Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) cần thay đổi phương thức hoạt động để trở nên phù hợp hơn với tình hình thương mại thế giới hiện tại.
Mặc dù rất nhiều hàng hóa có xuất xứ từ Trung Quốc, nhưng chuỗi cung ứng hiện nay đã trải rộng hơn trên nhiều biên giới.Hiện tại, hàng hóa hầu như đều có nguồn gốc từ khắp nơi trên thế giới, bởi không còn việc chỉ có một vài quốc gia sản xuất một sản phẩm và xuất khẩu sản phẩm đó, mà thay vào đó chúng ta có chuỗi cung ứng toàn cầu phức tạp với nhiều thị trường khác nhau cộng tác với nhau. Các thị trường mới nổi đặc biệt đang ở vị trí quan trọng trong việc đẩy mạnh thương mại thế giới.
Chủ nghĩa song phương và đa phương đang thúc đẩymột số nhóm các quốc gia thiết lập chính sách thương mại dựa trên lợi ích chung của các nước trong nhóm. Các Hiệp định thương mại khu vực đang thực sự tạo ra luật chơi mới cho thương mại quốc tế.Chuỗi cung ứng của các công ty cũng đang thay đổi, với các doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng vai trò quan trọng hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Điều này dẫn đến việcthuế quan - mối quan tâm truyền thống của WTO – không còn là rào cản duy nhất và quá quan trọng để cần được loại bỏ. Các doanh nghiệp nhỏ có thể không đối phó nổi với sự phức tạp của các quy định như luật bảo vệ người tiêu dung, và sự xuất hiện của "tiêu chuẩn tư nhân" - ví dụ như các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và môi trường – đã trở thành các rào cản khác cần quan tâm.
Vấn đề tài chính cũng không kém phần quan trọng. Các doanh nghiệp nhỏ và vừacó vốn lưu động nhưng họ cũng cầncác ngân hàng cung cấp tài chính trong trường hợp nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu không biết nhau nhưng lại yêu cầu phải thanh toán kịp thời, giảm thiểu rủi ro hoặc chuyển giao thông tin một cách liền mạch. Tài trợ thương mạiđòi hỏi các tổ chức tài chính ở các thị trường mới nổi phải liên kết với hệ thống tài chính toàn cầu.
Tuy nhiên, khi ngành ngân hàng thực thi thỏa thuận chống rửa tiền và quy định “biếtkhách hàng của bạn”, số lượng giao dịch thương mại tăng trong khi các ngân hàng đại lý lại rời khỏi các thị trường mới nổi. Điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp vừa và nhỏ phải chịu lãi suất cao hơn khi muốn sử dụng hỗ trợ tài chính từ các ngân hàng và thậm chí có thể gây ra hiện tượng loại trừ tài chính ở một số thị trường - trái ngược với các điều kiện cần thiết để thương mại toàn cầu phát triển.
Đáng lo ngại hơn là sự tương quan mạnh mẽ giữa sự thu hẹp việc hỗ trợ tài chính với việc giảm sản lượng sản xuất và việc làm. Nghiên cứu của ADB cho thấy khi hỗ trợ tài chính cho thương tăng 25% thì sản xuất sẽ tăng 33% và việc làm sẽ tăng 22%, trong khi hỗ trợ tài chính cho thương mại giảm 25% thì sản xuất sẽ giảm 12% và việc làm sẽ giảm 9%. Việc sụt giảm lớn như vậy trong thương mại sẽ gây tác động rất mạnh đối với sự tăng trưởng toàn cầu. Hiệp định thương mại đóng một vai trò rất quan trọng trong việc bảo đảm rằng khả năng trên sẽ không xảy ra.
Chuỗi cung ứng của các công ty đang thay đổi
Vì rất khó dự đoán được các hiệp định đa phương rộng lớn có khả thi hay không, nên nhiều nước sẽ trở nên quan tâm hơn đối với các hiệp định khu vực. Các hiệp định lớn, chẳng hạn như RCEP, một khi được ký kết sẽ trở thành điểm khởi đầu cho rất nhiều hiệp định thương mại khác có các quy định tương tự. Tuy nhiều người nhận thấy thương mại tự do đem đến nhiều lợi ích, nhưng các rào cản thương mại vẫn cứ tồn tại và các quy định mới cứ liên tục xuất hiện.
Nếu WTO muốn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại, WTO cần phải mở rộng phạm vi để giải quyết không chỉ vấn đề thuế quan và thuận lợi hóa thương mại mà còn phải giải quyết nhiều vấn đề khác gây cản trở thương mại. Từ việc yêu cầu các hiệp định thương mại khu vực ngăn chặn sự hình thành "đảo thương mại", đến việc hài hòa các quy định để giảm chi phí thương mại và thời gian quay vòng, WTO có thể đóng một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các nước mới nổi hội nhập vào hệ thống thương mại toàn cầu. Thương mại toàn cầu đang thay đổi, và bắt đầu ngay từ bây giờ WTO phải thay đổi để thích ứng.
Theo http://www.wsj.com - TV
