Năm 2025: Xuất nhập khẩu đạt kỷ lục 950 tỷ USD, thị trường Mỹ và EU còn nhiều dư địa

Các thị trường chiến lược như Mỹ, EU, Nhật Bản hay Trung Đông vẫn còn nhiều dư địa xuất khẩu chưa được khai thác hiệu quả, là nhận định chung tại Diễn đàn Xúc tiến xuất khẩu Việt Nam 2025 với chủ đề “Go Global – Chinh phục thị trường quốc tế”, diễn ra ngày 26/11 tại Hà Nội.

xuat khau 2 2048

Sự kiện do Bộ Công Thương phối hợp các dự án của Chính phủ Thụy Sĩ tổ chức, tập trung vào định hướng hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra thế giới bằng tư duy mới và mô hình kinh doanh phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, thương mại xanh và phát triển bền vững.

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, cho biết xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế khi cơ cấu hàng hóa chuyển dịch tích cực sang nhóm chế biến, chế tạo. Mười tháng đầu năm 2025, tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 762 tỷ USD, tăng 17,4% so với cùng kỳ, xuất siêu gần 20 tỷ USD. Dự kiến kim ngạch xuất khẩu cả năm vượt mốc 950 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay.

Tuy vậy, theo ông Phú, tiềm năng tại các thị trường then chốt vẫn chưa được khai thác đúng mức. “Doanh nghiệp cần đổi mới mạnh trong quản trị rủi ro, phát triển sản phẩm, chuẩn hóa quy trình, minh bạch nguồn gốc và tăng cường tham gia thương mại số để nâng cao sức cạnh tranh”, ông nhấn mạnh.

Đề cập việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA), ông Ngô Chung Khanh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên, cho rằng tỷ lệ sử dụng C/O ưu đãi hiện “chưa đạt kỳ vọng”. Trung bình chỉ 32-33%, trong đó CPTPP mới đạt khoảng 16%, UKVFTA gần 38% và EVFTA khoảng 35%. Theo ông, nguyên nhân đến từ cả phía doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý.

Với doanh nghiệp, “tư duy thích gần, thích dễ” khiến nhiều đơn vị ngại mở rộng thị trường, chưa chú trọng nâng tầm thương hiệu. Ngoài ra, doanh nghiệp thiếu thông tin, thiếu nguồn lực, liên kết yếu và đôi khi cạnh tranh nội bộ chưa lành mạnh, làm giảm sức mạnh chung. Ở phía cơ quan quản lý, các chương trình hỗ trợ tận dụng FTA còn mờ nhạt, thiếu triển khai thực chất; năng lực tại địa phương hạn chế do nhân sự mỏng và kiêm nhiệm nhiều đầu việc.

Đại diện ngành hồ tiêu và gia vị, bà Hoàng Thị Liên cho biết yêu cầu lớn nhất khi tham gia FTA là tính bền vững và khả năng truy xuất nguồn gốc. Riêng thị trường EU có hơn 535 tiêu chí về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Trong khi sản xuất nông nghiệp phụ thuộc thời tiết, dịch bệnh, người trồng buộc phải áp dụng nhiều biện pháp chăm sóc để đảm bảo sản lượng, dẫn tới khó khăn trong việc đáp ứng tiêu chuẩn. Chi phí kiểm định quốc tế từ 3–5 triệu đồng mỗi mẫu, còn phòng lab trong nước chưa đạt chuẩn ISO khiến doanh nghiệp nhỏ càng gặp rào cản lớn. Tình trạng ách tắc hoàn thuế VAT cũng ảnh hưởng dòng tiền cho vụ mùa mới.

Ở ngành dệt may, ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, thừa nhận mức khai thác FTA còn thấp: CPTPP mới khoảng 15%, EVFTA đạt 30–35%. Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở nguyên phụ liệu, đặc biệt là vải, dệt, nhuộm – vấn đề kéo dài nhiều năm nhưng chưa được giải quyết triệt để ở cấp doanh nghiệp, bộ ngành và địa phương.

Nguồn: Vietnam Finance

Từ khóa: xuất khẩu, Mỹ, EU, FTA, EVFTA