Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

 

Chỉ vài tuần gần đây đã có liên tiếp 3 thành viên WTO, Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ, và Mexico, gửi thông báo cho Hội đồng Thương mại Dịch vụ (CTS) về các biện pháp ưu đãi hỗ trợ dịch vụ và các nhà cung cấp dịch vụ của các nước kém phát triển (LDCs). Theo thông báo được công bố cuối tháng 7, đã có 11 thành viên WTO công bố các biện pháp ưu đãi nỗ lực hướng tới hỗ trợ phát triển "Ngành Dịch vụ" của các quốc gia LDCs mà WTO đã thông qua vào năm 2011.

Các thành viên WTO khác đã thông báo bao gồm Canada, Australia, Na Uy, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hồng Kông, Đài Loan, Singapore, New Zealand, Thụy Sĩ, và Nhật Bản. Liên minh châu Âu và Chile cho biết trong tháng 7 rằng họ sẽ gửi thông báo ngay sau khi hoàn tất các thủ tục trong nước.

Sau khi thông báo cho Hội đồng CTS, các thành viên có thể thực hiện ngay các biện pháp ưu đãi của mình liên quan đến tiếp cận thị trường. Nếu áp dụng các ưu đãi thông qua các biện phápkhác thì phải được sự chấp thuận của Hội đồng.

WTO kêu gọi các thành viên khác nhanh chóng thông báo ưu đãi của mình, đặc biệt là trước thềm Hội nghị lần các Bộ trưởng WTO lần thứ 10 sẽ diễn ra tại Nairobi, Kenya trong tháng 12 tới, khi nhiều nước kém phát triển cho biết họ hy vọng sẽ thấy "Gói Bali" được phê duyệt tại Hội nghị Bộ trưởng 2 năm trước đây được thực hiện và sẽ có quy mô rộng hơn.

"Để những ưu đãi này thành cơ hội thị trường thực sự thì các nước kém phát triển phải cải thiện được năng lực cung ứng, cải cách khung pháp lý trong nước của họ", một nhà quan sát nhận xét.

"Nếu chỉ tạo cơ hội tiếp cận thị trường không thôi thì sẽ không có được kết quả như mong muốn, mà phải đi kèm với chính sách và cải cách luật pháp của các nước kém phát triển cũng như thay đổi các quy định trong nước của các nước cung cấp ưu đãi", Darlington Mwape, thành viên cao cấp tại Trung tâm Thương mại Quốc tế và Phát triển bền vững cho biết.

Chi tiết thông báo ưu đãi cho LDCs của Mỹ, Trung Quốc, Nauy, Canada và Singapore

Mỹ

Mỹ đã tỏ ý sẵn sàng cung cấp ưu đãi cho các nước LDC trong một số ngành dịch vụ, chẳng hạn như các dịch vụ tư vấn luật nước ngoài, kế toán, kiểm toán, dịch vụ kỹ thuật, dịch vụ nghiên cứu và phát triển, các dịch vụ thí nghiệm và phân tích kỹ thuật, và các ngành dịch vụ khác bao gồm dịch vụ dịch thuật và phiên dịch. Trong thông báo ngày 4 tháng 9, Mỹ cũng đã công bố mở cửa tiếp cận thị trường cho các ngành dịch vụ như thư tín điện tử, dịch vụ thiết kế chuyên ngành, dịch vụ sản xuất và phân phốisản phẩm giải trí, dịch vụ môi trường, dịch vụ vật lý trị liệu, dịch vụ vận chuyển hàng hóa đường bộ, và các dịch vụ bốc dỡ hàng hóa trừ dịch vụ vận tải biển và hàng không.

Với tất cả các ngành và tiểu ngành dịch vụ đã thông báo này, Mỹ sẽ cho phép các nước LDCs cung cấp dịch vụ "không hạn chế", từ lãnh thổ của mình vào Mỹ hoặc trực tiếp cho người tiêu dùng dịch vụ tại Mỹ với điều kiện duy nhất rằng việc cung cấp dịch vụ được thực hiện thông qua sự hiện diện thương mại tại Mỹ hoặc thông qua sự hiện diện của các thể nhân tại Mỹ với mục đích kinh doanh dịch vụ.

Trong khi một số ngành/tiểu ngành được thông báo là cho phép tiếp cận ở mức độ toàn liên bang nhưng kèm theo một số điều kiện giới hạn ở một số tiểu bang. Ví dụ, dịch vụ tư vấn pháp luật nước ngoài được cấp quyền tiếp cận không giới hạn ở nhiều tiểubang nhưng văn phòng hiện diện thương mại theo yêu cầu thì phải được từng bang cấp phép và đương nhiên là không phải bang nào cũng chấp nhận.

Trung Quốc

Trong thông báo của mình, Trung Quốc tuyên bố sẽ cung cấp ưu đãi cho các nước kém phát triển trong các lĩnh vực sau đây: (a) xây dựng năng lực và hỗ trợ toàn diện; (b) điểm đến được cấp phép; và (c) tiếp cận thị trường.

Về ưu đãi xây dựng năng lực, Trung Quốc đã công bố là sẽ tăng cường thêm các chương trình đào tạo về dịch vụ y tế, dịch vụ du lịch, và các dịch vụ phần mềm và công nghệ thông tin. Trung Quốc cũng sẽ tiếp tục hỗ trợ các nước LDC trong việc xây dựng các cơ sở dịch vụ của họ cũng như cơ sở hạ tầng thiết yếu cho ngành dịch vụ, bao gồm đường giao thông, cảng biển, cảng hàng không, đường sắt và các mạng viễn thông.

Về tiếp cận thị trường, điều này đã được mở rộng theo chế độ 3 và chế độ4 mà theo đó cho phép các đối tượng nhập cảnh vì mục đích "kinh doanh" được ở lại 6 tháng và thành lập doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài và các doanh nghiệp liên doanh.

Na Uy

Na Uy thông báo rằng ưu đãi của nước này đang được thực hiện trong nhiều lĩnh vực và phương thức cung cấp đa dạng, bao gồm cả xuất khẩu lợi ích sang các nước kém phát triển nhất, như được nêu trong yêu cầu chung của các quốc gia LDCcách đây một năm. Thông báo đề cập đến việc nới lỏng điều kiện, tăng thời hạn VISA cho du khách kinh doanh, cung cấp dịch vụ theo hợp đồng, và các chuyên gia độc lập. Na Uy sẽ tiếp tục cho phép tiếp cận vào một số dịch vụ cụ thể trong các phân ngành dịch vụ bao gồm cả các dịch vụ liên quan đến máy tính, thông tin liên lạc, tài chính, giáo dục, giao thông vận tải, xây dựng và dịch vụ kỹ thuật liên quan, và một số ngành khác.

Canada

Các ưu đãi của Canada cho lĩnh vực dịch vụ và các nhà cung cấp dịch vụ đến từ các nước kém phát triển nhiều hơnso với yêu cầu chung của các quốc gia LDC. Nó bao gồm ưu đãi nhập cảnh tạm thời, hay còn gọi là Mode 4, theo đó Canada cho phép nhập cảnh và cư trú đối với một số loại doanh nhân tự do theo nhu cầu của nền kinh tế và kiểm tra thị trường lao động. Là một phần trong nỗ lực xây dựng năng lực, Canada tạo thuận lợi cho du học sinh bằng việc cấp giấy phép lao động và học bổng. Canada cũng cung cấp cho các nước kém phát triển các cam kết tự do hóa sâu rộng hơn trong lĩnh vực dịch vụ tài chính. Các ưu đãi khác bao gồm các lĩnh vực văn hoá, tránh đánh thuế hai lần và hoàn thuế, giao thông vận tải và các dịch vụ hậu cần và sở hữu trí tuệ.

Singapore

Singapore, trong thông báo gửi cho CTS, nói rằng sẽ cung cấp ưu đãi bằng việc tiếp cận thị trường cho Mode 2 (tiêu thụ ở nước ngoài) và Mode 3 (hiện diện thương mại) trong các phân ngành sau đây: dịch vụ thu gom giặt, dịch vụ làm sạchsản phẩm dệt may và lông thú, dịch vụ giặt khô, dịch vụ ép, và các dịch vụ nhuộm màu.

Các thành viên khác cũng đã nộp choHội đồng CTS các thông báo ưu đãi tương tự, bao gồm việc mở rộng quyền nhập cảnh cho doanh nhân (Mode 4) từ nước kém phát triển ở một loạt các ngành nghề dịch vụ và ngành nghề khác; miễn phí VISA cho doanh nhân và lao động từ các nước kém phát triển; không áp đặt điều kiện nhu cầu kinh tế và kiểm tra thị trường lao động đối với các doanh nhân từ các nước LDC; và kéo dài thời gian lưu trú cho các chuyên gia LDC của các thành viên đã được cấp ưu đãi.

Thúc đẩy các quốc gia LDC tham gia vào thương mại dịch vụ thế giới

Các thông báo này được đưa ra dựa trên kết quả của một cuộc họp cấp cao của WTO tại Geneva tháng 2 vừa qua. 25 thành viên WTO tham gia đã xác định các lĩnh vực và chế độ cung cấp ưu đãi cho ngành dịch vụ và các nhà cung cấp dịch vụ từ các nước kém phát triển. Cuộc họp thống nhất quyết định các nước đồng ý cung cấp ưu đãi sẽ phải công bố chính thức bằng thông báo cho CTS các biện pháp cung cấp ưu đãi cụ thể.

Các thành viên tham gia cuộc họp đều nhất trí rằng sẽ cố gắng làm điều này càng sớm càng tốt nhưng không muộn hơn ngày 31 tháng 7 năm 2015.

Ưu đãi lĩnh vực dịch vụ cho các nước LDC đã được thông qua vào năm 2011 tại Hội nghị các Bộ trưởng WTO lần thứ 8ở Geneva, Thụy Sĩ. Cuộc họp cho phép các quốc gia thành viên phát triển và đang phát triển cung cấp ưu đãi đối với các ngành dịch vụ và các nhà cung cấp dịch vụ từ nước kém phát triển. Quyết định này cho phép bỏ qua các nguyên tắc tối huệ quốc theo quy định của Hiệp định chung WTO về thương mại dịch vụ, mà theo đócác thành viên WTO có nghĩa vụ phải cung cấp ưu đãi cho các ngành dịch vụ và các nhà cung cấp dịch vụ không có sự phân biệt đối xử đối với tất các thành viên WTO khác. Quyết định này có hiệu lực đến cuối năm 2026 - tức là sau 15 năm kể ngày áp dụng, 17 tháng 12 năm 2011.

Tuy nhiên, đã không có thành viên nào áp dụng quy định cung cấp ưu đãi cho lĩnh vực dịch vụ cho các nước LDC từ giữa năm 2011 cho đến thời điểm tổ chức Hội nghị Bộ trưởng Bali vào tháng 12 năm 2013. Tại hội nghị này, các thành viên WTO được khuyến khích hơn nữa “hành động cụ thể hóa" quy định cung cấp ưu đãi, để các nước kém phát triển có thể khai thác lợi ích kinh tế tiềm năng một cách có hiệu quả từ quy định này.

Tháng 7 năm 2014, Nhóm LDC đệ trình lên WTO một yêu cầu về các ưu đãi cho cho xuất khẩu dịch vụ của các nước LDC. Các yêu cầu này là một tập hợp nhiều vấn đề, từ mặt bằng các biện pháp cho đến những ngành rất cụ thể. Trong số đó có các biện pháp trong các lĩnh vực dịch vụ du lịch, ngân hàng, vận tải, giáo dục, thông tin và công nghệ truyền thông (ICT), các công đoạn kinh doanh thuê ngoài (BPO), và công nghiệp sáng tạo.

Vai trò của thương mại dịch vụ trong thương mại toàn cầu đang ngày càng tăng theo cấp số nhân. Số liệu của WTO cho thấy rằng lĩnh vực này chiếm hơn 70% GDP toàn cầu, tạo ra 45% việc làm toàn cầu, và khoảng 40% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tuy nhiên, các nhà phân tích lưu ý rằng thực tế là hoàn toàn khác ở các nước kém phát triển, khu vực chỉ chiếm khoảng 0,6% trong lĩnh vực thương mại dịch vụ toàn cầu. Tuy nhiên, lĩnh vực này lại có đóng góp vào  GDP quốc gia rất đáng kể, ở một số nước nó chiếm đến 50% GDP.

Theo Báo cáo của ICTSD - www.ictsd.org – PT

Từ khóa: Thành viên WTO, thông báo, các biện pháp ưu đãi, lĩnh vực dịch vụ, LDCs