AEC có thể học hỏi EU

AEC 4

Brexit không thể dẫn đến sự tan rã hoàn toàn của Liên minh châu Âu (EU). Mặc dù vậy, chắc chắn Brexit sẽ gây suy giảm đáng kể đối với sự tăng trưởng của hầu hết các thành viên EU, trong đó có Đức. Việc phục hồi kinh tế ở nhiều quốc gia EU cũng sẽ bị trì hoãn lâu hơn.

Các cường quốc kinh tế lớn của thế kỷ 20 sẽ không còn là động cơ tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu. Mỹ, Nhật Bản và EU sẽ phải nhường chỗ cho các sức mạnh kinh tế mới là Trung Quốc, Ấn Độ và Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) - những quốc gia có mức tăng trưởng trung bình từ 5% đến 6% hàng năm, trong khi các quốc gia tiên tiến của phương Tây (và cả Nhật Bản) chỉ có thể tăng trưởng trung bình 2% mỗi năm.

Cả Trung Quốc và Ấn Độ đều có số lượng dân số rất lớn và sự tăng trưởng kinh tế của hai quốc gia này sẽ ngày càng phụ thuộc vào tiêu thụ nội địa. Có ít nhất 2 nước thành viên AEC là Indonesia và Philippines, đạt được mức tăng trưởng GDP trên mức trung bình do thị trường trong nước lớn và tầng lớp trung lưu ngày càng gia tăng. Mức phụ thuộc vào xuất khẩu để tăng trưởng GDP của hai thị trường mới nổi này là ít nhất trong khu vực ASEAN.

Việt Nam là quốc gia ASEAN duy nhất có mặt trong danh sách 11 thị trường mới nổi trong tương lai (Next Eleven). Trước đây, 4 quốc gia đứng đầu trong danh sách Next Eleven là các nước BRIC. Tuy hiện tại Việt Nam vẫn rất phụ thuộc vào xuất khẩu, nhưng quốc gia này cũng có thể làm điều tương tự như Trung Quốc - kích thích tăng tiêu thụ nội địa để đạt được tốc độ tăng trưởng cao.

Bảy nước thành viên còn lại của Cộng đồng kinh tế ASEAN (gồm Thái Lan, Malaysia, Singapore, Brunei, Myanmar, Campuchia và Lào) có thể thay đổi nhiều hơn nữa trong thương mại giữa họ với các nền kinh tế ASEAN khác, và với Trung Quốc cùng Ấn Độ nhằm giảm bớt tác động của suy thoái ở Châu Âu, Mỹ và Nhật Bản – có nguyên nhân từ BREXIT và cuộc khủng hoảng sắp diễn ra trong EU.

Năm 2012, cựu thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu đã nhìn thấy trước việc BREXIT sẽ xảy ra khi ông nhận định EU sẽ phải đối mặt với vấn đề chia rẽ nghiêm trọng vì EU đã phát triển quá nhanh và đã quá vội vàng để đạt được mục đích không chỉ hội nhập kinh tế mà còn thống nhất về chính trị và xã hội.

Vì có chung một nền tảng văn hóa (văn minh Hy Lạp-La Mã và đạo Cơ đốc), nên các nhà lãnh đạo của các quốc gia châu Âu đã có tham vọng xây dựng một châu Âu thống nhất về mọi mặt. Họ không hài lòng với việc chỉ xây dựng một thị trường chung và một khu vực tự do thương mại và kinh tế.

Các nhà lãnh đạo EU hy vọng xây dựng được các chính sách chung về tài chính, nhân quyền, nhập cư, biến đổi khí hậu, và về các mục tiêu không liên quan đến vấn đề kinh tế khác. Việc các nước EU quyết định sử dụng một đồng tiền chung - đồng Euro, mang hàm nghĩa rằng các thành viên EU có thể thống nhất ý kiến về các vấn đề chẳng hạn như giới hạn cho việc chi tiêu thâm hụt ngân sách, và nhiều quyết định chính trị khác.

Nhưng rõ ràng trong thời kỳ Đại suy thoái, việc sử dụng một đồng tiền chung là rất khó khăn. Chẳng hạn, Đức và Hy Lạp không thể đạt được sự đồng thuận về mức độ thắt lưng buộc bụng có thể chấp nhận được mà không gây ảnh hưởng đến vấn đề tranh cử trong nước.

Nói cách khác, một chính sách tiền tệ chung chỉ có thể hiệu quả trong thời gian dài nếu có một chính sách tài chính chung. Trong khi đó, một chính sách tài chính chung sẽ cần một triết lý chính trị chung.

Cộng đồng kinh tế ASEAN sẽ không phải đối mặt với những trở ngại tương tự như EU

Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) - hiện đang ở bước đầu hoạt động, sẽ không phải đối mặt với những trở ngại tương tự như EU, vì ngay từ khi bắt đầu các quốc gia thành viên AEC đã không bao giờ tham vọng có một ASEAN thống nhất về mọi mặt.

Các nước ASEAN có nền văn hóa và tôn giáo rất khác nhau. Chẳng hạn như, Indonesia là một quốc gia Hồi giáo, trong khi Philippines là một quốc gia có đạo Cơ Đốc chiếm đa số, còn Thái Lan lại là một quốc gia Phật giáo…

Từ ngày đầu tiên hình thành AEC, các nhà lãnh đạo của các quốc gia ASEAN đã tập trung hoàn toàn vào những lợi ích kinh tế từ việc thành lập một khu vực tự do thương mại - tức là thành lập một cơ sở tiêu dùng và quy mô sản xuất kinh tế lớn hơn.

Các nhà lãnh đạo ASEAN không bận tâm với việc phải đạt được ý kiến thống nhất về các vấn đề nhạy cảm như nhân quyền, án tử hình, dân chủ, giới hạn thâm hụt ngân sách hoặc chi tiêu quân sự,… - những vấn đề khiến các nhà lãnh đạo EU phải quan tâm khá nhiều và thường xuyên. Do dó, mục tiêu tự do hóa dòng chảy hàng hóa, dịch vụ, vốn, đầu tư và người lao động của AEC sẽ đạt được sớm hơn EU.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa rằng các quốc gia ASEAN sẽ dễ dàng xây dựng được một thị trường chung thực sự, trong đó hoàn toàn không tồn tại các hàng rào phi thuế quan. Nguyên nhân là do chủ nghĩa dân tộc ở các nước ASEAN rất mạnh mẽ.

Chẳng hạn như trường hợp của Indonesia, nước này đã có hai bước tiến và một bước lùi trong vấn đề mở cửa đối với đầu tư trực tiếp nước ngoài. Dưới thời của tổng thống Susilo Bambang Yudhoyono, Indonesia đã gia tăng các hạn chế đối với đầu tư nước ngoài dưới hình thức yêu cầu gia tăng tỷ lệ vốn nội địa đối với các doanh nghiệp thuộc các ngành công nghiệp chiến lược như ngành khai mỏ và ngành cung cấp các tiện ích công cộng.

Dưới thời Tổng thống Jokowi, Indonesia đã nhận ra rằng các biện pháp bảo hộ đã làm tổn thương nền kinh tế, do đó Indonesia trở nên cởi mở hơn đối với đầu tư nước ngoài. Tính đến ngày 22 tháng 6 năm 2016, chính phủ Indonesia đã mở cửa 35 ngành cho đầu tư nước ngoài thông qua việc sửa đổi Danh sách đầu tư (Negative Investment List), đặc biệt là trong lĩnh vực dịch vụ và thương mại. Với những cải cách trên, chính phủ Tổng thống Jokowi hy vọng sẽ thu hút thêm được 44 tỷ USD FDI trong năm 2016.

Tại Philippines cũng sẽ có khuynh hướng cởi mở hơn với đầu tư nước ngoài tương tự như Indonesia dưới thời của tân tổng thống Rodrigo Duterte. Dưới thời của cựu Tổng thống Benigno Aquino III, Philippines đã từ chối loại bỏ các hạn chế đối với FDI nằm trong Hiến pháp Philippines. Tuy nhiên, tân tổng thống Rodrigo Duterte đã tuyên bố ủng hộ việc sửa đổi Hiến pháp nhằm cho phép gia tăng vốn đầu tư nước ngoài trong các công trình công cộng, truyền thông đại chúng, giáo dục, viễn thông và giao thông.

Việt Nam cũng đã tự do hóa chính sách đối với FDI trong năm 2015, trong đó cho phép các nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu đất đai.

Việc cởi mở hơn đối với FDI sẽ đem lại ích lợi cho những nhà đầu tư trong khu vực ASEAN và cả bên ngoài khu vực ASEAN, đặc biệt là các nhà đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan và Trung Quốc.

Có thể thấy được sự gia tăng ngày càng nhanh của đầu tư nội khối ASEAN trong 2 năm qua, đặc biệt là trong các lĩnh vực như sản xuất thực phẩm, ngân hàng, bán lẻ và kinh doanh các sản phẩm nông nghiệp.

Tương tự như cách các doanh nghiệp đa quốc gia Mỹ đã đóng góp vào việc hiện thực hóa thị trường chung EU bằng cách đưa hoạt động sản xuất của họ đến nhiều quốc gia ở lục địa châu Âu, các công ty Nhật Bảncũng sẽ giúp các nước ASEAN hội nhập các hoạt động sản xuất nhanh hơn ở các ngành như sản xuất xe ô tô và các phương tiện giao thông, đồ điện tử, đồ gia dụng, và kim loại.

Dự kiến sẽ có sự hội nhập nhanh hơn trong lĩnh vực thương mại điện tử, dịch vụ logistics và dịch vụ y tế, bao gồm cả du lịch y tế - lĩnh vực mà các nước như Thái Lan, Singapore và Malaysia đã đi tiên phong. Các quốc gia ASEAN khác vẫn có thể học tập kinh nghiệm từ 3 quốc gia trên, nhất là các quốc gia vẫn được hưởng các lợi ích từ cơ cấu dân số trong vòng 30 năm tiếp theo như Indonesia, Philippines và Việt Nam.

Nguồn : http://www.mb.com.ph– TV

Từ khóa : AEC, có thể, học hỏi, EU.