Sau TPP: RCEP là phát đạn thần kỳ của Trung Quốc?

0 deal trade

Trái với nhiều dự đoán, Trung Quốc sẽ không dẫn dắt thương mại tự do ở châu Á.

Sau khi Mỹ rút kui khỏi TPP, nhiều nhà bình luận đã cho rằng Trung Quốc sẽ nổi lên dẫn đầu quá trình tự do hóa thương mại tại châu Á.

Cơ chế chính cho việc dẫn dắt trên được đánh giá là thông qua Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) - một thỏa thuận thương mại đa phương khác hiện đang trong quá trình đàm phán.

Không gì có thể hơn được sự thật!

RCEP là một cuộc đàm phán nhằm tiến tới việc thành lập một FTA đơn nhất giữa mười nước ASEAN (Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam) và sáu nước đã có FTA với ASEAN - Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand (gọi là “các nước 6+”).

RCEP được khởi động từ tháng 11/2012 với mục tiêu ban đầu là sẽ kết thúc cuối năm 2015.

Thỏa thuận giấy, hổ giấy

Về mặt giấy tờ, RCEP có vẻ là một thỏa thuận khổng lồ. Nó bao gồm khoảng gần một nửa dân số thế giới. Các nước thành viên chiếm 30% GDP toàn cầu và khoảng ¼ lượng đầu tư nước ngoài và xuất khẩu toàn thế giới. Như vậy, đây sẽ là khối thương mại lớn nhất thế giới.

RCEP hứa hẹn sẽ hợp lý hóa tình trạng “noodle bowl” phức tạp giữa ASEAN và các nước 6+ vào chung trong một thỏa thuận, từ đó tạo nên “các cải thiện đáng kể” so với những thỏa thuận hiện có.

RCEP cũng đòi hỏi phải có hiệp định giữa các nước 6+ vốn chưa có thỏa thuận chung nào.

Tuy nhiên, tiến trình của RCEP có vẻ khó khăn hơn so với dự kiến. Trên thực tế, việc hợp lý hóa tình trạng “noodle bowl” nói trên rất thách thức.

Nhiều thỏa thuận trong số đó khác biệt lớn so với nhau và được đàm phán tại các thời điểm khác nhau.

Cân bằng sự khác biệt giữa các thỏa thuận 6+ cũng khá khó khăn, đặc biệt là FTA giữa Trung Quốc - Ấn Độ, Trung Quốc - Nhật Bản, và Hàn Quốc - Nhật Bản vốn là những quốc gia có mối quan hệ nhạy cảm.

Quá ít, quá muộn, gần như không thể

Thực tế là đàm phán RCEP có thể không bao giờ đi đến hồi kết. Và nếu điều này xảy ra thì sẽ không có thị trường quan trọng nào được mở cửa.

Trọng tâm chính của hiệp định này là các rào cản thương mại hơn là những vấn đề về dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ hoặc chính sách cạnh tranh - những yếu tố then chốt trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Trên thực tế, các nền kinh tế châu Á chưa từng được hưởng lợi nhiều từ việc mở cửa thị trường về thương mại và đầu tư trừ Singapore và Hồng Kông. Việc mở cửa chủ yếu là phục vụ cho lợi ích của những tinh hoa trong giới kinh doanh mà thôi.

Đây quả là một điều đáng tiếc khi châu Á đang cần mở cửa nhiều thị trường hơn nữa để tiếp tục phát triển.

Mặc dù đây chính xác là thỏa thuận do ASEAN dẫn đầu nhưng theo thông tin từ truyền thông, RCEP là một cuộc đàm phán cho Trung Quốc dẫn đầu, không có sự tham gia của Mỹ, tìm cách cạnh tranh với TPP.

Không thay thế TPP

Theo ghi nhận từ các báo cáo, những đàm phán về RCEP đang bị thiếu vắng sự lãnh đạo quyết liệt. Một số nước như Ấn Độ và Indonesia không mấy mặn mà với RCEP, còn Trung Quốc cũng không tỏ dấu hiệu nào về việc mở thêm thị trường.

Trước mắt, thời hạn đàm phán cuối năm 2015 đã được kéo dài tới 2016, và giờ thì chỉ có thể hy vọng nó sẽ kết thúc trong năm 2017. Có lẽ chỉ số giá trị tốt nhất để đánh giá về RCEP là doanh nghiệp Hoa Kỳ không có hứng thú với hiệp định này.

Hiện giờ, TPP đã hoàn toàn sụp đổ, một vài nước tham gia RCEP như Úc đang chuyển hướng đầu tư tích cực vào RCEP.

Điều này có vẻ không đủ để mở rộng thêm thị trường của RCEP dù rất được hoan nghênh.

Nguồn: https://www.theglobalist.com – TM

Từ khóa: sau TPP, RCEP,phát đạn, thần kỳ, Trung Quốc