Mỹ thận trọng với đề xuất của EU về tòa án đầu tư trong Hiệp định thương mại TTIP

US9

Mỹ đang hết sức thận trọng với đề xuất của Liên minh châu Âu (EU) về việc tạo lập một hệ thống tòa án mới để giải quyết tranh chấp đầu tư như một nội dung của thỏa thuận tự do thương mại lớn nhất thế giới, đại diện Thương mại Mỹ Michael Froman nói.

Thỏa thuận thương mại Thái Bình Dương hồi đầu tháng đã đồng ý sửa đổi cho phép các công ty nước ngoài có quyền đưa ra các hành động pháp lý chống lại các chính phủ đưa ra thêm biện pháp bảo vệ, ông nói, và Washington đang tiến hành thảo luận về các cải cách khác như là một phần của đề xuất thỏa thuận thương mại với EU.

Nhưng ông đã không chắc chắn về ý tưởng của EU về một hệ thống tòa án mới cho phép kháng cáo. Đề xuất này được đưa ra sau khi lo ngại rằng các công ty đa quốc gia của Mỹ có thể sử dụng quy tắc trọng tài tư nhân trong Hiệp định quan hệ đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP) để thách thức pháp luật về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường của châu Âu.

"Hiệp định của chúng tôi có các tiêu chuẩn cao và biện pháp bảo vệ, nên có rất ít trường hợp tranh chấp với Mỹ. Tính đến nay, chính phủ Mỹ chưa là bị đơn trong các tranh chấp kiểu này", Froman nói trong một cuộc phỏng vấn.

Quy tắc nhà đầu tư - nhà nước là nhằm bảo vệ các công ty nước ngoài khi bị chính quyền sở tại đối xử bất công và họ phải được bồi thường nếu tài sản bị chiếm đoạt. Nhưng các nhà phê bình cũng đã ghi nhận xu hướng các công ty lạm dụng quy tắc này, chẳng hạn như hành động sản xuất thuốc lá Marlboro Philip Morris chống lại luật pháp Úc về quy định bao bì đóng gói thuốc lá.

Froman nói rằng nền tảng của Washington về vấn đề này trong hiệp định TTIP là mô hình quy định về nhà đầu tư - nhà nước ban hành năm 2012 và một phiên bản sửa đổi tích hợp trong hiệp định Quan hệ đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Tuy nhiên, chi tiết của thỏa thuận TPP vẫn chưa được công bố.

Các biện pháp bảo vệ của TPP không cho phép áp dụng “forum shopping”, nguyên đơn chọn phán quyết có lợi nhất cho mình, để ngăn chặn các công ty sẽ quay trở lại tòa án trong nước nếu họ bị phán quyết bất lợi trong các toà án tranh chấp đặc biệt đầu tư - nhà nước, ông nói.

Chính phủ có quyền điều chỉnh các biện pháp liên quan đến an toàn sức khỏe và môi trường, đặt gánh nặng tìm kiếm bằng chứng về phía nguyên đơn, có nghĩa là nguyên đơn phải chứng minh có sự vi phạm về tiêu chuẩn, và các công ty khởi kiện phải diễn giải được lợi nhuận bị mất dự kiến hay lợi nhuận dự kiến từ chính sách ổn định mang lại.

Froman nói điều chỉnh TTIP là cơ hội để hài hòa các quy định cũng như cắt giảm thuế quan xuất khẩu, điều này có thể được thực hiện trong năm 2016.

"Tôi không nghĩ không bất kỳ lý do gì để không hoàn thành nó trước khi chính phủ hết nhiệm kỳ. Tôi nghĩ rằng đó là vì lợi ích chung của chúng ta", ông nói.

Theo http://www.bilaterals.org - PT

Từ khóa: Mỹ, thận trọng, đề xuất, EU, tòa án đầu tư, Hiệp định thương mại, TTIP