Mua sắm công có thể làm chậm lại TTIP

TTIP 2

Các nhà đàm phán EU và Mỹ đang tích cực chuẩn bị một vòng đàm phán mới về thỏa thuận thương mại xuyên Đại Tây Dương tại New York vào tuần tới, các nhà đàm phán lo ngại rằng TTIP có thể húc vào một bức tường đá mới: Mua sắm công.

Lời cảnh báo đến từ Nghị viện Châu Âu, khi Ủy ban Thương mại quốc tế Nghị viện đang tổ chức một buổi điều trần ngày 20 tháng 4. Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế Nghị viện, Thượng nghị sĩ Bernd Lange, cũng là một nhà làm luật SPD đến từ Đảng Xã hội và Dân chủ (S & D) phát biểu rằng vấn đề mua sắm công có thể biến thành một hòn đá tảng, cản trở TTIP khi các nhà đàm phán dường như bị mắc kẹt trước vấn đề mở cửa mua sắm công của mình.

"Đã có một cái gì đó như một “cuộc đua’” tìm ra quốc gia nào đã “mở cửa mua sắm công nhiều nhất trong những năm gần đây", một nhà phân tích tại Trung tâm châu Âu về kinh tế chính trị quốc tế (ECIPE) bình luận. Và EU đã tự xưng là người đạt giải và cho đó là sự công bằng nhất cho tất cả", ông nói thêm.

Nếu châu Âu nói rằng thị trường mua sắm công của EU là đang mở cửa khoảng 85%, so với con số 32% của Mỹ, thì các quan chức Mỹ nói rằng các công ty của EU cũng có thể tiếp cận tham gia đấu thầu công khai ở Mỹ.

Lấy Hiệp định Mua sắm Chính phủ (GPA) của WTO làm thước đo, Mỹ nói rằng nước này đảm bảo sự tiếp cận thị trường mua sắm công trị giá khoảng 320 tỉ USD mỗi năm. Trong khi đó, EU là 333 tỷ USD. Tuy nhiên, quan chức của EU tuyên bố rằng Mỹ chỉ đảm bảo cạnh tranh công bằng cho một nửa tổng số nói trên, tức là khoảng 158 tỷ USD.

Theo Đại diện Thương mại Mỹ Michael Froman, trong khoảng 500 tỷ USD mà Chính phủ liên bang chi mua sắm các hàng hóa và dịch vụ thì EU đã được bảo đảm quyền truy cập vào khoảng 200 tỷ USD trong số 500 tỷ USD này –tương đương 2/5 chi tiêu mua sắm liên bang. Con số 200 tỷ USD này không phải chịu hạn chế từ các quy định như Đạo Luật Mua hàng Mỹ, Tu chính án Berry và chương trình SMEs của Mỹ.

Nhưng sự thực thì không như vậy. EU cho biết các công ty châu Âu đang đối mặt với sự phân biệt ngay cả trên 200 tỷ USD này. Một nguồn tin trong Ủy ban châu Âu nói rằng mặc dù một số công ty châu Âu đã khắc phục để tuân thủ các hạn chế nghiêm ngặt và giành được hợp đồng nào đó ở Mỹ, song họ đã buộc phải thay đổi chuỗi cung ứng của mình và thậm chí là phải thiết lập sản xuất các sản phẩm của họ ngay tại đất Mỹ.

Ví dụ, thị trường mua sắm xe buýt và phương tiện giao thông công cộng có rất nhiều hạn chế nghiêm trọng đối với các nhà cung cấp châu Âu, các quan chức EU cho biết. Những hạn chế này được liên kết đặc biệt với Luật Mua hàng Mỹ, trong đó yêu cầu tất cả sắt, thép phải được sản xuất tại Mỹ.

Mọi thứ trở nên phức tạp hơn khi đi đến cấp các tiểu bang, với thị trường khoảng 60% tổng số mua sắm công ở Mỹ. Trong khi các quan chức Mỹ nói rằng họ đảm bảo quyền truy cập cho các công ty EU giá trị 120 tỷ USD mỗi năm, tuy nhiên EU cho rằng con số này đã bị phóng đại quá nhiều.

"Tiền của liên bang đi kèm với nhiều điều kiện ràng buộc", quan chức EU nói. Quan chức nhấn mạnh rằng điều này thực tế có nghĩa là thị trường mua sắm cơ sở hạ tầng có giá trị cao nhất đã bị loại ra khỏi phạm vi áp dụng của GPA.

"Dù đã có những tuyên bố “mở cửa thực sự”, nhưng thực tế là chính phủ liên bang lại vẫn áp dụng chính sách mua sắm hàng Mỹ [Buy American] khi mua sắm liên bang và mua sắm từ nguồn tiền từ ngân sách liên bang", quan chức EU nói thêm.

EU biến chính sách “Mua hàng Mỹ” thành “Mua hàng bên kia Đại Tây Dương”

Những quy định như vậy đã làm cho nó phức tạp hơn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ của châu Âu khi muốn tiếp cận các dự án lớn trong tư cách là nhà thầu phụ.

EU hoan nghênh một thỏa thuận đặc quyền "chúng ta sẽ thoát khỏi tất cả những ràng buộc," nguồn tin của EU cho biết. "Tại sao chúng ta không thể biến chính sách“Mua hàng Mỹ” thành chính sách “mua hàng bên kia Đại Tây Dương” ông tự hỏi.

Châu Âu tuyên bố, cách này có thể là một cách giúp san bằng những khác biệt hiện nay giữa hai bên, và có thể hoàn tất các cuộc đàm phán trước khi Tổng thống Barack Obama hết nhiệm kỳ vào năm 2017, đẩy lùi một kỷ nguyên không chắc chắn cho TTIP. Tuy nhiên, còn tùy thuộc vào người kế nhiệm Obama.

Cao ủy Thương mại EU Cecilia Malmstrom và Đại diện Thương mại Mỹ Michael Froman đã gặp nhau ba lần trong hai tháng qua. Ngoài ra, còn nhiều cuộc điện đàm khác cũng đã được tiến hành. Ủy ban châu Âu là cơ quan phụ trách công tác đàm phán do các lãnh đạo EU phân công.

Malmstrom cho biết tại Washington, bà muốn giải quyết những khác biệt lớn về các tiêu chuẩn mua sắm công "Mua hàng Mỹ", làm thế nào để giải quyết tranh chấp đầu tư, và quy tắc chỉ dẫn địa lý của châu Âu. Cả hai đối tác thương mại cũng cho biết trong tháng 2 họ đã hy vọng là sẽ đạt được tiến bộ đáng kể trong các văn bản hợp nhất, như là một phần của kế hoạch đẩy mạnh đàm phán.

Mặc dù các quan chức EU không mong đợi một lời đề nghị về mua sắm công tại vòng đàm phán sắp tới, song các vấn đề nóng sẽ là chủ đề chính của cuộc đàm phán.

Vấn đề này cũng sẽ góp mặt trong cuộc hội đàm giữa Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Mỹ Barack Obama vào ngày 24 tháng 4 tại Hannover.

Nguồn : www.bilaterals.org – PT

Từ khóa : Mua sắm công, có thể, làm, chậm lại, TTIP.