Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Thái Lan và các nhà lãnh đạo của 16 nước ASEAN và châu Á Thái Bình Dương đã cam kết sẽ kết thúc đàm phán hiệp định tự do thương mại Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) và thỏa thuận đầu tư vào cuối năm tới. Những nước này hy vọng sẽ tạo ra một nhóm các nền kinh tế có "tác động lớn" mới mà sẽ cạnh tranh trực diện với Hiệp định Quan hệ Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) do Mỹ dẫn đầu mà hiện không bao gồm Thái Lan.

Ngày 22 tháng 11, Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha cùng các nhà lãnh đạo khác tại hội nghị thượng đỉnh ASEAN tại Kuala Lumpur, Malaysia đã thống nhất ủng hộ "Tuyên bố chung về đàm phán RCEP", hiệp định tạo tự do hóa thương mại hàng hóa và dịch vụ cũng như đầu tư giữa các 10 nước ASEAN cùng Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ, Australia và New Zealand.

Tổng thể, 16 nền kinh tế RCEP sẽ có GDP hợp nhất khoảng 22,8 nghìn tỷ USD, chiếm 29% GDP toàn cầu, trong khi dân số kết hợp của RCEP sẽ là 3,5 tỷ người, chiếm 49% dân số thế giới.Với RCEP, ASEAN dường như đặt nhiều kỳ vọng hơn. RCEP được hiểu như sự mở rộng của năm FTA giữa ASEAN với sáu đối tác bao gồm Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia và New Zealand. Dựa trên năm FTA do ASEAN làm trung tâm này, ASEAN đang nỗ lực để nắm giữ vai trò trung tâm trong RCEP. Tuy nhiên, ASEAN cũng gặp phải nhiều khó khăn khi vẫn chưa thể điều phối được lợi ích giữa các nước để đạt đồng thuận trong cắt giảm thuế quan. Mục tiêu cắt giảm thuế quan của RCEP hiện nay là 90% nhưng Ấn Độ chỉ cam kết ở mức 78,8%. Trong các vòng đàm phán tiếp theo, tiêu chuẩn cắt giảm thuế có thể sẽ hạ thấp hơn nữa nếu các nước muốn có được đồng thuận.

Trong khi đó, TPP do Mỹ dẫn đầu bao gồm 12 quốc gia thành viên, trong đó có bốn thành viên ASEAN - Malaysia, Singapore, Brunei và Việt Nam. Các nước thành viên TPP khác là Mỹ, Nhật Bản, Canada, Mexico, Úc, New Zealand, Chile và Peru. Các thành viên còn lại tỏ ra lưỡng lự trước những yêu cầu khắt khe của TPP ở các lĩnh vực như quyền sở hữu trí tuệ (IPR), doanh nghiệp nhà nước và năng lực cạnh tranh. Các yêu cầu như đầu vào khắt khe, quá trình đàm phán kéo dài cũng làm TPP trở nên kém hấp dẫn trong mắt các nhà lãnh đạo Thái Lan, Indonesia, Philippines, Lào, Campuchia và Myanmar. Do khoảng cách phát triển giữa các nước thành viên tương đối lớn, ASEAN không thể hài hòa những tiêu chuẩn về sở hữu trí tuệ trong TPP. Các nước thành viên TPP có tổng GDP 28,3 nghìn tỷ USD, chiếm gần 40% GDP toàn cầu, dân số khoảng 800 triệu USD, chiếm 11% dân số thế giới.

Nền kinh tế của Thái Lan có GDP đạt 378 tỷ USD chiếm0,49% GDP thế giới, dân số 65 triệu người, chiếm 0,9% dân số thế giới.

RCEP và TPP là nhóm thương mại và đầu tư quan trọng cho khu vực châu Á Thái Bình Dương

Trong Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN-Nhật Bản với sự tham dự của Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, Prayut cho biết cả RCEP và TPP là nhóm thương mại và đầu tư quan trọng cho khu vực, cả haiđều giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở châu Á - Thái Bình Dương.

Thái Lan chưa phải là thành viên TPP, nhưng Phó Thủ tướng Somkid Jatusripitak cho biết là sẽ ​sẽ kêu gọi đồng cấp người Nhật Bản ủng hộ Thái Lan trở thành thành viên TPP khi ông cùng các bộ trưởng kinh tế Thái Lan và các doanh nhân đến Nhật Bản vào cuối tháng 11.

Trước đó, Bộ Thương mại và các cơ quan chính phủ khác cũng đã bày tỏ lo ngại rằng Thái Lan có thể để mất các nhà đầu tư nước ngoài vào tay các nước ASEAN khác nếu nước này không phải là thành viên TPP trong tương lai gần. Xuất khẩu của Thái Lan sang các thị trường thành viên của TPP có thể bị ảnh hưởng tiêu cực do quy định mới của TPP về xuất xứsản phẩm.

Trong khi đó, các nhà lãnh đạo ASEAN và Thái Lan ngày 22 tháng 11 đã thông qua Tuyên bố Kuala Lumpur 2015 về việc thành lập Cộng đồng ASEAN, có hiệu lực từ ngày 31 tháng 12 năm 2015, và Tuyên bố tầm nhìncộng đồng ASEAN 2025: cùng nhau hướng tớitương lai dựa trên ba trụ cột là cộng đồng chính trị và an ninh; cộng đồng kinh tế và cộng đồng văn hóavàxã hội.

Prayut cũng nói với Thủ tướng Nhật Abe trong Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Nhật Bản rằng Nhật Bản đã đóng một vai trò hàng đầu trong quá trình hội nhập sâu rộng của ASEAN thông qua việc phát triển cơ sở hạ tầng và các dự án khác. Ông kêu gọi Nhật Bản hỗ trợ thiết lập các khu công nghiệp quy mô nhỏ và các đặc khu kinh tế ở vùng biên giới Thái Lan với các nước ASEAN khác.

Điều này sẽ giúp tạo ra các lợi ích lan tỏa vượt ra ngoài lợi ích phát triển kinh tế của địa phương, tạo công ăn việc làm mới, giảm tội phạm và cải thiện sinh kế của người dân nông thôn, ông nói.

Trong một sự kiện riêng biệt, ông Prayut nói với người đồng cấp Hàn Quốc của mình tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Hàn Quốc rằng các doanh nhân Hàn Quốc nên thúc đẩy các kế hoạch đầu tư của họ tại Thái Lan và các nước ASEAN khác, với sự nhấn mạnh về việc thực hiện quy hoạch tổng thể về kết nối ASEAN.

Theo The Nation – PT

Từ khóa: Thái Lan, một số nhà lãnh đạo, có kế hoạch, thách thức, TPP, Mỹ