Vắng bóng TPP trong chính sách phát triển CN ô tô

auto-2

Ngày 4-2-2016, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 229/QĐ-TTg về cơ chế, chính sách thực hiện chiến lược và quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Các chính sách nêu trong quyết định này đã đưa ra những biện pháp cụ thể để hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất linh kiện phụ tùng và lắp ráp xe như các ưu đãi về đất đai, tín dụng, thuế...

Vấn đề đặt ra là các biện pháp này có đủ để vực dậy ngành công nghiệp ô tô đang khó khăn và có tận dụng được cơ hội cũng như vượt qua thách thức của hội nhập hay không?

Những giới hạn

Tham gia Cộng đồng kinh tế ASEAN, Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Việt Nam phải bỏ hàng rào thuế để xe của Thái Lan, Indonesia, Nhật, Mỹ... được tự do nhập vào. Với công nghiệp hỗ trợ còn quá yếu, thị trường quá bé, ngành lắp ráp ô tô Việt Nam khó tồn tại. Những biện pháp ưu đãi vừa được phổ biến chỉ có thể giúp các hoạt động lắp ráp những loại xe đặc thù cho thị trường địa phương với quy mô nhỏ.

Phụ thuộc vào thị trường nội địa, công nghiệp sản xuất linh kiện phụ tùng (LKPT) cũng rất khó phát triển dù được hưởng nhiều ưu đãi về đầu tư, thuế và các hỗ trợ khác vì các doanh nghiệp không có thị trường để đầu tư mở rộng nhằm tận dụng những hỗ trợ. Nếu không thoát ra khỏi ngõ cụt hiện tại để đi vào chuỗi cung ứng toàn cầu, công nghiệp hỗ trợ rất khó phát triển.

Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), với thỏa thuận miễn thuế nhập khẩu giữa các quốc gia trong khối cho các xe có ít nhất 45% linh kiện sản xuất bởi các nước trong khối, có thể mở một lối thoát cho ngành công nghiệp sản xuất linh kiện phụ tùng ô tô Việt Nam hội nhập vào cộng đồng ô tô thế giới.

Cần chuẩn bị gia nhập TPP

Để hưởng thỏa thuận miễn thuế nói trên, Nhật Bản và, ở mức độ giới hạn hơn, Mỹ sẽ điều chỉnh chuỗi cung ứng vào các thành viên TPP. Đây là cơ hội nên tận dụng để phát triển công nghiệp sản xuất linh kiện phụ tùng ô tô định hướng xuất khẩu bằng cách thu hút các nhà cung cấp của những tập đoàn ô tô Nhật và Mỹ đầu tư vào Việt Nam. Giống như trường hợp Rumania và Morocco, theo yêu cầu của Renault-Nissan và Ford, nhiều nhà cung cấp đã đầu tư và phát triển liên doanh với các doanh nghiệp địa phương. Hiện tại, hai quốc gia này đã xây dựng được một mạng lưới sản xuất linh kiện phụ tùng ô tô có chất lượng, giá cạnh tranh tốt và có hệ thống logistics hiện đại để bảo đảm thời gian giao hàng cho công nghiệp ô tô châu Âu.

Thời gian chuẩn bị để khai thác tối đa cơ hội thuận lợi của TPP rất ngắn, Việt Nam nên nhanh chóng xây dựng một kế hoạch phát triển công nghiệp linh kiện phụ tùng ô tô với mục đích tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Kế hoạch này bao phủ nhiều khía cạnh:

- Có thủ tục hành chính dễ dàng và ưu đãi thuế để hấp dẫn đầu tư.

- Xây dựng một mạng lưới doanh nghiệp nội địa có khả năng được chấp nhận như đối tác hay liên doanh với các đồng nghiệp nước ngoài. Thật vậy, khi đầu tư vào một thị trường mới, tìm được một đối tác nội địa để “dẫn đường” là yếu tố ảnh hưởng lớn trên cán cân quyết định. Nhưng các đối tác nội địa phải đạt được một số tiêu chuẩn cần thiết của công nghiệp ô tô như tuân thủ các tiêu chuẩn chất lượng (ISO...), đặt chất lượng là trọng tâm của nguyên tắc làm việc, không nhất thiết phải có kỹ năng cao vì công nghệ, tổ chức quản lý và các thiết bị sẽ được nhập bởi các nhà đầu tư để đáp ứng với nhu cầu của thị trường thế giới.

- Phát triển các cơ sở hỗ trợ như hệ thống logistics, thủ tục hải quan...nhanh chóng và hữu hiệu để bảo đảm thời hạn giao hàng cho các nhà máy lắp ráp ở khắp nơi; các trung tâm thử nghiệm, các viện nghiên cứu, đo lường... để hỗ trợ khi có vấn đề trong dây chuyền sản xuất hay phát triển những sản phẩm mới.

Sau Quyết định 229/QĐ-TTg, bước tiếp theo là chúng ta nên chuẩn bị chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ theo định hướng xuất khẩu để chuẩn bị gia nhập TPP.

Nguồn: http://www.thesaigontimes.vn - Khương Quang Đồng

Từ khóa: Vắng bóng TPP, trong chính sách phát triển, CN ô tô