Những khó khăn mà Indonesia phải đối mặt khi gia nhập TPP

Indonesia2

Tổng thống Indonesia Joko Widodo tuyên bố với Tổng thống Mỹ Barack Obama rằng Indonesia có ý định tham gia Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Tuy được Mỹ tán thành, nhưng Indonesia – quốc gia có chủ nghĩa kinh tế dân tộc – sẽ gặp nhiều trở ngại nếu muốn biến ý định gia nhập TPP thành hiện thực.

Hiệp định TPP gồm Mỹ và 11 quốc gia khác, được ký kết vào ngày 05/10/2015. Hiệp định này vượt xa các mô hình hiệp định thương mại điển hình trước đây, tập trung vào việc giảm thuế quan, và làm nổi bật các vấn đề như bảo vệ nghiêm ngặt hơn đối với bằng sáng chế và tạo sân chơi bình đẳng cho các công ty tư nhân cạnh tranh với các doanh nghiệp được chính phủ hậu thuẫn.

Ông Riza Noer Arfani, một nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Thương mại Thế giới tại Đại học Gadjah Mada ở Yogyakarta, Indonesia cho biết: "Hiệp định TPP vượt xa hơn rất nhiều so với quan điểm thương mại tự do tại Indonesia. Các điều kiện của hiệp định TPP đối với Indonesia là quá cao."

Hiệp định TPP vẫn cần phải được từng quốc gia thành viên hiện tại thông qua trước khi tiếp nhận thành viên mới, và quá trình này có thể mất nhiều năm trước khi việc xin gia nhập của Indonesia được chấp nhận. Dưới đây là một số lĩnh vực đặc biệt khó khăn đối với Indonesia khi muốn gia nhập TPP.

Doanh nghiệp nhà nước

Indonesia có 119 công ty thuộc sở hữu trực tiếp của nhà nước, với tổng tài sản khoảng 4.500 nghìn tỷ rupiah (334 tỷ USD). Trở thành thành viên TPP nghĩa là Indonesia phải cải cách khu vực này nhằm cho phép có nhiều sự cạnh tranh hơn trong lĩnh vực mua sắm chính phủ. Việc cải cách này vốn là mối quan tâm chính của Malaysia và Việt Nam khi ký kết hiệp định TPP.

Nhà kinh tế học Jonathan Pincus, chủ tịch của Rajawali Foundation đồng thời là cố vấn chính sách công tại Indonesia cho biết: "Việc Indonesia có thể bảo hộ doanh nghiệp nhà nước đến mức nào theo hiệp định TPP là vẫn phải được xem xét. Vấn đề tương tự đã xảy ra ở Việt Nam. Indonesia có một khu vực quốc doanh lớn và khu vực này có thể tiếp cận các khoản trợ cấp tiềm ẩn cùng các lợi thế khác trên thị trường. "

Nền kinh tế mở

Indonesia sẽ phải giảm số lượng các ngành công nghiệp có hạn chế quyền sở hữu nước ngoài. Điều này đòi hỏi sự chấp thuận của quốc hội – nơi mà vận động hành lang chủ yếu đến từ các doanh nghiệp địa phương và các đoàn thể. Các nhà xuất khẩu hàng hóa sản xuất, chẳng hạn như dệt may, vốn được hưởng lợi ích từ hiệp định TPP nhờ vào chi phí tiếp cận thị trường nước ngoài rẻ hơn, chỉ chiếm thiểu số trong vận động hành lang ở quốc hội.

Ông Yose Rizal Damuri từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế cho biết: "Đối với những nhà tài phiệt có định hướng phát triển trong nước, họ sẽ rất miễn cưỡng, thậm chí phản đối vấn đề trên. Bất kỳ sự tự do hóa thương mại nào cũng đều là sai lầm trong tâm trí của họ. Các nhà sản xuất nông nghiệp, chẳng hạn như nông dân, vốn có tiếng nói mạnh mẽ ở Indonesia, cũng sẽ phản đối vấn đề này"

Giải quyết tranh chấp

Theo ông Iwan Azis, một giảng viên kinh tế tại Đại học Indonesia, hiệp định TPP có thể chứa điều khoản cho phép các nhà đầu tư được phép kiện các vi phạm liên quan đến việc bảo vệ đầu tư của một chính phủ lên một tòa án độc lập ở một nước thứ ba hoặc lên Ngân hàng thế giới. Nhưng nhượng bộ trong vấn đề chủ quyền pháp lý là việc rất khó chấp nhận tại Indonesia.

Ông Azis cho biết: Hiệp định TPP khiến hệ thống pháp luật nội địa không có bất cứ quyền lực nào trong nước, và bị lu mờ bởi một tòa án phi quốc gia. Điều này là không thể chấp nhận tại Indonesia và đất nước này chưa sẵn sàng cho điều đó.

Thời gian bầu cử

Trong thời gian chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2019, ông Jokowi có thể sẽ phải dừng việc thuyết phục quốc gia của ông rằng hiệp TPP sẽ mang lại những lợi ích lớn cho đất nước.Thông thường người vận động tự do hóa thương mại sẽ không chiến thắng bầu cử ở Indonesia. Thêm vào đó, đảng chính trị của ông Jokowi - Đảng PDI-P, lại là một trong những nhóm ủng hộ chủ nghĩa dân tộc lớn nhất trong quốc hội.

Ông Damuri cho biết, "ông Jokowi được ủng hộ bởi một trong nhữngđảng theo chủ nghĩa dân tộc – các đảng phái này vốn luôn cho rằng Indonesia nên giữ vững sựtự chủ. Trong khi đó, hiệp định TPP lại có thể ảnh hưởng đến sự tự chủ này. Đây có thể là một trong những vấn đề lớn nhất trong giai đoạn diễn ra tranh cử."

Theo http://www.bloomberg.com - TV

Từ khóa: khó khăn, Indonesia, đối mặt, gia nhập TPP