Mỹ vẫn tiếp tục thanh tra cá da trơn bất chấp đàm phán TPP

catra3

Theo Reuters, các cuộc đàm phán hiệp địnhTPP sẽ không thể khiến Mỹ dừng chương trình thanh tra cá da trơn mới, bất chấp những phản đối cho rằng chương trình này có thể gây tổn thương đến mặt hàng cá da trơn xuất khẩu nổi tiếng của Việt Nam.

Các nhà đàm phán Việt Nam đã phản đối chương trình thanh tra này của Sở Nông nghiệp Mỹ (USDA) trong buổi đàm phán giữa 12 quốc gia tham gia hiệp định TPP, và cho rằng đó là một rào cản thương mại phi thuế quan.

Các nông dân nuôi cá da trơn Mỹ đã bày tỏ lo ngại rằng các chế độ kiểm tra nghiêm ngặt hơn sẽ được áp dụngkhi vòng đàm phán cuối cùng của TPP diễn ra. Chương trình thanh tra mới này vẫn đang trong quá trình hoàn tất, trong đó quy định chuyển việc thanh tra các da trơn từ Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ sang USDA – cơ quan chịu trách nhiệm an toàn cho tất cả các loại hải sản khác.

Nhưng theo các quan chức Mỹ, các chương trình thanh tra cá da trơn sẽ không thay đổi trong chương an toàn thực phẩm thuộc Hiệp định TPP - chương về cơ bản đã hoàn thành và đã được xem làcó "văn bản ổn định."

Một quan chức Mỹ cho biết "vấn đề cá da trơn là luật nội bộ của Mỹ. USDA sắp hoàn tất việc đưa ra các quy định cuối cùng, và TPP sẽ không thể ảnh hưởng đến điều đó ".

Các quy định cuối cùng có thể yêu cầu Việt Nam xây dựng một chương trình kiểm tra song song, tương tự như những chương trình mà USDA yêu cầu các nước xuất khẩu thịt bò, thịt lợn và gia cầm sang Mỹ phải áp dụng. Nhưng các nhà xuất khẩu Việt Nam cho rằng để thực hiện yêu cầu này của Mỹ, Việt Nam sẽ phải mất rất nhiều năm, và trong thời gian đó Mỹ có thể cấm cá da trơn nhập khẩu của Việt Nam một cách hiệu quả.

Chương trình thanh tra cá da trơn trên đã đem đến hy vọng cho người nuôi cá da trơn Mỹ rằng lượng cá da trơn nhập khẩu từ Việt Nam sẽ bị giảm bớt. Mỹ cho rằng cá da trơn Việt Nam được nuôi bằngkháng sinh và các hóa chất bị cấm tạiMỹ nhằm tránh các bị nhiễm bệnh, tăng lượng sản xuất tăng và hạ thấp chi phí.

"Về cơ bản, cá da trơn nhập khẩu chiếm khoảng 2/3 thị trường Mỹ", ông Bill Battle, một người nông dân nuôi cá da trơn Mỹ, cho biết.

Cá tra, một loài tương tự như cá da trơnMỹ, đã tràn ngập siêu thị Mỹ trong thập kỷ qua. Cá tra thường được quảng cáo là cá swai hoặc basa, và hiện nay cá tra đứng thứ 6 trong các loại hải sản được tiêu thụ nhiều nhất tại Mỹ.

Hiện tại, một cửa hàng Wal-Mart ở Washington bán một túi philê cá da trơn Mỹ đông lạnh có trọng lượng 2 pound với giá 13,84 USD, đắt hơn gấp đôi so với giá của túi phi lê cá tra có cùng trọng lượng. Cá da trơn Mỹ và cá tra Việt Nam có hương vị và kết cấu tương tự.

Được thúc đẩy bởi các nhà lập pháp từ các tiểu bang miền nam nuôi cá da trơn như Mississippi, Alabama, Arkansas và Louisiana, lần đầu tiên Quốc hội Mỹ phê duyệt chương trình thanh tra của USDA năm 2008 vì ngành công nghiệp các da trơn Mỹ đã tạo hàng ngàn việc làm.

Lượng cá da trơn Mỹ sản xuất đã giảm đi một nửa so với thập kỷ trước đó, chỉ còn 334 triệu pound trong năm 2013, và diện tích ao nuôi cũng đã giảm hơn 60%.

Ngành công nghiệp cá da trơn Mỹ cho rằng USDA sẽ đạt được nhiều thành tựu hơn trong vấn đề đảm bảo cá tra không nhiễm thuốc kháng sinh, vì FDA chỉ có khả năng kiểm tra khoảng 1% thủy sản nhập khẩu.

Một nghiên cứu năm 2013 của Hà Lan cho biết, các nhà nghiên cứu Việt Nam và các nhà nghiên cứu quốc tế đã phát hiện thuốc kháng sinh được sử dụng tại tất cả 32 trại nuôi cá tra mà họ tiến hành kiểm tra ở đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam.

Ông Battle cho rằng người nông dân Mỹ chỉ muốn có một sân chơi bình đẳng. Theo ông, Mỹ không cố gắng ngăn cản hàng nhập khẩu mà chỉ yêu cầu nông dân Việt Nam phải đáp ứng được các tiêu chuẩn giống như nông dân Mỹ.

Ông James Bacchus, luật sư đại diện cho Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, cho biết những cáo buộc của nông dân Mỹ đối với cá tralà không dựa trên căn cứ khoa học và chương trình thanh tra của USDA sẽ không thể tồn tại nếu bị kiện ra Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Ông Bacchus, nguyên chánh án của WTO, cho rằng chương trình "tương đương với một lệnh cấm nhập khẩu" nếu nó đòi hỏi các thủ tục kiểm tra mới khiến cá tra không thể đến với các nhà bán lẻ Mỹ. Các khách hàng của ông Bacchus đang chờ đợi các quy định cuối cùng của USDA và "sẵn sàng có hành động pháp lý nếu cần thiết."

Một số nhà lập pháp đảng Cộng hòa cũng cho rằng chương trình thanh tra cá da trơn mới là lãng phí và chồng chéo, đồng thời là một loại rào cản thương mại an toàn thực phẩm mà Mỹ vẫn đang cố gắng loại bỏ ở các nước khác.

Thượng nghị sĩ John McCain đã gọi chương trình trên là "một trong những chương trình bảo hộ trắng trợn và liều lĩnh nhất mà tôi đã gặp trong thời gian tôi ở Thượng viện Hoa Kỳ."

Theo Reuters - TV

Từ khóa: Mỹ, thanh tra, cá da trơn, đàm phán, TPP, bán phá giá