Mỹ trước sức ép phải đóng vai trò trong TPP

TPP no

Ngày 21-11, Tổng thống Mỹ mới đắc cử Donald Trump công bố đoạn băng ghi hình phác thảo những công việc mà ông sẽ làm trong ngày làm việc đầu tiên tại Nhà Trắng, trong đó có việc ông sẽ ban hành sắc lệnh hành pháp về việc Mỹ rút khỏi Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Ông Trump tuyên bố nội các của ông sẽ ưu tiên cho các vấn đề nội địa.

Thế nhưng, nhiều nước trên thế giới vẫn muốn Mỹ duy trì vai trò quốc tế lâu nay của nước này, trong đó có vai trò dẫn đầu trong TPP.

Nhiều chuyên gia kinh tế đều đồng ý TPP rất có ý nghĩa đối với các nền kinh tế, từ Nhật Bản đến Việt Nam. TPP sẽ cắt giảm hoặc giảm khoảng 18.000 loại thuế đánh vào hàng hóa và dịch vụ trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương rộng lớn, với quy mô kinh tế chiếm 40% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu.

Các nước tham gia TPP vẫn muốn giữ Hiệp định

Ngày 22-11, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe nói “TPP sẽ là vô nghĩa nếu không có Mỹ” ngay sau khi ông Trump tuyên bố sẽ từ bỏ TPP trong 100 ngày đầu tiên nhậm chức. Trong một cuộc họp báo thường kỳ, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết Nhật Bản vẫn giữ hy vọng TPP sẽ được hồi sinh dưới một hình thức khác, Thủ tướng Shinzo Abe sẽ tiếp tục nỗ lực nhằm thay đổi suy nghĩ của ông Trump.

Trong khi đó, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long, một người ủng hộ TPP, đang kêu gọi các nước châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục ký kết TPP - theo Bộ trưởng Thương mại Singapore.

Bộ trưởng thương mại và công nghiệp Malaysia Mustapa Mohamed tuyên bố nước này chờ đợi sự rõ ràng hơn từ chính quyền mới ở Mỹ đối với TPP.

Thủ tướng Đức Angela Merkel không hài lòng việc TPP có nguy cơ sụp đổ

Phát biểu mới trước Quốc hội Đức ngày 22-11, Thủ tướng Đức Angela Merkel nói bà cảm thấy "không hài lòng" trước nguy cơ TPP có thể sụp đổ dưới thời Tổng thống Trump. Bà kêu gọi các nước cần tiếp cận đa phương để giải quyết những vấn đề toàn cầu.

"Tôi không biết ai sẽ hưởng lợi nếu điều đó xảy ra. Tôi muốn sớm có những dự báo chính xác tác động của việc này. Tôi chỉ biết một điều, đó là sẽ có hiệp định thương mại khác và chúng sẽ không hội đủ những tiêu chuẩn mà TPP và Hiệp định thương mại tự do xuyên Đại Tây Dương (TTIP) - có nguy cơ bị loại bỏ dưới thời Tổng thống Trump - đạt được. Hai hiệp định này làm dấy lên hy vọng xúc tiến toàn cầu hóa với điều kiện cạnh tranh công bằng và hình thành sự toàn cầu hóa một cách nhân đạo" - bà Merkel nói.

Thủ tướng Đức Angela Merkel thậm chí còn ra điều kiện cho sự hợp tác với Mỹ. Bà nói: “Đức và Mỹ kết nối bằng các giá trị dân chủ, tự do, tôn trọng luật pháp và nhân phẩm”.

Bà Merkel và Tổng thống Mỹ đương nhiệm Barack Obama đã viết chung một bài bình luận trên tờ WirtschaftsWoche: “Người Đức và Mỹ phải cùng chớp lấy cơ hội hình thành cục diện toàn cầu hóa theo các giá trị và ý tưởng của mình. Để có được điều đó, chúng ta cần đến toàn thể cộng đồng quốc tế, mở rộng và làm sâu sắc sự hợp tác giữa chúng ta”.

Chủ tịch ADB hối thúc Tổng thống Trump tiếp tục theo đuổi TPP

Tân Hoa xã đưa tin ngày 24-11, Chủ tịch Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) Takehiko Nakao hối thúc ông Trump tiếp tục Hiệp định TPP do Mỹ dẫn đầu.

Phát biểu tại Manila, ông Nakao bày tỏ hy vọng ông Trump sẽ không rút Mỹ ra khỏi TPP. Ông Nakao lưu ý: "Nếu Mỹ không tham gia, khu vực châu Á có thể còn nhiều cách tiếp cận".

Ông Nakao viện dẫn Cộng đồng kinh tế ASEAN cũng như Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), là các thỏa thuận thương mại khu vực vẫn có thể phát triển được nếu TPP đổ vỡ. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: "Quan trọng là Mỹ tiếp tục can dự tại châu Á. Điều đó tốt cho toàn bộ khu vực châu Á và cũng sẽ tốt cho Mỹ".

Những điều chỉnh nhỏ từ Mỹ

Áp lực từ phía Đức và một số nước khác có thể có tác động lên chính quyền mới của Mỹ.

Trên thực tế, Tổng thống Trump đã điều chỉnh một số tuyên bố chính sách đối ngoại.

Bên cạnh đó, hai nhân vật vừa được ông Trump đề cử vào nội các là Tướng Michael Flynn và Thống đốc bang Nam Carolina, bà Nikki Haley, đều là những người từng nói nhiều về vai trò trụ cột của Mỹ trong trật tự toàn cầu. Bà Haley là con gái của người nhập cư Ấn Độ và là người đứng đầu một tiểu bang rất thành công trong thu hút đầu tư nước ngoài.

Trung Quốc hưởng lợi khi Mỹ từ bỏ TPP

Hiện, các nhà lãnh đạo châu Á đang đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) với sự tham gia của 16 nước, gồm 10 nước thành viên ASEAN và 6 nước mà ASEAN đã ký Hiệp định thương mại tự do gồm: Trung Quốc, Úc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc và New Zealand. RCEP tập trung vào việc dỡ bỏ hàng rào thương mại và thuế quan. Quá trình này đang được Trung Quốc đẩy mạnh xúc tiến nhằm thay thế TPP do Mỹ dẫn đầu.

“Các nhà lãnh đạo hy vọng các cuộc đàm phán đang được thực hiện sẽ sớm đưa ra kết quả” - một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết ngày 22-11.

Trong bài phát biểu tại Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Peru cuối tuần qua, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng đề cập Trung Quốc đang xây dựng vị thế người dẫn dắt trong thương mại toàn cầu và cam kết sẽ hỗ trợ tự do thương mại.

Các nhà phân tích cho rằng động thái trên sẽ mở rộng ảnh hưởng của Trung Quốc trong bối cảnh chính quyền mới theo “chủ nghĩa bảo hộ quốc gia” đang được chuyển giao tại Mỹ. “Đây là cơ hội tốt để Trung Quốc trở thành thế lực lớn hơn trên trường quốc tế và sẽ có được tiếng nói lớn hơn” - Giáo sư kinh tế tại Đại học Nhân dân Trung Hoa Zou Zhengfang cho biết.

Dưới góc độ kinh tế, RCEP sẽ làm xói mòn hoạt động kinh doanh của Mỹ tại Nhật Bản. Theo các chuyên gia kinh tế của Nhà Trắng, 35 ngành công nghiệp của Mỹ - hiện đang xuất khẩu hàng hóa sang Nhật Bản với giá trị 5,3 tỉ đô la Mỹ/năm - sẽ bị đánh bại bởi các doanh nghiệp Trung Quốc nếu thỏa thuận RCEP được ký kết, thay vì TPP.

Nguồn: thesaigontimes.vn - Phúc Minh

Từ khóa: Mỹ, trước sức ép, phải đóng vai trò, trong TPP