EU, Nhật Bản đặt mục tiêu ký kết “thỏa thuận về nguyên tắc" trong năm 2016

eu japan

Lãnh đạo EU và Nhật Bản đã xác nhận tuần trước rằng họ đề ra mục tiêu sẽ đạt được một "thỏa thuận về nguyên tắc" trong năm nay cho một hiệp định thương mại song phương, sau hơn ba năm đàm phán.

Tuyên bố này, cùng được các nhà lãnh đạo Nhật Bản và EU đưa ra, cũng như các lãnh đạo từ Pháp, Đức, Ý, và Anh đồng tình khi các cuộc đàm phán về hiệp định này đã bước sang năm thứ tư.

Nền kinh tế EU và Nhật Bản hiện chiếm hơn 1/3 GDP toàn cầu.

Trong những tháng gần đây, các quan chức của cả hai bên đã nhấn mạnh tầm quan trọng một thỏa thuận hoàn tất nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm, đồng thời cũng kêu gọi "sự đánh đổi trong những quyết định chính trị" cần thiết để các cuộc đàm phán sớm đi đến kết thúc. Tuy nhiên, thỏa thuận có thể được ký kết trong năm nay hay không - hay sẽ kéo sang năm tới – vẫn còn là câu hỏi, khi nhìn lại tốc độ của các cuộc đàm phán cho đến nay. (Xem Bridges tuần, 04 tháng 5 năm 2016).

"Với sự ủng hộ đầy đủ của chúng tôi, các nhà đàm phán được giao nhiệm vụ thực hiện các nỗ lực cần thiết trong những tháng tới để đẩy nhanh các cuộc đàm phán", các nhà lãnh đạo cho biết vào ngày 26 tháng 5 sau cuộc họp tại Ise-Shima, Nhật Bản.

Các nhà lãnh đạo cho biết thêm rằng thỏa thuận này sẽ bao gồm "tất cả các vấn đề chính bao gồm các biện pháp thuế quan và các biện pháp phi thuế quan", đồng thời kêu gọi nhanh chóng hành động để đạt được một thỏa thuận "toàn diện, cao cấp và cân bằng."

Một tuyên bố riêng biệt từ văn phòng của Thủ tướng Anh David Cameron đã làm rõ thêm về "thời gian tăng tốc," đặc biệt là EU và Nhật Bản sẽ hướng tới giải quyết các vấn đề gai góc liên quan tới xe hơi và thuế hàng nông sản, cũng như mua sắm chính phủ vào mùa thu này.

Hiệp định thương mại tự do EU – Nhật bản sau ba năm đàm phán

Cuộc đàm phán chính thức giữa EU và Nhật Bản bắt đầu vào năm 2013, với vòng đàm phán đầu tiên được tổ chức vào tháng 4 cùng năm. Vào thời điểm đó, các quan chức cho rằng khung thời gian của các cuộc đàm phán sẽ rất khó để dự đoán, do tính chất cực kỳ nhạy cảm của một số chủ đề được thảo luận. (Xem Bridges Weekly, ngày 27 tháng 3 năm 2013)

Các rào cản phi thuế quan đã được xem như là một lĩnh vực khó khăn, trong đó bao gồm thương mại xe hơi, vốn là một khu vực quan trọng đối với cả hai bên. Theo yêu cầu của Ủy ban châu Âu, Nhật Bản cần phải loại bỏ các rào cản phi thuế quan song song với mọi biện pháp giảm thuế quan mà EU thừa nhận.

Mục tiêu của quá trình này là để đạt được một thỏa thuận hợp tác kinh tế (EPA) / thỏa thuận thương mại tự do (FTA) mà sẽ giúp hỗ trợ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo việc làm cho cả hai bên.

Trước khi bắt đầu các cuộc đàm phán, một nghiên cứu về tác động của hiệp định do EU thực hiện cho thấy hiệp định được kỳ vọng sẽ giúp tăng kim ngạch xuất khẩu 32,7% từ EU sang Nhật Bản, trong khi xuất khẩu của Nhật Bản sang khối 28 quốc gia sẽ tăng 23,5%.

Báo cáo đánh giá tác động bền vững (SIA) do Ủy ban châu Âu công bố năm nay cũng đưa ra mức tăng tương tự, với xuất khẩu của EU tăng trên 34%, trong khi xuất khẩu của Nhật Bản sẽ tăng 29% khi thỏa thuận thương mại này có hiệu lực. Báo cáo 314 trang cũng cho rằng thỏa thuận này sẽ tạo một động lực đáng kể để thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Đến nay, Brussels và Tokyo đã tiến hành 16 vòng đàm phán, và vòng đàm phán gần đây nhất được tổ chức từ ngày 11- 20 tháng 4 tại thủ đô Nhật Bản.

Theo một báo cáo do Ủy ban châu Âu phát hành trong tháng này về vòng đàm phán tháng 4 năm 2016, các cuộc thảo luận tiếp cận thị trường cho thương mại hàng hóa tập trung chủ yếu vào hàng hóa nông nghiệp và sản xuất, cũng như thủy sản, lâm nghiệp, thuốc lá, rượu vang và rượu mạnh. Bên cách đó cũng bao gồm một cuộc thảo luận về những biện pháp thuế quan và phi thuế quan (NTMs), bao gồm cả đối với xe hơi.

"Về các biện pháp phi thuế quan đối với xe hơi, vấn đề song songđã được thảo luận với EU này cho rằng nó là nguy hiểm để liên kết quá chặt chẽ các cuộc đàm phán về thuế quan và phi thuế quan vì các biện pháp phi thuế quan sẽ không được cải thiện cho đến khi bế tắc về thuế quan được dỡ bỏ," báo cáo cho biết.

Bản báo cáo cũng lưu ý các vấn đề nổi bật khác trong các cuộc đàm phán, từ tiếp cận thị trường cho việc mua sắm của chính phủ, tới quyền sở hữu trí tuệ. Tuy nhiên, báo cáo cho biết, đã có những tiến bộ đáng trong các lĩnh vực khác như thương mại dịch vụ.

Vòng đàm phán tiếp theo dự kiến được tổ chức vào tháng 9 năm 2016.

Những lo ngại về việc Anh rời khỏi EU(Brexit)

Vào thời gian diễn ra vòng đàm phán trong tháng 9 năm nay, EU có khả năng mất đi một thánh viên - Vương quốc Anh, một trong những thành viên chính - một động thái mà các nhà lãnh đạo của cả hai bên cho rằng có thể đưa London ra khỏi hiệp định thương mại EU-Nhật Bản chính thức.

Sự ra đi của Anh sẽ làm giảm đi tình trạng thương mại mở cửa (trade openness), tác động tới động lực phát triển kinh tế và năng suất của Anh trong thời gian dài, và càng trầm trọng hơn do những quy định hạn chế mới được áp đặt sau khi Anh rời khỏi EU. Ngoài ra, động thái này cũng sẽ gây khó khăn đối với kế hoạch giải quyết cuộc khủng hoảng người di cư đổ vào châu Âu.

Trong khi đó, lãnh đạo các nghiệp đoàn ở Anh cũng cảnh báo, việc Anh rời khỏi EU sẽ là một canh bạc đầy rủi ro đối với quyền lợi, việc làm và lương thưởng của người lao động nước này.

Vào ngày 23.6 tới, Anh sẽ tổ chức cuộc trưng cầu ý dân về việc có ở lại EU hay không. Kết quả các thăm dò mới nhất cho thấy, tỷ lệ người dân Anh ủng hộ việc nước này ở lại EU vẫn cao hơn so với tỷ lệ người dân muốn rời khỏi liên minh này.

Trong một tuyên bố từ văn phòng thủ tướng, Thủ tướng Anh David Cameron nhấn mạnh hiệp định thương mại EU-Nhật Bản chưa đủ sức hút để Anh chấp thuận ở lại trong khối 28 quốc gia.

Thủ tướng Nhật Bản cũng đã cảnh báo trong những tuần gần đây rằng Brexit cũng có thể gây tổn hại đáng kể cho đầu tư, và đã công khai nói rằng Nhật Bản chỉ ưu ái đầu tư cho Vương quốc Anh khi quốc gia này vẫn là một thành viên trong khối 28 quốc gia.

Lãnh đạo một số đối tác thương mại chính khác của EU, cụ thể là Mỹ, cũng đã lên tiếng rằng "Brexit" có khả năng sẽ đưa Anh ở lại phía sau của các thỏa thuận thương mại trong tương lai. Mỹ và EU hiện đang trong quá trình đàm phán Hiệp định Thương mại và Đầu tư Đối tác xuyên Đại Tây Dương (TTIP), và cũng đang đặt mục tiêu kết thúc đàm phán trước cuối năm nay. (Xem Bridges Weekly, 28 Tháng 4 2016)

Nguồn : http://www.ictsd.org - PT

Từ khóa : EU, Nhật Bản, đặt mục tiêu, ký kết, “thỏa thuận về nguyên tắc", trong năm 2016.