TPP ảnh hưởng tiêu cực đến nông dân ngành sữa ở Mỹ

milk

Báo cáo“Khủng hoảng ngành sữa: lỗi thuộc về TPP” của Viện Chính sách Thương mại và Nông nghiệp Mỹ (IATP) do chuyên gia kinh tế Erik Katovichlàm chủ biên, đặt ra câu hỏi quan trọng về mục tiêu của Bộ Thương mại Mỹ (USTR) trong đàm phán Hiệp định Quan hệ Đối tác xuyên Thái Bình Dương Đại (TPP).

Thứ nhất, theo IATP, giá sữa toàn cầu tiếp tục giảm do nguồn cung nguyên liệu sữa đã vượt cầu và hàng loạt các nhà chế biến sữa đã phải đổ bỏ hàng triệu gallon sữa tươi nguyên liệu. Việc đổ bỏ sữa này mâu thuẫn với mục tiêu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) nhằm giảm lượng chất thải thực phẩm và bảo tồn các nguồn tài nguyên thiên nhiên vì mục đích nuôi bò sữa.

Trong thời gian đàm phán, USDA đã dự báo nhập khẩu sữa của Mỹ đến năm 2025 sẽ tăng 20% do các quy định mới trong TPP. Với sự dư thừa nguồn cung sữa nguyên liệu, tại sao USDA lại quyết định hạ thấp thuế nhập khẩu trên các sản phẩm từ sữa kể cả sữa bột protein (MPC) – sản phẩm sữa bột có chứa 30-40% protein và casein, thành phần thường dùng để chế biến phot-mat. Nói cách khác, tại sao USDA lại có quyết định gây thiệt hại cho nông dân chăn nuôi bò sữa tại Mỹ?

Tác giả Katovich trích lời ông Darci Vetter – Trưởng đoàn đàm phán các vấn đề nông nghiệp của USTA: “Về tổng thể, nông nghiệp Mỹ sẽ được nhiều lợi ích từ TPP”. Rõ ràng, “về tổng thể” này không bao gồm nông dân ngành sữa của Mỹ khi sữa nguyên liệu trong nước phải bị đổ bỏ và sản phẩm MPC có thể được nhập khẩu với giá rẻ hơn nhiều từ nước sản xuất sữa nguyên liệu lớn nhất thế giới là New Zealand.

Tờ tin tức Hóa chất Thực phẩm cho biết Ủy ban Sữa và các sản phẩm từ sữa thuộc Ủy ban Codex Alimentarius (còn được biết đến là Cơ quan mã thực phẩm do Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc và Tổ chức Y Tế Thế giới thành lập năm 1936), đã đưa ra các tiêu chuẩn đối với pho-mat chế biến để Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) xem xét thông qua nhưng WTO chưa thể đồng ý. Một đề xuất nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu sản phẩm phô-mat chế biến với hàm lượng phô-mat tối thiểu là 51%. Văn phòng Codex của Mỹ (This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.) cho biết sẽ tiếp tục có ý kiến về tiêu chuẩn này cho đến ngày 01/05/2016.

NMPA đã thông qua quyết định ủng hộ TPP

Việc cắt giảm thuế quan cho sản phẩm sữa trong TPP quy định việc ghi nhãn và phân loại đối với sản phẩm MPC áp dụng các nguyên tắc linh hoạt - được các nhà nhập khẩu Mỹ rất hoan nghênh. Ngày 8/3/2016 Hội đồng các nhà sản xuất sữa quốc gia (NMPA) đã thông qua quyết định ủng hộ TPP với nhận định rằng “ảnh hưởng từ những nhượng bộ về tiếp cận thị trường được dự báo sẽ ở mức từ trung tính đến tích cực nhẹ” và việc kết nạp thêm các thành viên mới ở khu vực châu Á vào TPP có thể sẽ mang đến những ảnh hưởng tích cực cho các nhà sản xuất sữa là thành viên của NMPA.

Đáng chú ý là khả năng trụ vững của ngành công nghiệp sữa tại Mỹ không phụ thuộc nhiều vào các yếu tố như chức năng thị trường, cạnh tranh hay mức độ minh bạch mà thay vào đó, theo nghiên cứu của USDA,là tình trạng các công ty sản xuất sữa nguyên liệu ngày càng ít tập trung vào đối tượng nông dân Mỹ do họ buộc phải thực hiện trợ cấp về giá theo Đạo luật Nông nghiệp năm 2014.

Thêm vào đó, Đạo luật Nông nghiệp mới cũng yêu cầu trợ cấp đối với thức ăn chăn nuôi (CAFOs) cho bò sữa. Theo ước tính của Ủy ban Ngân sách Quốc hội Mỹ chỉ tính riêng trợ cấp đối với ngô và đậu tương sẽ lên đến 3,37 tỷ USD trong năm tài chính 2017.(Báo cáo ERS của USDA không đánh giá chi phí tài nguyên cũng như sự tác động đến môi trường của ngành công nghiệp sữa trong mô hình của mình).

Một vấn đề khác liên quan đến thủ tục pháp lý đặc biệtcủa Mỹ, được biết đến là “cơ chế đàm phán nhanh” (TPA), buộc Quốc hội Mỹ chỉ được bỏ phiếu thuận hoặc chống đối với TPP cũng như các hiệp định thương mại tự do khác mà Chính quyền Tổng thống đàm phán. TPA cũng yêu cầu Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ (USITC) trình nghiên cứu đánh giá lên Quốc hội trước ngày 18/5 trước khi Quốc hội nhóm họp bỏ phiếu quyết định liệu có thông qua TPP hay không, theo lịch trình sẽ diễn ra sau kỳ bầu cử Tổng thống vào tháng 11 năm nay.

Viện Chính sách Thương mại và Nông nghiệp Mỹ đã gửi đánh giá của mình lên Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ kêu gọi các chuyên gia của USITC đánh giá tác động từ việc Mỹ cắt giảm hàng rào thuế quan. IATP cũng yêu cầu USITC ước tính chi phí đối với người tiêu dùng Mỹ cũng như các vấn đề sức khỏe, môi trường có thể có từ việc hạ thấp các tiêu chuẩn kiểm soát rủi ro đối với thực phẩm và sản phẩm nông nghiệp, ví dụ như hàm lượng thuốc trừ sâu và dư lượng thuốc thú y trong thực phẩm. Ví dụ, Trung tâm Kiểm soát dịch bệnh (CDC) đã xác định 18 trong tổng số 120 loại thực phẩm nhiễm bệnh là có nguồn gốc nước ngoài. Theo nhận định của CDC, việc nới lỏng các quy định kiểm tra thực phẩm trong TPP là hành động vô nhân đạo và ảnh hưởng xấu đến hoạt động kinh doanh.

Đối với các doanh nghiệp và những ai xem chính sách thương mại của Mỹ đóng vai trò quan trọng, USITC cần đánh giá cụ thể chi phí thực sự phát sinh từ việc mở cửa thị trường và rõ ràng USITC cần có một cách tiếp cận mới đối với thị trường sữa cũng như chính sách nông nghiệp nói chung.

Nguồn : IATP - HP

Từ khóa: TPP, ảnh hưởng, tiêu cực, nông dân, ngành sữa, Mỹ.