Cá ngừ Việt sang EU: Nhật ký từ biển lên... bàn ăn

08.09-09

Tin vui là cho đến nay, hàng xuất khẩu đã có mã code, truy xuất được nguồn gốc, quy trình chế biến sản phẩm.

Doanh nghiệp Việt làm được

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam cho biết, xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam sang thị trường EU trong tháng 7 tăng mạnh, tới 65% so với cùng kỳ năm trước và dự báo sẽ tiếp tục tăng khi Hiệp định Thương mại Tự do giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam (EVFTA) (có hiệu lực từ ngày 1/8).

Trước tin vui này, ông Vũ Đình Đáp, Chủ tịch Hiệp hội Cá ngừ Việt Nam, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản III cho biết, thị trường EU xây dựng hàng rào kỹ thuật chặt chẽ về nguồn gốc xuất xứ, chất lượng sản phẩm và yêu cầu tuân thủ nghiêm các quy định chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).

Cho tới nay, về mặt hồ sơ, việc xuất khẩu thủy sản Việt Nam nói chung, cá ngừ nói riêng sang EU không gặp nhiều khó khăn, dù "thẻ vàng" của EC khiến doanh nghiệp Việt mất phí và thời gian kiểm tra nhiều hơn.

Ông dẫn ví dụ, khó khăn lớn nhất đối với doanh nghiệp Việt là thị trường EU yêu cầu truy xuất nguồn gốc sản phẩm, thủy sản phải có đầy đủ hồ sơ, nhật ký nuôi/ khai thác, đảm bảo tuân thủ quy trình đã đề ra.

"Những việc này không khó và doanh nghiệp khi mua hàng sẽ phải làm hồ sơ đó. Ngư dân cần chung cấp thông tin về chuyến đi biển của họ, như tọa độ tàu thuyền, đi những đâu, con cá đánh bắt được ở tọa độ nào...

Cách đây 5-7 năm, Việt Nam đã làm nhật ký bằng "giấy trắng mực đen" nên về mặt sổ sách, thủy sản Việt có đầy đủ cả. Cơ quan kiểm tra sản phẩm đầu ra ở các khu vực cũng đã hướng dẫn cho ngư dân các quy trình, thủ tục từ lúc cá ở trên biển đến khi vào cảng, từ nơi đậu đến khi vào nhà máy chế biến của doanh nghiệp...", ông Vũ Đình Đáp cho biết, đồng thời thông tin thêm, hiện Hiệp hội Cá ngừ Việt Nam đang xây dựng nhãn MSC (chứng nhận của Hội đồng quản lý biển) cho con cá ngừ vây vàng. Tin vui là cho đến nay, hàng xuất khẩu đã có mã code, truy xuất được nguồn gốc, quy trình chế biến sản phẩm.

Thời gian tới, thị trường EU yêu cầu phải có nhật ký điện tử và Hiệp hội Cá ngừ Việt Nam cũng đang hướng dẫn ngư dân và doanh nghiệp thực hiện. Tổng cục Thủy sản đã triển khai thí điểm nhật ký điện tử từ năm 2019, do ảnh hưởng của dịch Covid-19 nên năm 2020 bị chậm lại, nhưng theo ông Đáp, đến năm 2021-2022 sẽ áp dụng rộng rãi được.

"Việc gắn thiết bị định vị trên tàu cá, phần mềm ghi nhật ký từng con cá, từng chuyến biển... chúng ta đều làm được", Chủ tịch Hiệp hội Cá ngừ Việt Nam khẳng định.

Riêng về chất lượng sản phẩm, theo ông Vũ Đình Đáp, thị trường EU chủ yếu tiêu thụ cá cấp đông. Việt Nam sử dụng nguồn cá ngừ do ngư dân mình đánh bắt và nhập cá cấp đông nguyên con của các quốc gia có sản lượng khai thác cao nhưng năng lực chế biến không được như Việt Nam về để chế biến, xuất khẩu.

"Xuất khẩu cá ngừ của Việt Nam vẫn tốt dù việc quản lý khai thác còn nhiều khó khăn là do doanh nghiệp Việt chủ yếu sử dụng nguồn cá ngừ nhập khẩu, vừa phát huy năng lực chế biến tốt của mình, vừa giữ gìn được nguồn lợi của quốc gia.

Việc chế biến cá ngừ của doanh nghiệp phải tuân theo quy trình kỹ thuật, yêu cầu của đối tác và luôn có người giám sát. Dĩ nhiên, không tránh khỏi một số doanh nghiệp chủ quan, sản phẩm nhiễm khuẩn bị trả về nhưng đó chỉ là số ít.

Từ đầu năm đến nay, dịch bệnh làm cho việc xuất khẩu chậm lại, nhưng thủy sản Việt nói chung và cá ngừ nói riêng vẫn xuất khẩu tốt hơn nhiều so với các ngành hàng xuất khẩu khác, đóng góp tích cực vào GDP của đất nước", ông Vũ Đình Đáp nhận xét.

Chút vướng mắc

Chủ tịch Hiệp hội Cá ngừ Việt Nam đánh giá, EVFTA đã mở ra cơ hội lớn cho thủy sản Việt Nam vào thị trường EU bởi khi xuất khẩu vào thị trường này, thuế quan sẽ được giảm dần về 0% theo lộ trình của EU tùy từng thời điểm, nâng cao sức cạnh tranh của thủy sản Việt Nam với các nước khác.

Tuy nhiên, vướng mắc lớn nhất hiện nay, theo ông Vũ Đình Đáp vẫn là sản phẩm của Việt Nam phải minh bạch, đảm bảo độ chuẩn theo yêu cầu của thị trường xuất khẩu.

Ngư dân Việt Nam hiện nay có nhiều sáng kiến để nâng cao sản lượng mỗi chuyến biển, song về lâu dài, khi Bộ NN-PTNT cấp hạn ngạch cho từng tàu thuyền thì số lượng tàu đánh bắt sẽ giảm đi. Những tàu nhỏ, thiết bị, kỹ thuật đánh bắt kém phải chuyển sang nghề khác bởi nghề cá, nhất là khai thác cá ngừ đòi hỏi phải có thiết bị tốt, quản trị tốt mới đáp ứng được yêu cầu của thị trường.

"Lao động nghề cá có kỹ thuật ở Việt Nam hiện nay đang thiếu nhiều. Việc sàng lọc là chuyện đương nhiên phải làm, bởi có như vậy sản phẩm của Việt Nam mới vào được thị trường lớn, song chúng ta sẽ phải làm từng bước. Còn hiện nay, tàu cá vi phạm khai thác IUU, đặc biệt là tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài vẫn còn.

Cơ quan quản lý, các hội nghề cá vẫn luôn tuyên truyền, yêu cầu ngư dân phải tuân thủ pháp luật khi đánh bắt, khai thác thủy sản. Dù vậy, quan trọng hơn, lực lượng quản lý trên biển của Việt Nam, đặc biệt là tàu kiểm ngư, cần tăng cường số lượng, trang bị vừa để bảo vệ vừa đảm bảo ngư dân chấp hành pháp luật nghiêm túc", ông Vũ Đình Đáp nói.

Nguồn: Báo đất Việt

Từ khóa: cá ngừ, Việt, EU, Nhật, ký, biển, bàn ăn