảnh báo về sức khỏe.  

Cộng hòa Dominicana và một số thành viên khác của WTO phản đối dự thảo luật của Úc vì cho rằng dự thảo đã vi phạm Hiệp định về các khía cạnh liên quan đến thương mại của Quyền sở hữu trí tuệ và Công ước Paris. Dự thảo đưa ra yêu cầu đặc biệt gây cản trở một cách bất hợp lý đến việc sử dụng nhãn hiệu hàng hoá trong hoạt động thương mại, chẳng hạn như yêu cầu sử dụng kết hợp với một nhãn hiệu hàng hoá khác, sử dụng dưới hình thức đặc biệt hoặc sử dụng theo một cách nào đó làm hại đến khả năng phân biệt hàng hóa hoặc dịch vụ của một doanh nghiệp với hàng hóa hoặc dịch vụ của các doanh nghiệp khác (Điều 20 của Hiệp định TRIPS).  

Hơn nữa, Dominicana lập luận rằng dự thảo luật sẽ làm tổn thương đến các nhà sản xuất thuốc lá ở các nền kinh tế nhỏ, dễ bị tổn thương và sẽ không thành công trong việc giảm tỉ lệ hút thuốc. Nếu dự thảo luật đi vào hiệu lực, các công ty sản xuất thuốc lá có thể giảm chi phí nhờ tiết kiệm chi phí in bao bì và cạnh tranh về giá. Vì vậy, giá thuốc lá sẽ rẻ hơn và khuyến khích tiêu thụ cao hơn. Bên cạnh đó, dự thảo sẽ tạo cơ hội cho hàng giả tràn ra thị trường dễ dàng hơn. Cuối cùng, Dominicana cho rằng dự thảo của Úc không tuân thủ nghĩa vụ quốc tế.  

Tại cuộc họp, Úc lập luận rằng dự thảo là bước tiếp trong chiến dịch giải quyết tác hại của thuốc lá ảnh hưởng sức khỏe, tính mạng con người. Thuế tiêu thụ đặc biệt cao hơn và sử dụng nhãn hiệu chống hàng giả sẽ làm cho thuốc lá đắt hơn và ngăn chặn buôn lậu. Úc cho rằng đề xuất dự thảo luật về thuốc lá lần này tuân theo nghĩa vụ quốc tế.

New Zealand, Uruguay và Norway cho rằng dự thảo luật của Úc là hoàn toàn hợp lý. Ấn Độ không có bình luận cụ thể về dự thảo nhưng cho rằng nghiên cứu của Úc về bao thuốc lá trơn chủ yếu cảnh báo về sức khỏe có thể giảm tỉ lệ hút thuốc lá. Ấn Độ, Brazil và Cuba tập trung vào quan điểm các đất nước có quyền thực hiện những chính sách sức khỏe cộng đồng mà không cần xem quyền sở hữu trí tệ là rào cản.

Brazil, Chile, Ecuador và Trung Quốc phát biểu rằng vấn đề này rất phức tạp, cần phải cân bằng và kiểm tra sát sao hơn. Thụy Sĩ hiểu rõ tranh luận của các bên và mong rằng Úc sẽ hành động tuân theo nghĩa vụ của TRIPS.

Chu Ánh Tuyết

Từ khóa: Hiệp định TRIPS, Dự thảo luật của Úc, quy định bao bì thuốc lá, logo, nhãn hiệu hàng hóa