Bản Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử (TMĐT) 2018, được công bố tại buổi hội thảo Toàn cảnh TMĐT Việt Nam 2018 diễn ra ngày 14-3 vừa qua, cho thấy hiện vẫn có vùng “trắng” về TMĐT tại các tỉnh, thành ở Việt Nam.
Có chín địa phương trong số 63 tỉnh, thành không có tên trong bản báo cáo do Hiệp hội TMĐT Việt Nam (VECOM) công bố, bao gồm năm tỉnh thuộc khu vực miền núi phía Bắc (Cao Bằng, Điện Biên, Hà Giang, Lai Châu và Sơn La) và bốn tỉnh miền Tây Nam Bộ (Bạc Liêu, Cà Mau, Hậu Giang và Sóc Trăng). Đây là những tỉnh có số tên miền quốc gia có đuôi .vn quá thấp, trung bình từ 3.000 dân trở lên mới có một tên miền. Trong đó, Lai Châu là tỉnh có số lượng tên miền thấp nhất cả nước vì cả tỉnh này chỉ có 90 tên miền có đuôi .vn trong khi TPHCM là địa phương có số tên miền lớn nhất với gần 160.000 tên miền. Hiện tỷ lệ số dân/một tên miền của Lai Châu là hơn 4.800 dân/tên miền, cách xa Hà Nội – thành phố có tỷ lệ cao nhất cả nước với 48 người dân/tên miền.
Sự chênh lệch quá lớn
Hiệp hội TMĐT cho biết chỉ số TMĐT được xây dựng dựa trên các tiêu chí về nguồn nhân lực và giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng, giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp, giữa chính quyền và doanh nghiệp… Dựa trên các tiêu chí này, TPHCM đứng đầu trong bảng xếp hạng với hơn 82 điểm, tiếp đến là Hà Nội với gần 80 điểm, Hải Phòng được gần 55 điểm, Đà Nẵng có hơn 54 điểm, Bình Dương hơn 50 điểm, Đồng Nai hơn 48 điểm, Bắc Ninh hơn 46 điểm… Các tỉnh Kon Tum, Quảng Trị, Trà Vinh, Yên Bái và Vĩnh Long đều đều được xếp ở các mức điểm hơn 29 điểm và chỉ chênh lệnh nhau 0,01 - 0,04 điểm. Trong khí đó, các tỉnh Lạng Sơn, Tuyên Quang, Bình Phước đều có điểm sàn sàn nhau ở mức hơn 27 điểm. Bắc Kạn là tỉnh xếp cuối bảng với 26 điểm.
Nhìn vào bảng xếp hạng có thể thấy điểm số giữa TPHCM và Hà Nội - hai thành phố lớn nhất của Việt Nam - có khoảng cách khá xa so với các tỉnh, thành còn lại.
Ông Nguyễn Ngọc Dũng, Phó chủ tịch Hiệp hội TMĐT, cho hay có sự chênh lệch về chỉ số TMĐT giữa các tỉnh, thành là vì các doanh nghiệp thường tập trung vào hai thành phố lớn nhất ở hai đầu của đất nước là Hà Nội và TPHCM. Hiện nay, hiệp hội đang cùng với Cục TMĐT và Kinh tế số của Bộ Công Thương triển khai nhiều hoạt động liên quan đến việc đào tạo, tham vấn, tập huấn về TMĐT cho các địa phương nhằm giảm sự chênh lệch nói trên. Tuy nhiên, do nguồn lực có hạn nên các bên liên quan không thể đồng loạt triển khai các hoạt động tại 63 tỉnh, thành phố mà chỉ chọn một số địa phương nơi hoạt động TMĐT có khả năng lan tỏa cao. Ông Dũng nói rằng việc công bố chỉ số TMĐT cũng là để cho các tỉnh, thành biết họ đã đầu tư cho TMĐT như thế nào và vị trí của họ ở đâu trong bảng xếp hạng, sẽ nên cố gắng thế nào trong việc phát triển dịch vụ này.
Cùng với việc công bố bản Báo cáo Chỉ số TMĐT Việt Nam 2018, VECOM cũng khuyến nghị rằng Việt Nam cần có những chính sách, giải pháp mạnh mẽ để vừa thúc đẩy vai trò đầu tàu về TMĐT của TPHCM và Hà Nội vừa hỗ trợ sự phát triển của các địa phương khác, tạo sự phát triển nhanh và bền vững trên phạm vi cả nước.
Chưa nhiều doanh nghiệp tận dụng TMĐT
Hiệp hội TMĐT Việt Nam cũng tiến hành cuộc khảo sát về tình hình ứng dụng TMĐT tại gần 4.150 doanh nghiệp trên toàn quốc vào cuối năm 2017. Theo đó, 40% số doanh nghiệp cho biết có 50% số lượng lao động của họ thường xuyên sử dụng e-mail trong công việc; 22% cho biết có dưới 10% số lao động thường xuyên sử dụng e-mail. 40% số doanh nghiệp có trên 50% lao động thường sử dụng Viber, Facebook message… để phục vụ cho các công việc của họ; 32% số doanh nghiệp có kinh doanh trên mạng xã hội và chỉ 11% số doanh nghiệp tham gia vào việc kinh doanh trên các sàn TMĐT.
Về nguồn nhân lực cho TMĐT, cuộc khảo sát cho thấy 30% số doanh nghiệp có cán bộ phụ trách trong lĩnh vực này và các doanh nghiệp lớn thường phần công nhiều người đảm trách hơn. 43% số doanh nghiệp cho biết đã xây dựng trang web và tỷ lệ này không thay đổi nhiều so với các năm trước. Tuy nhiên, các doanh nghiệp đã chú trọng hơn vào việc cập nhật thông tin thường xuyên lên trang web, trong đó có 50% số doanh nghiệp cập nhật hằng ngày và 25% cập nhật hằng tuần. Theo kết quả của cuộc khảo sát, chỉ 17% số trang web có phiên bản di động và 15% doanh nghiệp tham gia bán hàng qua ứng dụng di động (phần mềm cài trên điện thoại thông minh).
Phát biểu tại cuộc hội thảo Toàn cảnh thương mại điện tử Việt Nam 2018 hôm 14-3, bà Đặng Thúy Hà, Giám đốc Bộ phận nghiên cứu hành vi người tiêu dùng của công ty Nielsen tại miền Bắc, cho biết tính đến hết năm 2017 có gần 54 triệu người ở Việt Nam sử dụng Internet và đến năm 2020 sẽ tăng lên khoảng 59 triệu, đạt tỷ lệ khoảng 60% dân số cả nước sử dụng Internet. “Có 55% số người tiêu dùng cho biết đã sử dụng hoặc sẵn sàng sử dụng kết nối mạng để thực hiện những quy trình mua sắm nhanh hơn. Tỷ lệ nhóm khách hàng trẻ tuổi, nữ giới và nhân viên văn phòng sử dụng Internet để mua hàng trực tuyến còn cao hơn tỷ lệ người mua hàng trực tiếp do họ bận rộn và sự tiện lợi của kênh này”, bà Hà nói.
Bộ ba phòng trưng bày, chất lượng và web di động
Bà Hà còn cho biết, một cuộc khảo sát của Nielsen cho thấy 91% số người sử dụng điện thoại hiện nay số dùng điện thoại thông minh. Một số người cho rằng nông thôn chưa thể có sự kết nối Internet một cách thuận tiện được như thành thị, nhưng cuộc khảo sát của Nielsen cho kết quả khá ngạc nhiên là gần 80% người ở vùng nông thôn đã có điện thoại thông minh, hơn 70% có máy tính – những thiết bị cho phép kết nối Internet và tiếp cận với TMĐT nhiều hơn. Thời gian trung bình của một người Việt Nam dành cho việc sử dụng Internet trong năm 2017 là 25 giờ mỗi tuần và số giờ có thể cao hơn đối với những người trẻ.
Bà Hà nói thêm rằng những người tham gia vào việc mua hàng qua mạng thường tiếp cận nhiều nguồn thông tin, tìm kiếm sản phẩm, chọn lọc và có thể đến phòng trưng bày xem trước khi mua những món hàng họ chọn…
Do vậy, các doanh nghiệp phải có chiến lược tiếp cận, tiếp thị, bán hàng tích hợp (cả bán trực tuyến và trực tiếp) mới có thể tiếp cận được với nhiều khách hàng như họ mong muốn. Để thu hút khách mua hàng trực tuyến, người bán cần quảng bá sản phẩm trung thực để khách hàng nhận được chất lượng sản phẩm như đã được quảng cáo và cần thiết kế trang web, ứng dụng mua sắm dễ sử dụng. Bà Hà lưu ý các doanh nghiệp phải thiết kế giao diện trang web dành cho các thiết bị di động nhằm tạo sự thuận tiện cho người mua hàng truy cập vào các trang web của mình.
Cơ hội bán hàng qua Amazon
Tham gia cuộc hội thảo Toàn cảnh thương mại điện tử Việt Nam 2018, ông Gijae Seong, Trưởng bộ phận bán hàng của Amazon Singapore, đã giới thiệu về các giải pháp bán lẻ trực tuyến toàn cầu trên Amazon.com cho người tiêu dùng ở Việt Nam. Cách đây hai năm doanh nghiệp này đã cùng với một ví điện tử giới thiệu giải pháp bán hàng trên website này cho người tiêu dùng ở Việt Nam.
Ông Dũng từ VECOM cho biết, cơ quan này đã mời Amazon tham gia vào cuộc hội thảo nói trên với mong muốn thêm nhiều doanh nghiệp, cá nhân biết về một công cụ bán hàng toàn cầu này. Sau hội thảo, hiệp hội sẽ tổ chức các hoạt động đào tạo và giới thiệu những cách thức cho doanh nghiệp trong nước có thể xuất khẩu hàng hóa qua Amazon. Trước đây trên Amazon có khoảng 300 gian hàng của các cá nhân và doanh nghiệp Việt Nam. VECOM muốn thúc đẩy mọi người tham gia bán hàng hóa trên Amazon để mở rộng cộng đồng bán hàng trên công cụ xuất khẩu này. “Khi Amazon không tổ chức giới thiệu các giải pháp bán lẻ trực tuyến của họ thì người Việt Nam vẫn có thể tiếp cận và sử dụng công cụ này để bán hàng ra thị trường toàn cầu. Song, khi các doanh nghiệp, cá nhân tự nghiên cứu sẽ khó khăn hơn là được đào tạo, cung cấp các cách thức bán hàng”, ông Dũng nói.
Vẫn theo ông Dũng, kinh doanh TMĐT nếu không được hướng dẫn từ đầu thì dễ gặp nhiều sự trở ngại. Trước đây nhiều tài khoản của người bán hàng ở Việt Nam trên Amazon bị khóa do vi phạm quy định mà họ không biết và nhiều người trong số họ không biết làm sao và liên lạc với ai để lấy lại tài khoản, giúp giải quyết các vấn đề mà họ đối mặt. Nếu được đào tạo thì người có nhu cầu bán hàng trên Amazon sẽ hạn chế được những sự cố không đáng có và biết được đầu mối liên lạc khi cần sự hỗ trợ cho những vấn đề họ gặp phải. “Hiệp hội muốn cùng với Amazon cung cấp kiến thức, hỗ trợ kỹ thuật để người bán hàng tại Việt Nam kinh doanh thành công”, ông Dũng nói.
Tải báo cáo bản đầy đủ tại đây
Nguồn: thesaigontimes.vn
Từ khóa: Thương mại điện tử, Việt Nam, vùng trắng
