Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Chuyến thăm Pháp của Chủ tịch Tập Cận Bình diễn ra nhân kỷ niệm 60 năm quan hệ Trung Quốc-Pháp. Thông cáo chung ngày 27/1 giữa hai quốc gia cách đây 60 năm, được một số phương tiện truyền thông phương Tây lúc bấy giờ gọi là “vụ nổ hạt nhân ngoại giao”, đã định hình căn bản địa chính trị toàn cầu, góp phần mang lại hòa bình, ổn định trong thời kỳ Chiến tranh lạnh cũng như sau giai đoạn đó.

Ngày nay, mối quan hệ Trung-Pháp càng đóng vai trò quan trọng trên trường quốc tế khi thế giới phải đối mặt với sự phân mảnh kinh tế, mất niềm tin vào khả năng kết nối và khả năng xảy ra một cuộc Chiến tranh lạnh khác. Trong một bài phỏng vấn trên tờ “La Tribune Dimanche” trước khi tiếp Chủ tịch Tập tại Paris, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron nhận định “dù là về khí hậu hay an ninh, chúng tôi cần người Trung Quốc”; đối với quốc gia hơn 1 tỷ dân, câu chuyện cũng tương tự.

Pháp chưa bao giờ là một quốc gia thiếu nhận thức về tính độc lập và tầm nhìn. Sáu mươi năm trước, đất nước hình lục lăng trở thành quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Trung Quốc, Tướng Charles de Gaulle đã nói: “Đặc điểm của Trung Quốc, giá trị và nhu cầu hiện tại cũng như tầm vóc tương lai của nước này khiến quốc gia hơn 1 tỷ dân ngày càng bộc lộ bản thân trước các lợi ích cũng như và mối quan tâm của toàn thế giới. Vì những lý do này, rõ ràng là Pháp phải có khả năng nghe thấy quan điểm Trung Quốc một cách trực tiếp đồng thời khiến chính mình được lắng nghe”. Năm 2017, Tổng thống Macron đã đưa ra khái niệm mang tính cách mạng về chủ quyền và quyền tự chủ chiến lược cho Liên minh Châu Âu trong bài phát biểu tại Đại học Sorbonne ở Paris. Ý tưởng này có nghĩa là các quốc gia EU sẽ có thể hành động tự chủ và độc lập với những quốc gia khác trong các lĩnh vực chiến lược quan trọng. Cả de Gaulle và Macron đều cho thấy Pháp là nước đi đầu trong việc định vị chiến lược.

Để tiếp tục là nước đi đầu trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu luôn thay đổi, Pháp cần có ảnh hưởng của Trung Quốc. Hiện là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, sức mạnh của xứ Trung vượt ra ngoài biên giới nước này và vươn tới hầu hết các châu lục. Tiến bộ công nghệ của quốc gia hơn một tỷ dân, mặc dù bị Mỹ bao vây, vẫn duy trì đáng ngạc nhiên. Bất kỳ cuộc thảo luận nào về quản trị toàn cầu ngày nay đều không thể hoàn thành nếu thiếu sự tham gia của Trung Quốc. Ngoài ra, từ việc tạo ra Sáng kiến Vành đai và Con đường đến thành lập Ngân hàng Đầu tư cơ sở hạ tầng châu Á, cùng hàng loạt chính sách khác, giới lãnh đạo Trung Quốc đang thiết lập định hướng chiến lược khác với cách thức tập hợp hệ tư tưởng và liên minh truyền thống của phương Tây. Chính sách đối ngoại của Trung Quốc trong những năm gần đây đang trở thành một trường phái có ảnh hưởng lớn trong những thập kỷ tới.

Một nhiệm vụ thậm chí còn thách thức hơn đối với Pháp là tìm kiếm một đối tác đáng tin cậy ở Mỹ. Giới lãnh đạo Pháp đã nhanh chóng nhận ra điều này, thể hiện trong bài phát biểu của Tổng thống Macron tại Sorbonne vào năm nay: “Hợp chủng quốc Hoa Kỳ có hai ưu tiên: lợi ích của chính họ và Trung Quốc. Châu Âu không phải là ưu tiên địa chính trị của xứ cờ hoa trong thời gian tới, bất kể liên minh xuyên Đại Tây Dương mạnh đến đâu và chính quyền Mỹ hiện tại cũng như tương lai tận tâm cam kế như thế nào đối với cuộc xung đột tại Ukraine.” Để xây dựng các cuộc đối thoại liên chính phủ có ý nghĩa, hướng đến một môi trường quốc tế thuận lợi và ổn định, qua đó tập trung chú ý vào phát triển nền kinh tế trong nước, châu Âu cần một đối tác tận tâm, nhất quán và hiệu quả. Về mặt này, Trung Quốc là lựa chọn tốt hơn.

Về quan hệ thương mại và đầu tư song phương, sự bổ sung giữa hai nền kinh tế và những cơ hội to lớn mà sự kết nối này mang lại là điều hiển nhiên. Qua nhiều năm học hỏi và điều chỉnh chính sách, Trung Quốc đã phát triển lợi thế cạnh tranh trong sản xuất các sản phẩm điện tử, cũng như các ngành công nghiệp năng lượng mới, v.v. Pháp vượt trội về hàng không vũ trụ, năng lượng hạt nhân, hàng tiêu dùng cao cấp, nông sản và rượu vang. Đất nước hình lục lăng hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba của Trung Quốc trong Liên minh châu Âu—với tổng khối lượng thương mại hai chiều đạt 78,9 tỷ đô la Mỹ vào năm 2023— và là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn thứ ba tại quốc gia hơn 1 tỷ dân. Mặt khác, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Pháp ở châu Á và lớn thứ 7 trên toàn cầu. Trên hết, đối với những ngành công nghệ mới quan trọng như trí tuệ nhân tạo, lĩnh vực mà cộng đồng quốc tế vẫn đang đặt ra các quy tắc, cả hai đều cần sự hiểu biết và hỗ trợ của nhau trên bàn đàm phán.

Trở thành cường quốc đồng nghĩa một quốc gia phải gánh trách nhiệm lớn hơn đối với thế giới và nhân loại. Điều này đặc biệt đúng trong trường hợp của Trung Quốc và Pháp.

Trong thời điểm này, Hoa Kỳ, vẫn là quốc gia hùng mạnh nhất thế giới; tuy nhiên, xứ cờ hoa đã từ chối trở thành quốc gia kiến tạo hòa bình. Thay vào đó, nước này luôn chọn cách tạo ra kẻ thù cũng như đóng cửa đối thoại liên quan đến các cuộc xung đột lớn như chiến tranh ở Ukraine và chiến sự Israel-Hamas. Ngược lại, Pháp và Trung Quốc là hai cường quốc có thể cung cấp nền tảng cho đối thoại. Mặt khác, mối quan hệ đối tác hiệu quả giữa Trung Quốc và Pháp là công cụ định hình các vấn đề toàn cầu quan trọng, chẳng hạn như trong việc thúc đẩy thỏa thuận hạt nhân Iran, thỏa thuận khí hậu Paris, v.v.

Vào tháng 2 năm nay, khi nhà Vua Jordan Abdullah II đề cập đến giải pháp hai nhà nước đối với vấn đề Palestine, Tổng thống Macron đã nhận định rằng: “Các đối tác của chúng tôi trong khu vực, đặc biệt là Jordan, đang nỗ lực giải quyết vấn đề này, và chúng tôi đang sát cánh cùng với họ. Nước Pháp sẽ thảo luận chủ đề đã nêu tại Châu Âu và Hội đồng Bảo an. Việc công nhận nhà nước Palestine không phải là điều cấm kỵ đối với chúng tôi.” Bên cạnh đó, chỉ vài ngày trước, Trung Quốc đã thúc đẩy các cuộc đàm phán giữa đại diện của Hamas và Fatah tại Bắc Kinh, trong đó Bộ Ngoại giao Trung Quốc xác nhận hai bên “bày tỏ đầy đủ ý chí chính trị” và đạt được “tiến bộ đáng khích lệ”. Việc Pháp và Trung Quốc, với tư cách là các cường quốc có ảnh hưởng lớn, sẵn sàng đóng vai trò trung gian hòa giải là tin tức tích cực cho lệnh ngừng bắn và hòa bình tại Gaza.

Nhiều lần, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc đã bày tỏ hy vọng rằng Trung Quốc và Pháp có thể cùng nhau hành động như một lực lượng ổn định trong thế giới ngày nay cũng như nhấn mạnh rằng Trung Quốc coi EU và các quốc gia EU là một cực thiết yếu và độc lập trong một thế giới đa cực. Thông điệp rất rõ ràng: cần có mối quan hệ Trung-Pháp mạnh mẽ hơn trong thế giới đầy biến động này.

Nguồn: Modern Diplomacy

Từ khóa:  đối tác thương mại, Trung Quốc, Pháp