Vì sao Brexit lại luôn gắn với Điều 50 Hiệp ước Li-xbon?

0 Bang Anh

Tại cuộc họp của đảng Bảo thủ cầm quyền ngày 17-3 vừa qua, Thủ tướng Anh Tê-rê-xa Mây (Theresa May) cam kết chính thức khởi động thủ tục đưa nước này ra khỏi Liên minh châu Âu (EU) trong vòng hai tuần tới. Điều này đồng nghĩa với việc Thủ tướng Mây sẽ thông báo khởi động tiến trình đàm phán dự kiến kéo dài 2 năm với EU, theo Điều 50 của Hiệp ước Li-xbon, một cơ chế khởi động tiến trình đàm phán nước Anh rời EU, còn gọi là Brexit, vào cuối tháng 3 này.

Điều 50 là gì?

Phát biểu tại cuộc họp trên, bà Mây nhấn mạnh: "Trong vòng hai tuần tới, chúng ta sẽ kích hoạt Điều 50 Hiệp ước Li-xbon về EU và bắt đầu các cuộc đàm phán để Vương quốc Anh ra khỏi EU". Bà cũng tuyên bố sẽ cố gắng đạt được một thỏa thuận thỏa đáng với châu Âu.

Trước đó, ngày 16-3, Nữ hoàng Anh Ê-li-da-bét Đệ nhị (Elizabeth II) đã phê chuẩn dự luật về Brexit, cho phép Thủ tướng Mây kích hoạt Điều 50 Hiệp ước Li-xbon để chính thức đưa nước Anh bước vào tiến trình rời EU. Hai ngày trước đó, Lưỡng viện Quốc hội Anh đã bỏ phiếu thông qua dự luật mang tên "Luật thông báo rút khỏi EU", theo đó sẽ chính thức cho phép Anh và EU bắt đầu đàm phán về rất nhiều bộ luật, nghị định, quy định của EU ràng buộc Anh về kinh tế, ngoại giao và pháp lý. TờLe Monde(Pháp) giải thích thêm, sau khi dự luật Brexit được thông qua thì Thủ tướng Mây mới có thể kích hoạt Điều 50 Hiệp ước Li-xbon, gửi thư thông báo với Chủ tịch Hội đồng châu Âu để chính thức bắt đầu tiến trình đàm phán Anh-EU dự kiến kéo dài 2 năm.

Vậy Điều 50 là gì? Theo Hiệp ước Li-xbon, Điều 50 có 5 khoản, trong đó khoản 1 cho phép bất kỳ thành viên nào của EU cũng được rời khỏi khối theo yêu cầu của hiến pháp nước đó. Khoản 5 của Điều 50 nói rằng, nếu đã rời EU và muốn trở lại khối, thì làm theo những quy định ở Điều 49.

Điều 50 chỉ mới được bổ sung vào luật EU năm 2009 trong Nghị định Li-xbon. Trước đó, không có điều khoản nào về việc rời EU. Các quy định của Điều 50 khá ngắn gọn, và do chưa có tiền lệ kích hoạt nên quy trình thực hiện vẫn khá mù mờ.

Theo điều khoản này, để ra khỏi EU, Anh chỉ cần viết một email gửi đến Chủ tịch Hội đồng EU. Đồng thời, Anh cũng có thể gửi một lá thư trực tiếp đến tòa nhà Hội đồng EU tại Brúc-xen, Bỉ.

Trong vòng 2 năm kể từ ngày kích hoạt Điều 50, Anh vẫn là thành viên của EU. Trong 2 năm này, Anh vẫn chịu mọi luật lệ và thủ tục của EU. Chỉ có hai vấn đề Anh không được tham gia cùng EU trong thời gian này, đó là khi EU bàn vế vấn đề Anh rút khỏi khối và các vấn đề kinh tế nội bộ khối.

Kích hoạt Điều 50 sẽ tác động ra sao tới đồng bảng Anh?

Việc kích hoạt Điều 50 Hiệp ước Li-xbon đã được giới giao dịch tiền tệ và những người quan tâm đến đồng bảng Anh khoanh vào mục cần theo dõi kể từ sau cuộc trưng cầu ý dân về tư cách thành viên EU ngày 23-6-2016. Tâm lý bất an của giới đầu tư đã dẫn đến làn sóng bán ồ ạt đồng bảng và khiến đồng tiền này rớt giá mạnh ngay sau khi kết quả cuộc trưng cầu ý dân được công bố.

Tuy nhiên, sự phục hồi nhanh chóng của kinh tế Anh kể từ sau cuộc trưng cầu cùng với bài phát biểu chi tiết hơn về Brexit của Thủ tướng Mây hồi giữa tháng 1-2017 đã giúp đồng bảng hồi phục và duy trì ở mức trên 1,20USD đổi 1 bảng Anh. Trung tuần tháng 3 này, đồng bảng đã tăng lên hơn 1,22USD và tăng 0,5% so với đồng ơ-rô. Sự lên giá này của đồng bảng phần nào do giới đầu tư đã chấp nhận Brexit và tính toán thực tế của cuộc “ly hôn” sắp tới.

Dù vậy, giới đầu tư sẽ không thể bỏ qua sự kiện Điều 50 được kích hoạt. Giới phân tích dự báo, thời điểm đồng bảng có thể sẽ rớt giá mạnh là khi EU phản ứng cũng như đưa ra những tuyên bố về tiến trình đàm phán Brexit sau khi Chính phủ Anh tuyên bố kích hoạt Điều 50. Tuy nhiên, việc kích hoạt Điều 50 sẽ chỉ tác động ở mức vừa phải tới đồng bảng mà thôi.

Nguồn: Bình Nguyên / Báo QĐND

Từ khóa: vì sao, Brexit,luôn gắn,Điều 50, Hiệp ước Li-xbon