Tầm nhìn kinh tế số Việt Nam với cuộc đua bán dẫn, trí tuệ nhân tạo toàn cầu

Theo các chuyên gia, Việt Nam đang bước vào “thập kỷ số”, nơi dữ liệu, công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo trở thành động cơ của tăng trưởng.

Doi Moi Sang Tao 2

“Thập kỷ số” - Từ chiến lược đến năng lực quốc gia

Chia sẻ tại Hội nghị thượng đỉnh Đổi mới sáng tạo Việt Nam (VIS) 2025 vừa kết thúc tại TPHCM, ông Đỗ Tiến Thịnh, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), nhấn mạnh: “Việt Nam đang bước vào thập kỷ số, với tầm nhìn trở thành trung tâm số của Đông Nam Á. Chương trình Chuyển đổi số Quốc gia là kim chỉ nam, hướng đến mục tiêu kinh tế số chiếm 20% GDP vào năm 2025 và 30% vào năm 2030”.

Theo NIC, kinh tế số Việt Nam giai đoạn 2025–2030 có thể đạt tốc độ tăng trưởng kép 18–20%, nhờ dòng vốn FDI dịch chuyển vào công nghệ giá trị cao, cùng cam kết đầu tư mạnh vào hạ tầng 5G, trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia yếu tố quyết định không chỉ nằm ở công nghệ, mà ở năng lực con người – những người có thể thiết kế, vận hành và thương mại hóa các giải pháp mới.

Chính phủ Việt Nam đang đặt trọng tâm vào việc hình thành hệ sinh thái nhân lực công nghệ cao, kết hợp giữa học viện, doanh nghiệp và các trung tâm nghiên cứu để đào tạo hàng chục nghìn kỹ sư bán dẫn, chuyên gia dữ liệu và kỹ sư AI trong thập kỷ tới.

Bán dẫn – Trái tim của kỷ nguyên công nghệ mới

Nếu dữ liệu là “nhiên liệu” của kỷ nguyên số, thì bán dẫn chính là trái tim của công nghệ hiện đại. Việt Nam đang bước vào giai đoạn đầu tiên của chuỗi giá trị toàn cầu, với chiến lược đưa ngành bán dẫn trở thành trụ cột tăng trưởng mới.

Theo định hướng dài hạn, Việt Nam phấn đấu đến năm 2050 trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, với trọng tâm là xây dựng năng lực con người và hạ tầng nghiên cứu, đồng thời thu hút đầu tư chuyên sâu vào thiết kế chip, R&D và sản xuất thử nghiệm.

Hàng loạt tập đoàn công nghệ lớn đã bắt đầu mở rộng hiện diện tại Việt Nam – từ các trung tâm nghiên cứu, cơ sở kiểm định chip đến dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn. Điều này không chỉ giúp Việt Nam bước sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, mà còn tạo tiền đề cho một “vòng tuần hoàn công nghệ” nội địa – nơi tri thức, nhân lực và thị trường cùng phát triển song hành.

AI và hệ tác nhân thông minh

Nếu bán dẫn là nền tảng vật lý thì AI chính là tầng năng lượng mới của kinh tế tri thức. Chia sẻ tại hội nghị, ông Cao Đại Ân, Trưởng Văn phòng Giải pháp & Công nghệ cho ASEAN và Nhật Bản, Hitachi Digital Services, nhận định: “Trong 10 năm tới, chúng ta sẽ bước vào giai đoạn mà các hệ thống số truyền thống và trí tuệ nhân tạo đã trở nên phổ biến. Với khả năng của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), AI có thể tự động hóa nhiều bước trong quy trình tích hợp và vận hành xuyên suốt toàn tổ chức.

Điều quan trọng không chỉ là tạo ra nhiều tác nhân AI, mà là biết cách điều phối và kết nối chúng để hướng tới mục tiêu chung: nâng cao năng suất và chất lượng cho khách hàng doanh nghiệp”.

Từ góc nhìn này, bài toán của Việt Nam không chỉ là ứng dụng công nghệ mới, mà là làm chủ cách tổ chức và vận hành trí tuệ nhân tạo trong doanh nghiệp, chính quyền và hạ tầng quốc gia. Nói cách khác, Việt Nam cần song song phát triển “năng lực sáng tạo” và “năng lực điều phối đổi mới”, để chuyển AI từ công cụ thành năng lực cạnh tranh quốc gia.

Nguồn: Báo Lao động

Từ khóa: trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, bán dẫn