Thương mại thế giới năm 2016 đã tỏ rõ tính phức tạp, thiếu chắc chắn và thiếu tính hợp tác của các quốc gia trên thế giới. Nhiều thập kỷqua, thương mại đã được xem làsức mạnh phát triển – giúp nâng cao mức tăng trưởng, sức cạnh tranh và tiêu chuẩn sống ở các nước, từ đó tạo ra sự hội nhập sâu rộng trong nền kinh tế toàn cầu.
Tuy nhiên, thương mại không mang lại lợi ích đồng đều cho tất cả các bên tham gia. Trong khi hàng trăm triệu người thoát khỏi cảnh nghèo đói nhờ vào tăng trưởng kinh tế toàn cầu, thì thương mại cũng gây ra ô nhiễm, tước đi sinh kế của nhiều người, đồng thời làm gia tăng sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc.
Tìm cách giữ lại những mặt tích cực của thương mại và đầu tư từ bây giờ sẽ là chìa khóa cho các nhà lãnh đạo. Các thỏa thuận thương mại mất nhiều năm để đàm phán và mất hàng tháng để làm sáng tỏ, các lựa chọn có thể vẫn bị hạn chế. Tuy nhiên, trong Báo cáo Thương mại Toàn cầu mới nhất đã cho thấy vài góc nhìn mới khá sâu sắc rằng thương mại có thể được tối ưu hóa nếu trao quyền cho các doanh nghiệp nhằm thúc đẩy tăng trưởng và tiến bộ xã hội.
Sau đây là 6 điều chúng ta rút ra được từ bản báo cáo, được xuất bản lần cuối vào năm 2014:
1. Cần thiết phải tìm cách tạo thuận lợi cho thương mại, vì nền kinh tế nào cũng hướng đến sự giàu có. Cùng với Singapore và Hong Kong đều thành công trong vai trò trung tâm thương mại, các nền kinh tế khác trong top 10 của Bảng xếp hạng chỉ số Thương mại đều thuộc về liên minh Châu Âu. Trong bảng xếp hạng, có một sự tương quan mạnh mẽ giữa GDP bình quân đầu người và chỉ số tham gia thương mại, bất chấp sự khác biệt về thu nhập hoặc khu vực.
2. Sẽ là một sai lầm nếu cho rằng sự không đồng thuận hiện nay của người dân đối với thương mại ở châu Âu và Hoa Kỳ đang lan ra toàn thế giới. Đối với các nước đang phát triển và các nền kinh tế mới nổi, nhu cầu hội nhập với nền kinh tế toàn cầurất lớn. Biểu đồdưới cho biếtsố lượng dân số của thế giới đang sống trong các quốc gia đóng cửa với nền thương mại quốc tế, việc đó gây ảnh hưởng đến việc tiếp cận hàng hóa nước ngoài và khả năng di chuyển chuỗi cung ứng bằng cách xuất khẩu sang các quốc gia khác giàu có hơn.
Có một thực tế rằng các quốc gia đông dân trên thế giới không hoàn toàn lý tưởng cho thương mại. Trong nửa trên của bảng xếp hạng các chỉ số thương mại năm nay, chỉ có Trung Quốc là quốc gia đông dân có mặt. Có thể thấy được phần nào rằng,đối với các quốc gia có thị trường nội địa rộng lớn thì thương mại trở nên ít quan trọng, tuy nhiên, tiềm năng tăng trưởng của các quốc gia này còn rất lớn và họ sẽ làm tốt hơn nếu tiếp cận và mở cửa thị trường nước ngoài.
3. Khi nói đến sự mở cửa của các quốc gia nhập khẩu, có thể thấy rằng tất cả các nền kinh tế lớn mở cửa nhiều hơn các nền kinh tế đang phát triển hoặc mới nổi. Bảng dưới đây cho ta thấy rằng một số trường hợp ngoại lệ. Có thể thấy điều kiện tiếp cận thị trường ở vài nền kinh tế chính như: Hoa Kỳ, Anh và Hà Lan, đang bị suy giảm bởi cấu trúc thuế quan phức tạp. Các thị trường đang phát triển và mới nổi thành công gồm: Chile, Mexico và Phillipines khi các nước này tiến hành mở cửa thị trường nội địa.
4. Xu hướng thương mại toàn cầu đang dịch chuyển dần sang phương Đông.Theo bảng dưới, có sự tiến bộ của từng vùng (hoặc tiểu vùng) giữa hai năm 2014 và 2016 trên tất cả các chỉ số, điều này làm cho chúng ta có một cái nhìn khả quan hơn. Tiếp tục tiến trình hội nhập tại khu vực ASEAN, đây là khu vực có sự tiến bộ hơn bất kỳ khu vực nào khác về tiếp cận thị trường nội địa. Cải thiện hiệu quả việc quản lý biên giới được xem như là một thắng lợi, giúp cho các thương nhân giảm bớt chi phí. Khu vực thuận lợi thương mại được cải thiện là nhờ vào công nghệ thông tin, đây là điều tất yếu.
5. Tiền bạc/Số tiền không phải lúc nào cũng là thước đo của sự thành công. Sự thật là các nền kinh tế phát triển nhờ vào thương mại đềucó vị trí cao trong bảng xếp hạng năm nay.Tuy vậy, vẫn có trường hợp ngoại lệ.Top 3 nền kinh tế dưới bảng này lại mang đến một sự bất ngờ, Mauritius và Georgia có điểm còn cao hơn cả EU.
6. Không cần thiết phải có các hiệp định thương mại phức tạp, các doanh nghiệp nhỏ hoàn toàn có thể phát triển được nếu có năng lực quản trị tốt. Trong báo cáo tập trung vào 3 trường hợp ở Châu Phi, cho rằng quy trình hiện nay rất tốn kém và không đáng tin cậy. Điều này bất chấp thực tế rằng các quốc gia ở Châu Phi như Botswana, Rwanda, Nam Phi và Kenya đang dẫn đầu. (Điều thú vị là, rất nhiều các quốc gia thành công về thương mại đều nằm ở phía nam và phía đông của lục địa này, nơi mà sự hội nhập đang chuyển dịch mạnh mẽ).
Báo cáo này cũng chỉ ra rằng, chiến lược tăng trưởng hợp lý là yếu tố quan trọng để hạn chế các tác động khắc nghiệt của thương mại. Trong chiến lược này cần có sự góp mặt của hệ thống giáo dục - đào tạo và sự nỗ lực rất lớn nhằm tạo ra công ăn việc làm và hỗ trợ người lao động chuyển ngành nghề khi quy mô nền kinh tế tăng lên. Bởi vì, ngay cả khi thương mại thế giới không có được các chuỗi giá trị và toàn cầu hóa co lại, không có ngành công nghiệp nào cóthể mang lại nhiều công việc như ban đầu.
Nguồn: https://www.weforum.org – TN
Từ khóa: 6 điều cần biết, thương mại toàn cầu, trong năm 2016
