Ngành dệt may và nỗ lực vượt qua dịch bệnh

Dệt may là ngành công nghiệp quan trọng đứng thứ hai về kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Vì thế, khi dịch Covid-19 diễn ra, việc chuyển hướng sản xuất để tồn tại và vượt qua dịch bệnh là điều quyết định sự thắng lợi của nhiều DN.

Dệt may là một trong những ngành kinh tế quan trọng tại Việt Nam. Với 2,6 triệu lao động, ngành đang giải quyết gần 5% tổng số lao động cả nước và đóng góp 12,4% vào tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2019 của Việt Nam. Dệt may là mặt hàng xuất khẩu chủ lực với giá trị gần gấp đôi giá trị xuất khẩu hàng nông sản.

Nhưng đại dịch Covid-19 đã khiến ngành dệt may gặp rất nhiều khó khăn. Lần đầu tiên tất cả các mặt hàng xuất khẩu của ngành dệt và ngành may mặc đều bị suy giảm. Tính đến hết tháng 5-2020, xuất khẩu may mặc Việt Nam giảm 13,6% so với cùng kỳ 2019. Nhập khẩu nguyên phụ liệu dệt may và da giày giảm 16% so với cùng kỳ năm trước. 5 tháng đầu năm 2020, xuất khẩu vào thị trường Mỹ giảm 14,9%, thị trường EU giảm 19%. Hai thị trường này đã chiếm gần 60% giá trị xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam.

Phân tích về tình hình của ngành dệt may Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2020, ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết, dịch Covid-19 tác động đến ngành dệt may Việt Nam trên nhiều phương diện. Nếu ngay từ tháng đầu tiên của năm, DN thiếu hụt nguyên liệu cho sản xuất thì từ giữa tháng 3 đến nay, DN lại rơi vào tình trạng thiếu đơn hàng do đối tác tại thị trường Mỹ và châu Âu hoãn, hủy đơn hàng. Thậm chí nhiều đơn hàng đã sản xuất xong, chuyển tới cảng biển lại buộc phải quay về kho do không giao được hàng, DN không gánh được chi phí lưu kho bãi.

Với ngành dệt may Việt Nam, hiện không ít DN may xuất khẩu giờ chỉ hoạt động trong trạng thái cầm cự trong tháng 4, còn đến tháng 5 hoàn toàn chưa có đơn hàng mới. Nhiều DN còn chuyển sang may khẩu trang với hy vọng sẽ duy trì được việc làm cho công nhân, tuy nhiên hiện nay khi thị trường trong nước đã bão hòa, khẩu trang chỉ là giải pháp tạm thời, không đảm bảo được cho các DN may mắn chống chọi được hết năm 2020.

Bên cạnh đó, ngành dệt may còn có những rào cản về chính sách, khi quá ít DN dệt may thụ hưởng các giải pháp hỗ trợ (chỉ 133/3.143 DN, chiếm 3,6% tổng DN được khảo sát đã tiếp nhận được các chính sách hỗ trợ) hay việc khó tiếp cận được các giải pháp hỗ trợ tín dụng...

Trước thực trạng khó khăn, Hiệp hội Dệt may Việt Nam và cả ở cấp cao hơn là Bộ Công Thương đã gửi các văn bản kiến nghị đến Văn phòng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cùng các Bộ, ngành liên quan đề nghị có các giải pháp tích cực hỗ trợ DN. Theo đó, kiến nghị Chính phủ hỗ trợ nguồn tài chính để trả lương cho người lao động; miễn, giảm các khoản thuế, phí; đề nghị ngân hàng ân hạn các khoản vay; gia hạn và miễn, giảm tiền thuê đất, phí hạ tầng…

Ở một góc nhìn khác, các chuyên gia cho rằng, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có hiệu lực và dịch bệnh Covid-19 ở quy mô toàn cầu được khống chế, chắc chắn sẽ cứu ngành dệt may thoát khỏi tình cảnh khó khăn hiện nay. Khi EVFTA đã có hiệu lực, dự kiến, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may vào EU được dự báo sẽ tăng nhanh với mức khoảng 67% đến năm 2025 so với khi không có Hiệp định. Với quy mô nhập khẩu hàng dệt may mỗi năm hơn 250 tỷ USD, EU là thị trường nhập khẩu lớn nhất thế giới (chiếm 34%), trong khi thị phần xuất khẩu của dệt may Việt Nam vào EU mới chỉ chiếm khoảng 2,7%.

Như vậy, dư địa để dệt may Việt Nam gia tăng xuất khẩu vào EU sau khi EVFTA có hiệu lực là rất triển vọng. TS Phạm Sỹ Thành, GĐ Chương trình nghiên cứu chiến lược Mekong – Trung Quốc (MCSS), nhận định, với hiệu ứng của việc hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam - EU được phê chuẩn, dệt may Việt Nam cần đầu tư nhiều hơn vào sáng tạo để tạo ra nhiều giá trị tăng thêm cho ngành. Để làm được việc đó, rất cần Nhà nước có những thay đổi mạnh mẽ về chính sách và cơ cấu thuế, giá phù hợp.

Nguồn: Pháp Luật Xã Hội

Từ khóa: ngành dệt may, nỗ lực, vượt qua, dịch bệnh