Cơ cấu kinh tế hợp lý sẽ giúp Việt Nam cất cánh bền vững

Trong bối cảnh biến động toàn cầu, Việt Nam vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao, trở thành điểm sáng hiếm hoi của kinh tế khu vực và thế giới.

Gdp

Kinh tế Việt Nam tăng tốc, xuất nhập khẩu cán mốc hơn 637 tỉ USD

Việt Nam kết thúc năm 2024 với mức tăng trưởng GDP đạt 7,09%, ghi nhận tín hiệu phục hồi mạnh mẽ trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động. Kết quả này được đánh giá là nền tảng quan trọng để kinh tế Việt Nam bứt phá trong năm 2025, bước vào giai đoạn tăng tốc và phát triển bền vững.

Theo số liệu từ Cục Hải quan - Bộ Tài chính, tính đến ngày 15.9.2025, tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa của cả nước đạt 637,21 tỉ USD, tăng 17,2% (tương đương 93,7 tỉ USD) so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục đóng vai trò chủ lực khi đạt tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 455,45 tỉ USD, tăng mạnh 23,5% (tương ứng tăng 86,67 tỉ USD).

Xuất khẩu đạt 325,26 tỉ USD, tăng 15,8% (tăng 44,41 tỉ USD); trong khi nhập khẩu đạt 311,95 tỉ USD, tăng 18,8% (tăng 49,29 tỉ USD) so với cùng kỳ năm 2024. Một số nhóm hàng nhập khẩu tăng đột biến, điển hình như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện: tăng 28,78 tỉ USD (tăng 38,7%); máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng tăng 8,3 tỉ USD (tăng 24,9%).

Riêng khu vực FDI, tổng trị giá nhập khẩu đạt 211,81 tỉ USD, tăng 26,4% (tương ứng 44,24 tỉ USD), chiếm gần 68% tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước.

Các đánh giá chỉ ra rằng, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn đối mặt với nhiều thách thức như lạm phát kéo dài, xung đột địa chính trị và biến động chuỗi cung ứng, Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng xuất nhập khẩu tích cực, thể hiện năng lực phục hồi kinh tế mạnh mẽ hậu COVID-19 và sự thích ứng linh hoạt của doanh nghiệp.

Để duy trì đà tăng trưởng và khắc phục những hạn chế hiện tại, các cơ quan quản lý cần tiếp tục đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống. Đồng thời, cần hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế, phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước và đầu tư vào hạ tầng logistics.

Ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý xuất, nhập khẩu cũng là một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong hoạt động thương mại quốc tế.

Theo các chuyên gia kinh tế, dù có nhiều thách thức, nhưng với định hướng chính sách đúng đắn cùng nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp, Việt Nam hoàn toàn có cơ sở kỳ vọng vào một năm 2025 với nhiều thành tựu nổi bật trong lĩnh vực thương mại quốc tế.

Đối chiếu số liệu thống kê qua các năm cho thấy, quy mô GDP của Việt Nam năm 2024 đạt hơn 11,5 triệu tỉ đồng (tương đương 476,3 tỉ USD), đứng thứ 4 Đông Nam Á và thứ 34 thế giới. So với năm 1990, GDP nước ta đã tăng gấp 274 lần. Nếu năm 2006 GDP mới vượt 1 triệu tỉ đồng, thì đến năm 2023 đã đạt 10,32 triệu tỉ đồng. Con số này tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, minh chứng cho sức bật của nền kinh tế.

GDP bình quân đầu người năm 2024 đạt khoảng 4.700USD, tăng 1,4 lần so với 2020. Thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người dự kiến tăng lên 4.750 USD vào năm 2025, vượt qua ngưỡng thu nhập trung bình thấp, mở ra triển vọng sớm gia nhập nhóm nước có thu nhập trung bình cao.

Việt Nam có thể đạt thu nhập 22.600 USD/người vào năm 2045

Trao đổi với phóng viên Báo Lao Động, TS Cấn Văn Lực - chuyên gia kinh tế, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia - nhận định những con số công bố thời gian qua phản ánh sự tăng trưởng ngoạn mục.

“Nếu GDP bình quân đầu người tăng từ 700USD năm 2006 lên 5.000USD năm 2025, tức gấp hơn 7 lần trong chưa đầy hai thập kỷ, đó là thành quả rất đáng ghi nhận” - TS Cấn Văn Lực nhận định và khẳng định thành quả này không chỉ phản ánh sức bật kinh tế, mà còn là minh chứng cho đường lối đúng đắn của Đảng, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ cùng tinh thần đổi mới sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp.

Tuy nhiên, TS Cấn Văn Lực cũng cho rằng tăng trưởng cần bền vững, bao trùm, đi đôi với ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát dưới 5%, thâm hụt ngân sách 4-4,5% và nợ công dưới 60% GDP trong mọi tính huống gặp phải.

“Dù tăng trưởng kinh tế nhưng chúng ta cũng không thể đánh đổi bằng ô nhiễm môi trường hay bất ổn vĩ mô. Muốn phát triển bền vững, cần bảo đảm cơ cấu hợp lý giữa nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng và dịch vụ; vừa giữ vững an ninh lương thực, vừa nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng” - TS Cấn Văn Lực khuyến nghị.

Cũng theo vị chuyên gia kinh tế, nếu duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 9%/ năm giai đoạn 2026-2030 và 8%/năm giai đoạn 2031-2045, đến năm 2045 thu nhập bình quân đầu người có thể đạt 22.600USD, giúp Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao như mục tiêu đề ra.

Còn TS Lê Đăng Doanh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) - nhấn mạnh về vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, khi hiện nay cả nước có 930.000 doanh nghiệp, 14.400 hợp tác xã và 5,2 triệu hộ kinh doanh, đóng góp 46% GDP và tạo ra 85% số lượng việc làm (các số liệu tính tới thời điểm cuối năm 2024).

“Để đáp ứng yêu cầu phát triển, cần gấp đôi số lượng doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh kinh tế số, kinh tế xanh, tuần hoàn” - ông Doanh đề xuất.

Trong bối cảnh hội nhập, việc các nước dựng hàng rào kỹ thuật và tiêu chuẩn khắt khe để bảo vệ thị trường nội địa ngày càng phổ biến. Điều này vừa là cơ hội, vừa là thách thức buộc doanh nghiệp Việt Nam phải nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thêm vào đó, biến đổi khí hậu, dịch bệnh và những biến động địa chính trị toàn cầu tiếp tục tác động đến chuỗi cung ứng. Việt Nam cần có chiến lược thích ứng, tận dụng lợi thế thị trường 100 triệu dân, đồng thời tăng cường cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục, nâng cao năng lực quản trị công.

Dù đạt nhiều thành tựu kinh tế quan trọng nhưng đi kèm với đó là những thách thức đòi hỏi sự kiên định trong mục tiêu phát triển nhanh và bền vững. Con đường đi tới mục tiêu 2045 để trở thành nước phát triển, thu nhập cao không chỉ dựa vào tốc độ tăng trưởng, mà quan trọng hơn là chất lượng, hiệu quả và sự cân bằng trong mọi lĩnh vực của nền kinh tế.

Nguồn: Lao động

Từ khóa: kinh tế xanh, GDP, thách thức, phát triển, CIEM, hàng rào kỹ thuật