Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhận biết được việc chuyển đổi xanh nhưng vẫn còn thiếu thông tin, hạn chế về tài chính, vì vậy chưa mạnh mẽ chuyển đổi. Điều này có thể làm chậm nỗ lực thực hiện Net Zero của Việt Nam.

Doanh nghiệp còn lo sống còn

Hồi tháng 7.2024, khi báo cáo "Mức độ sẵn sàng và khó khăn của doanh nghiệp trong chuyển đổi xanh" của Ban Nghiên cứu Phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) trình Chính phủ, dư luận xôn xao về việc có đến trên 60% doanh nghiệp trên tổng số 2.730 doanh nghiệp được khảo sát cho biết: "Chưa chuẩn bị gì" cho quá trình chuyển đổi xanh.

Một doanh nghiệp vừa và nhỏ có trụ sở Hoài Đức (Hà Nội) - xin phép giấu tên - chia sẻ với phóng viên rằng, doanh nghiệp có quan tâm đến chuyển đổi xanh, nhưng hiện tại chỉ coi đây đang là xu hướng được nhiều người nói đến chứ chưa thấy bắt buộc.

"Quả thật để chuyển đổi xanh quá khó, tôi chẳng biết phải bắt đầu từ đâu, phải làm cái gì đầu tiên vì thấy cái gì cũng phải đổi, mà đổi như thế nào cũng mông lung. Chưa kể để đáp ứng các tiêu chí xanh doanh nghiệp phải bỏ số vốn rất lớn, nhưng làm sao vay vốn chuyển đổi xanh cũng là chuyện phải nghĩ.

Sau đại dịch, khó lắm chúng tôi mới có lại đơn hàng, nhưng rồi suy thoái kinh tế, đơn hàng cắt giảm, chi phí logistics tăng do căng thẳng địa chính trị. Làm sao để duy trì được hoạt động kinh doanh đã khó, nói gì đến chuyển đổi xanh" - vị lãnh đạo doanh nghiệp chia sẻ.

Việt Nam cam kết đưa phát thải ròng về 0 vào 2050 tại Hội nghị COP26. Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh tới 2030 được ban hành, đưa ra các yêu cầu với doanh nghiệp trong chuyển đổi sản xuất. Các thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam như: Mỹ, châu Âu cũng đều đưa ra quy định khắt khe về giảm phát thải carbon với hàng nhập khẩu.

Tuy nhiên, để các doanh nghiệp dám đứng ra, chấp nhận rủi ro để đầu tư chuyển đổi xanh là có nhưng hiếm, đa phần là các tập đoàn có tiềm lực lớn. Hoặc phải là các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp nếu không chuyển đổi xanh.

Như trong lĩnh vực dệt may, hiện 27 thị trường thuộc EU đều thắt chặt tiêu chuẩn với hàng hóa nhập khẩu theo Thỏa thuận Xanh châu Âu (EGD) nhằm ứng phó với các vấn đề khẩn cấp về khí hậu toàn cầu đến năm 2050. Vì vậy, các doanh nghiệp dệt may đã có quan hệ xuất khẩu tốt với các thị trường này, cũng buộc phải thay đổi.

Đẩy mạnh truyền thông, gỡ khó chính sách

Chúng ta đã có cam kết rất mạnh mẽ trong việc đưa mức phát thải ròng bằng 0, dù có rất nhiều các nỗ lực trong việc bàn luận các giải pháp đẩy mạnh chuyển đổi xanh thông qua các hội thảo, nghiên cứu, diễn đàn... Tuy nhiên, tốc độ hoàn thiện khung pháp lý vẫn được nhận định là còn chậm và chưa đi vào chi tiết để giải quyết kịp thời các vướng mắc của doanh nghiệp, chưa có cơ chế giúp khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh.

Theo WHO, Việt Nam là quốc gia ô nhiễm không khí thứ hai trong khu vực Đông Nam Á và thứ 22 trên toàn thế giới, trong đó riêng Thủ đô Hà Nội xếp thứ 8 về mức độ ô nhiễm không khí trên toàn cầu.

Rõ ràng, việc không đáp ứng vấn đề cơ chế, chính sách, công nghệ sẽ khiến nỗ lực thực hiện cam kết đưa mức phát thải ròng về 0 của chúng ta vào năm 2050 trở nên vô nghĩa.

Đơn cử như hiện nay, ESG được xem như yếu tố cốt lõi giúp doanh nghiệp duy trì sự phát triển bền vững trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu. Chứng nhận này quan trọng với doanh nghiệp vì nó giúp doanh nghiệp thu hút vốn đầu tư, có thêm cơ hội hợp tác quốc tế, cải thiện hiệu quả hoạt động và giảm chi phí; tăng sự uy tín và ủng hộ của khách hàng, bảo vệ môi trường, tăng trách nhiệm với xã hội...

Tuy nhiên, theo báo cáo của Delta West, đa phần các doanh nghiệp Việt vẫn gặp khó trong triển khai các chiến lược ESG do thiếu hiểu biết, hạn chế về tài chính và thiếu thông tin minh bạch.

Nguồn: Lao động

Từ khóa: doanh nghiệp, chuyển đổi xanh, khung pháp lý