Các Bộ trưởng từ những nước thuộc vành đai Thái Bình Dương nhóm họp tại Hà Nội tìm cách cứu vãn TPP

xuat-nhap-khau

Tân Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Robert Lighthizer đã thất bại trong nhiệm vụ đầu tiên khi không thể thuyết phục các nước châu Á và Thái Bình Dương quay trở lại chương trình nghị sự “thương mại công bằng” của Trump vì hai bên không đồng thuận với nhau về chủ nghĩa bảo hộ.

Mặc dù các thành viên của TPP vẫn duy trì hiệp định thương mại này, song lại chưa tìm được tiếng nói chung trong việc thúc đẩy nó, ví dụ như mời Trung Quốc gia nhập thêm.

Trước đó, tháng 01/2017, ông Trump đã đánh tiếng về việc rời khỏi thỏa thuận giữa 12 quốc gia này nhằm bảo vệ người lao động Mỹ.

New Zealand, Úc và Nhật Bản đã có cuộc thảo luận bên lề hội nghị APEC để thuyết phục các nước như Việt Nam và Malaysia đồng ý duy trì TPP.

Sau cuộc họp tại Hà Nội, có người đã phát biểu rằng: “Các bộ trưởng giao cho các quan chức cao cấp của họ tham gia nhằm chuẩn bị cho việc đánh giá các lựa chọn để tiến tới một thỏa thuận toàn diện và chất lượng.

Ban đầu, Việt Nam và Malaysia là hai nước được đánh giá là sẽ hưởng lợi từ TPP nhờ khả năng tiếp cận thị trường và đầu tư của Hoa Kỳ.

Một số điều khoản của TPP sẽ áp dụng cho tất cả các nước bao gồm Hoa Kỳ dù nước này có phải là thành viên TPP hay không, chẳng hạn như minh bạch hơn về các sáng chế dược phẩm hoặc kéo dài thời hạn bản quyền từ 50 năm lên 70 năm.

Nhóm các quốc gia còn lại của TPP tuyên bố rằng họ sẽ “giải quyết nỗi lo về chủ nghĩa bảo hộ” đồng thời tiếp tục duy trì các thị trường mở.

Mối lo ngại về chủ nghĩa bảo hộ ngày càng gia tăng dưới thời của chính quyền Trump, trong khi đó cuộc họp trong khuôn khổ APEC tại Hà Nội vừa qua chưa có bất cứ động thái gì để ngăn chặn.

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã quyết định rút Mỹ khỏi TPP, khiến 11 quốc gia còn lại bối rối tự hỏi phải làm gì tiếp theo.

Lighthizer, luật sư 69 tuổi có tiếng là một nhà thương thuyết tài ba vừa được Thượng Viện Mỹ thông qua quyết định bổ nhiệm làm đại diện thương mại hồi 11/5/2017 đã phát biểu: “Tôi tin chắc rằng TPP sẽ mang lại những lợi ích kinh tế cho 11 nước thành viên còn lại, nhưng quan trọng hơn, có những lý do mang tính chiến lược khiến chúng tôi phải xem xét lại hiệp định này.”

Nhiều người mong đợi các bộ trưởng đến từ 16 nước Châu Á Thái Bình Dương sẽ có thể dạt được sự nhất trí về một thỏa thuận thương mại tự do khu vực càng sớm càng tốt sau khi họ kết thúc cuộc họp tại Hà Nội.

Đây sẽ là một thoả thuận mở sẽ cho phép các nước khác tham gia hiệp định vào những thời điểm thích hợp và trong điều kiện có thể đáp ứng được các tiêu chuẩn cao của TPP, bao gồm cả việc Mỹ sẽ quay trở lại.

Trao đổi với phóng viên, ông Lighthizer nói: “Mặc dù trên cơ sở song phương, TPP 11 vẫn có thể đưa ra những quyết định riêng của họ, Hoa Kỳ tự đưa ra quyết định của mình, đó là những gì mà các quốc gia có chủ quyền làm được”.

Khi được hỏi lý do tại sao Hoa Kỳ phản đối việc sử dụng những ngôn ngữ chống lại chủ nghĩa bảo hộ, ông cho biết Hoa Kỳ ủng hộ tự do thương mại, nhưng sẽ phản đối tới cùng những hành vi thương mại không lành mạnh.

Ban đầu, TPP được thừa nhận rộng rãi như một phương tiện để các quốc gia tác động đến những quy tắc thương mại của thế kỷ 21 dưới sự lãnh đạo của Mỹ. Khi đó, nội dung hiệp định chưa đầy đủ như thỏa thuận TPP hiện tại và không có sự bảo hộ mạnh mẽ đối với sở hữu trí tuệ hay quyền lao động và môi trường.

Dù các nhà phê bình TPP tuyên bố cuộc đàm phán thương mại đã kết thúc và điều đó giống như một sự lãng phí công sức thì cuộc họp gần đây cho thấy "những nhà lãnh đạo bình tĩnh đang chiếm ưu thế hơn".

Trump đã rút Mỹ khỏi TPP ngay những ngày đầu tiên tiếp quản Nhà Trắng.

Mặt khác, RCEP dưới sự dẫn dắt của Trung Quốc cho thấy có nhiều động lực để các quốc gia tiếp tục theo đuổi trước bối cảnh Mỹ thay đổi chính sách, đồng thời sáng kiến Một Vành Đai Một Con Đường thể hiện tham vọng mở rộng sức ảnh hưởng toàn cầu của Trung Quốc.

Nhóm các quốc gia tham gia RCEP là những nước ủng hộ thương mại tự do.

Nguồn: pppfocus.com – TM

Từ khóa: các Bộ trưởng, những nước, thuộc, vành đai, Thái Bình Dương, nhóm họp, Hà Nội, tìm cách, cứu vãn, TPP