Brexit: Cơ hội cho TTIP lớn mạnh

TTIP

Sau ba năm và 14 vòng đàm phán, Hiệp định Thương mại tự do Xuyên Đại Tây Dương (TTIP) vẫn là trung tâm của sự chú ý trong tranh luận chính sách thương mại của thế kỷ 21. Thỏa thuận siêu thương mại giữa hai khối kinh tế lớn nhất thế giới chắc chắn sẽ định hình và xác định lại quy tắc thương mại toàn cầu, với mục tiêu toàn diện và đầy tham vọng đi trước giao dịch thương mại song phương truyền thống.

Tuy nhiên, TTIP đang chịu áp lực từ nhiều phía, và có sự quan tâm ngày càng tăng về số phận cuối cùng của TTIP. Nếu các nhà lãnh đạo không muốn ký kết một thỏa thuận nhằm giải quyết những mục tiêu đầy tham vọng và toàn diện đã được xác định, với một cơ chế mạnh để tận dụng sự đóng góp đối tác kinh tế cốt lõi cho nền kinh tế xuyên Đại Tây Dương nhưng kết thúc bằng một thỏa thuận nhỏ hơn, ít tham vọng và bị cô lập, thì cả tiềm năng kinh tế và tác động chiến lược của TTIP sẽ bị hủy hoại đến một mức độ lớn.

Những trở ngại mà chúng ta đối mặt cho thấy sự cần thiết phải thay đổi cách tiếp cận. Về vấn đề này, thực tế mới đã nổi lên sau khi trưng cầu dân ý ở Anh cho thấy một cơ hội tuyệt vời để áp dụng cách tiếp cận sáng tạo giúp cung cấp những giải pháp hiệu quả cho vấn đề hiện tại và tạo ra một hiệp định thỏa thuận sẽ định hình mô hình thương mại thế kỷ 21.

Cấu trúc TTIP cho phép các nước thứ ba tham gia không chỉ tăng cường các lợi ích kinh tế trực tiếp và gián tiếp của hiệp định, mà còn tận dụng quyền lực mềm từ TTIP

Cấu trúc TTIP được thừa nhận rộng rãi rằng sẽ cho phép các nước thứ ba, ví dụ như các nền kinh tế không thuộc Liên minh Châu Âu, cụ thể là Na Uy, Thụy Sĩ, Iceland, Liechtenstein, và Thổ Nhĩ Kỳ tham gia TTIP, không chỉ tăng cường các lợi ích kinh tế trực tiếp và gián tiếp của hiệp định, bao gồm cả hiệu ứng lan tỏa tích cực, mà còn tận dụng quyền lực mềm từ TTIP. Thật vậy, cả EU và Mỹ đã chỉ ra rằng họ nhận ra những giá trị của cấu trúc TTIP theo cách đó là mở cửa để mở rộng. Sự sẵn sàng của các đối tác đàm phán trong cấu trúc TTIP như một thỏa thuận mở chắc chắn là một sự phát triển nhận được hoan nghênh. Tuy nhiên, việc trì hoãn gắn kết với các nước thứ ba và các nước ứng cử viên EU nhằm xác định cách thức tham gia TTIP đã làm suy yếu quan trọng sự thành công đáng kể của TTIP trên mức độ toàn cầu.

Để phù hợp với tầm nhìn này, các doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ và Tổng Liên đoàn Kinh doanh Thổ Nhĩ Kỳ, các tổ chức đại diện chính của doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) của Thổ Nhĩ Kỳ, đã xuất bản báo cáo chính sách trong tháng 2 năm 2016 nhằm xác định những tác động tiềm năng của TTIP vào các DNVVN hoạt động tại Thổ Nhĩ Kỳ, và đưa ra các lựa chọn chính sách thay thế có thể được thông qua bởi các nhà hoạch định ở Thổ Nhĩ Kỳ.

Những phát hiện này cho thấy trước mắt việc TTIP thông qua một cơ chế tiếp giáp (docking mechanism) sẽ là lựa chọn lâu dài đáng tin cậy, hiệu quả và bền vững nhất để tối đa hóa lợi ích của thỏa thuận đối với các nền kinh tế xuyên Thái Bình Dương nói chung. Thứ hai, các khía cạnh khác nhau của cơ chế tiếp giáp nên được phân tích một cách thận trọng với sự tham gia của tất cả các bên tham gia. Thứ ba, để đảm bảo một quá trình chuyển đổi trơn tru, hiệu quả và kịp thời, các cuộc đàm phán dự kiến giữa Thổ Nhĩ Kỳ và EU về việc hiện đại hóa và nâng cấp Hiệp định Liên minh Hải quan sẽ cải thiện liên kết các quy tắc và quy định, đặc biệt là trong lĩnh vực mua sắm công, nông nghiệp và sở hữu trí tuệ, nên bắt đầu trong quý đầu tiên của năm 2017 mà không có bất kỳ sự chậm trễ. Cuối cùng, khu vực công Thổ Nhĩ Kỳ, trong sự hợp tác với khu vực tư nhân, nên thiết lập các cơ chế hỗ trợ tài chính và kỹ thuật để thúc đẩy sự liên kết các DNNVV với các quy tắc và tiêu chuẩn TTIP mới.

Các chính sách được xuất bản bởi Liên đoàn Kinh doanh Thổ Nhĩ Kỳ chỉ ra rằng do tính chất cụ thể của quan hệ kinh tế và chính trị EU-Thổ Nhĩ Kỳ, việc loại trừ Thổ Nhĩ Kỳ khỏi TTIP sẽ làm trầm trọng thêm sự mất cân bằng thương mại, và tác động kinh tế tiêu cực tiềm năng của thỏa thuận sẽ sâu hơn và rộng hơn so những các nước thứ ba khác. Phải xem xét rằng bất kỳ kết quả tiêu cực nào gây ra bởi một "TTIP không Thổ Nhĩ Kỳ" cũng sẽ làm tổn thương các công ty EU và Mỹ đang hoạt động tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Quý cuối cùng của năm 2016 sẽ là một giai đoạn quan trọng cho TTIP. Lãnh đạo cả hai bờ Đại Tây Dương cần phải đưa ra quyết định táo bạo và có hành động ngay lập tức. Đưa sự tham gia của nước thứ ba trở lại vào các cuộc thảo luận được xem như là một chất xúc tác và cung cấp nhiều động lực và phương pháp tiếp cận sáng tạo cần thiết để khắc phục những vấn đề đang tồn tại.

Nguồn: urriyetdailynews.com

Từ khóa: Brexit, Cơ hội, cho TTIP, lớn mạnh.