Loại bỏ các loại trợ cấp thủy sản có hại vào năm 2020 không chỉ quan trọng trong việc bảo tồn biển màcòn tác động đến khả năng WTO đạt được các mục tiêu khác.
Các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) vừa được thông qua, dự kiến sẽ khởi đầu một kỷ nguyên mới đối với sự phát triển toàn cầu, và hứa hẹn sẽ biến đổi thế giới vì mục đích con người, trái đất, thịnh vượng, hòa bình, và hợp tác. Nhưng vẫn tồn tại một khoảng cách rất lớn giữa dự định và hành động.
Trong thực tế, SDGs có thành công hay không phụ thuộc vào việc chúng có ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán quốc tế khác như thế nào. Thử nghiệm đầu tiên liên quan tới mục tiêu mà Ủy ban Đại dương Toàn cầu đang tích cực vận động: "bảo tồn và sử dụng bền vững các đại dương, biển, và các nguồn tài nguyên biển để phát triển bền vững".
Khi các nhà lãnh đạo họp mặt tại Hội nghị Bộ trưởng lần thức 10 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đượctổ chức tại Nairobi vào tháng 12/2015, phần quan trọng nhất trong mục tiêu trên - cấm các loại trợ cấp khiến gia tăng việc khai thác thủy sản quá mức, và cấm việc đánh bắt thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không kiểm soát muộn nhất là vào năm 2020 – có khả năng sẽ được thông qua.
Đây không phải là vấn đề mới vìthực ra mục tiêu này vốnđã nằm trong chương trình nghị sự của WTO nhiều năm nay, trong đó gồm các tuyên bố về phát triển bền vững quốc tế khác. Nhưng đến hiện tại, các nước vẫn chi 30 tỉ USD hằng năm cho trợ cấp thủy sản, và 60% trong số đó trực tiếp khuyến khích các phương thức khai thác thủy sản không bền vững, hoặc thậm chí bất hợp pháp.
Hệ quả là thị trường bị bóp méo, và nguyên nhân chính là do sự quản lý yếu kém kinh niên của ngành thủy sản trên thế giới. Theo tính toán của Ngân hàng Thế giới, sự yếu kém này đã làm nền kinh tế toàn cầu tổn hại 83 tỷ USD vào năm 2012.
Ngoài mối lo ngại về tài chính và phát triển bền vững, các vấn đề cấp bách cũng gồm tính hợp lý và công bằng. Các nền kinh tế giàu có (đặc biệt là Nhật Bản, Mỹ, Pháp và Tây Ban Nha), cùng với Trung Quốc và Hàn Quốc, chiếm 70% trợ cấp thủy sản toàn cầu. Điều này khiến hàng ngàn cộng đồng ngư dân vốn sống phụ thuộc vào đánh bắt thủy sản gặp khó khăn trong cạnh tranh với các đối thủ được trợ cấp, và an ninh lương thực của hàng triệu người đang bị đe dọa vì các đội tàu lớn và hiện đại đến từ các vùng đất xa xôi khác đang làm cạn kiệt nguồn tài nguyên đại dương.
Tây Phi, nơi cuộc sống hoàn toàn phụ thuộc vào thủy sản, đang bị ảnh hưởng nặng nề. Từ những năm 1990, khi tàu thuyền nước ngoài, chủ yếu đến từ Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc, bắt đầu đánh bắt cá trên quy mô công nghiệp lớn ở ngoài khơi bờ biển Tây Phi, các ngư dân nước này đã không còn cách nào cạnh tranh để kiếm sống và nuôi gia đình.
Loại bỏ các loại trợ cấp thủy sản có hại vào năm 2020 không chỉ quan trọng trong việc bảo tồn biển mà cũng sẽ ảnh hưởng đến khả năng WTOđạt được các mục tiêu khác, chẳng hạn như các cam kết chấm dứt nạn đói, bảo vệ an ninh lương thực, cũng như giảm bất bình đẳng giữa các quốc gia và bên trong nội bộ từng quốc gia.
Uy tín của WTO cùng các SDGs mới được thông qua sẽ được thảo luận tại cuộc hợp ở Nairobi. Ủy ban Đạ dương Toàn cầu đã đưa ra một chương trình ba bước rõ ràng nhằm loại bỏ trợ cấp đánh bắt thủy sản có hại. Tất cả những gì các chính phủ cần làm là đồng ý chấm dứt sự bất công và hậu quả mà chúng gây ra.
Hiện vấn đề này đang có những dấu hiệu đáng khích lệ. Gần 60% thành viên của WTO ủng hộ việc kiểm soát trợ cấp thủy sản, gồm châu Phi, Caribê và Nhóm các quốc gia đang phát triển Caribbean và Thái Bình Dương, cùng với sự đóng góp của EU trong việc cải thiện tính minh bạch. Một trong số các sáng kiến được đưa ra trước cuộc họp tại Nairobi là "Đề xuất NZ +5".
“Đề xuất NZ+5” này được ủng hộ bởi New Zealand, Argentina, Iceland, Na Uy, Peru và Uruguay, với mục đích loại bỏ các loại trợ cấp thủy sản thúc đẩyviệc đánh bắt quá mứchoặchỗ trợ cho các hoạt động đánh bắt thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.
Ủy ban Đại dương Toàn cầu kêu gọi 40% thành viên còn lại của WTO, đặc biệt là các thành viên lớn – các nước vốn đang cản trở các nỗ lực trên, chấp nhận các đề xuất trên. Tương lai bền vững của trái đất và đại dương đều phụ thuộc vào các nỗ lực hiện tại.
Nguồn http://www.livemint.com - TV
