EU và Ca-na-đa nỗ lực cứu Hiệp định CETA khỏi “chết yểu”

ceta

Mặc dù Bỉ tuyên bố chưa sẵn sàng ký Hiệp định Thương mại và kinh tế toàn diện (CETA) Liên minh châu Âu (EU) - Ca-na-đa do vấp phải sự phản đối của Cơ quan lập pháp vùng Oa-lô-ni (Wallonie - vùng nói tiếng Pháp ở Bỉ) nhưng Hội nghị thượng đỉnh EU và Ca-na-đa nhằm hoàn tất thỏa thuận này vẫn diễn ra theo đúng kế hoạch vào ngày 27-10 tới tại Brúc-xen (Bỉ)...

“Cửa ải” với CETA

Tuyên bố trên được Chủ tịch Hội đồng châu Âu Đô-nan Tu-xcơ (Donald Tusk) đưa ra sau cuộc điện đàm ngày 24-10 với Thủ tướng Ca-na-đa, Giu-xtin Tru-đô (Justin Trudeau). Ông Đô-nan Tu-xcơ cho rằng, hai bên vẫn còn cơ hội cứu vãn CETA. Ông nhấn mạnh, hội nghị thượng đỉnh vẫn diễn ra và hai nhà lãnh đạo khuyến khích các bên hợp tác tìm giải pháp tháo gỡ thế bế tắc hiện nay. Tuy nhiên, Chủ tịch Tu-xcơ tránh đề cập tới chương trình nghị sự của hội nghị, cụ thể là khả năng CETA có thể được ký kết hay các nhà lãnh đạo chỉ tiếp tục thương lượng.

Hiệp định CETA mà EU và Ca-na-đa đã đạt được thỏa thuận về mặt nguyên tắc từ năm 2013, nhằm thúc đẩy đáng kể các quan hệ thương mại và đầu tư giữa hai bên, tạo việc làm cùng các cơ hội cho người dân Ca-na-đa cũng như các nước EU. Đối với Ca-na-đa, CETA là thỏa thuận thương mại lớn và có tham vọng nhất mà quốc gia này đạt được, bao gồm hầu hết các lĩnh vực của mối quan hệ thương mại kinh tế song phương Ca-na-đa - EU, trong đó có thương mại hàng hóa và dịch vụ, đầu tư, thu mua chính phủ. Hiệp định này cũng linh hoạt để bao gồm những lĩnh vực mà hai bên cùng quan tâm, vượt ra khỏi những hiệp định thương mại truyền thống của Ca-na-đa. Với EU, CETA là thỏa thuận thương mại đầu tiên của EU với một quốc gia thành viên Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G-7), là nền tảng cho một thị trường hợp nhất xuyên Đại Tây Dương.

Theo kế hoạch, CETA sẽ được ký kết tại Hội nghị thượng đỉnh EU vào ngày 27-10 tới với sự chứng kiến của Thủ tướng Ca-na-đa. Tuy nhiên, hiệp định này có nguy cơ “chết yểu” ngay khi chưa được ký kết mà nguyên nhân chính là vấp phải sự phản đối của Cơ quan lập pháp vùng Oa-lô-ni. Chính quyền và người dân khu vực này lo ngại về nguy cơ các mặt hàng như thịt bò, thịt lợn nhập khẩu từ Ca-na-đa sẽ tràn ngập thị trường và cạnh tranh với các sản phẩm nội địa, cũng như việc hệ thống tòa án độc lập của khu vực sẽ phải đứng ra phân xử các tranh cãi giữa giới đầu tư trong nước và ngoài nước, điều mà nhiều nhà chỉ trích cho là có thể tạo điều kiện cho các doanh nghiệp đa quốc gia thao túng chính sách công. “Dân chủ cần thêm thời gian. Tôi không yêu cầu phải được gia hạn thêm vài tháng, song Quốc hội không thể xem xét thông qua Hiệp định chỉ trong có hai ngày”, Thủ hiến vùng Oa-lô-ni Pôn Ma-gnét (Paul Magnette) nhấn mạnh.

Tuyên bố trên của lãnh đạo vùng Oa-lô-ni đồng nghĩa với việc Chính phủ Bỉ không thể thông qua thỏa thuận CETA bởi theo quy định, Chính phủ Bỉ chỉ có thể thông qua CETA khi nhận được sự đồng ý của tất cả các cơ quan lập pháp cấp liên bang, vùng và cộng đồng ngôn ngữ tại nước này. Diễn biến trên đã đẩy văn kiện này rơi vào tình trạng "lấp lửng" sau quá trình đàm phán kéo dài 7 năm.

Đòn giáng mạnh vào chính sách thương mại của EU

Nếu CETA không được ký kết, đây sẽ là một đòn giáng mạnh vào chính sách thương mại của EU. Thất bại trong việc đạt được thỏa thuận CETA với Ca-na-đa sẽ làm dấy lên những câu hỏi về khả năng của EU trong việc thúc đẩy các thỏa thuận khác và càng khiến khối này gặp khó khăn hơn trong việc đương đầu với tiến trình Brexit (Anh rời khỏi EU), cũng như đối phó với cuộc khủng hoảng di cư trên khắp châu Âu. Ủy viên châu Âu phụ trách thương mại, bà Xê-xi-li-a Man-strôm (Cecilia Malmström), cho rằng nếu EU không thể ký một thỏa thuận tốt với Ca-na-đa, một trong những đồng minh thân cận của khối này, thì thế giới sẽ đặt câu hỏi rằng, liệu EU có phải là đối tác đáng tin cậy hay không.

Ngoài ra, nếu CETA thất bại, EU khó có thể hy vọng đạt được các thỏa thuận tương tự với Mỹ hay Nhật Bản. Thủ tướng Man-ta, Giô-xép Mu-xcát (Josheph Muscat) nói: “Nếu chúng ta bất đồng ngay khi đàm phán một thỏa thuận thương mại đơn giản như vậy với Ca-na-đa, hãy thử tưởng tượng xem điều gì sẽ xảy ra trong thỏa thuận với Mỹ”. Trong khi đó, ông G.Buốc-gioa (Geert Bourgeois), lãnh đạo vùng Flanders nói tiếng Hà Lan của Bỉ, cho rằng bế tắc trong tiến trình đàm phán CETA là điều đáng hổ thẹn.

Nguồn: http://www.qdnd.vn - Bình Nguyên

Từ khóa: EU, Ca-na-đa, nỗ lực, cứu, Hiệp định, CETA, chết yểu