Cổng thông tin hội nhập kinh tế quốc tế thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 15 tháng 01 năm 2024, Bộ Công Thương đã ký ban hành Thông tư số 01/2024/TT-BCT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 21/2016/TT-BCT ngày 20 tháng 9 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định thực hiện Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á Âu (Hiệp định VN-EAEU FTA). Thông tư số 01/2024/TT-BCT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2024. Cùng với Thông tư số 02/2024/TT-BCT sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 31/2015/TT-BCT ngày 24 tháng 9 năm 2015 của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định thực hiện Quy tắc xuất xứ trong Hiệp định Thành lập khu vực thương mại tự do ASEAN-Úc-Niu di lân (Hiệp định AANZFTA). Thông tư số 02/2024/TT-BCT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 3 năm 2024. Trên cơ sở đó, Trung tâm Hội nhập quốc tế TPHCM tổ chức Hội thảo “Cập nhật quy định mới tại Thông tư số 01 và Thông tư số 02/2024/TT-BCT quy định thực hiện quy tắc xuất xứ trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á Âu (VN-EAEU FTA) và Hiệp định Thành lập khu vực thương mại tự do ASEAN – Úc – Niu di lân (AANZFTA)” nhằm cập nhật thông tin mới nhất đến các doanh nghiệp quan tâm.

Tại Hội thảo, Bà Đinh Thị Bảo Linh, Phó Giám đốc, Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại, Bộ Công Thương cho biết ngày 29/5/2015, Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á – Âu (EAEU – bao gồm các nước Liên bang Nga, Cộng hòa Belarus, Cộng hòa Kazakhstan, Cộng hòa Armenia và Cộng hòa Kyrgyzstan) đã chính thức ký kết FTA Việt Nam EAEU. Đến năm 2023, tỷ trọng nhóm hàng dệt may, giày dép, thủy sản và cà phê gia tăng, ngược lại với sự sụt giảm về tỷ trọng của nhóm hàng điện tử. Năm 2023 so với năm 2019 (trước dịch bệnh và trước xung đột Nga-Ukraina), tỷ trọng của than trong tổng trị giá nhập khẩu tăng mạnh, cùng tăng còn có chất dẻo nguyên liệu và thủy sản. Ngược lại tỷ trọng của sắt thép, lúa mì và phân bón sụt giảm. Mặc dù nhu cầu thị trường không thay đổi nhiều, tỷ trọng đối với 1 số mặt hàng lại gia tăng.

Sau gần 10 năm thành lập và phát triển, Liên minh Kinh tế Á Âu (EAEU) gồm 5 quốc gia: Nga, Belarus, Armenia, Kazakhstan và Kyrgyzstan vừa vạch ra lộ trình phát triển trong giai đoạn mới đến năm 2045.

Khối lượng thương mại song phương giữa các quốc gia thuộc liên minh đã tăng gần gấp đôi và Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của EAEU tăng từ 1,6 nghìn tỷ USD lên 2,5 nghìn tỷ USD. Các thị trường chung chuyên sâu về hàng hóa, dịch vụ, vốn và nguồn lao động được hình thành, hoạt động theo quy tắc đã được thống nhất.

Tại Hội nghị thượng đỉnh được tổ chức vào ngày 25/12 vừa qua ở St.Petersburg (Nga), 17 văn kiện quan trọng đã được các nhà lãnh đạo EAEU ký kết nhằm xác định rõ nhiều nội dung hợp tác kinh tế, pháp lý từ nay đến năm 2045, trong đó đáng chú ý là bản Tuyên bố về lộ trình phát triển kinh tế đến năm 2030 và giai đoạn đến năm 2045 có tên “ Con đường kinh tế Á – Âu”. Hội nghị cũng thông qua tài liệu định hướng các hoạt động quốc tế chính của liên minh trong năm 2024 và văn bản về đường lối chính sách kinh tế vĩ mô chính từ năm 2024 đến 2025.

Hình ảnh: Bà Đinh Thị Bảo Linh, Phó Giám đốc, Trung tâm Thông tin Công nghiệp và Thương mại, Bộ Công Thương

Về các quy định mới tại Thông tư 01/2024/TT-BCT quy định thực hiện Quy tắc xuất xứ trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á Âu (VN – EAEU FTA), Bà Nguyễn Thị Trọng Nghĩa, Phó trưởng Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương cho biết Thông tư 01/2024/TT-BCT, Bộ Công Thương đã sửa đổi thủ tục cấp và kiểm tra Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu EAV. Quy tắc cụ thể mặt hàng (PSR) tại khoản 2 Điều 2 Thông tư 21/2016/TT-BCT (đã được thay thế bằng Phụ lục tại Điều 2 Thông tư 11/2018/TT-BCT) sẽ thực hiện theo các nội dung có trong Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 01/2024/TT-BCT

Ngoài ra, Thông tư 01/2024/TT-BCT sửa đổi thủ tục cấp và kiểm tra Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa mẫu EAV như sau: Quy trình chứng nhận và kiểm tra Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) thực hiện theo quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 21/2016/TT-BCT; Nghị định 31/2018/NĐ-CP ngày 08 tháng 3 năm 2018 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Quản lý Ngoại thương về xuất xứ hàng hóa và các quy định của pháp luật về xuất xứ hàng hóa. Cơ quan, tổ chức cấp C/O xem xét cấp C/O mẫu EVA theo PSR phiên bản HS 2022, bao gồm việc cấp sau C/O cho lô hàng xuất khẩu, giao hàng từ ngày 01/10/2023 để được hưởng ưu đãi thuế quan theo quy định của Hiệp định thương mại tự do giữa Việt nam và Liên minh Kinh tế Á Âu.

Thông tư này bãi bỏ Thông tư số 11/2018/TT-BCT ngày 29 tháng 5 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Công Thương sửa đổi, bổ sung Thông tư số 21/2016/TT-BCT ngày 20 tháng 9 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định thực hiện Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh Kinh tế Á Âu.

Hình ảnh: Bà Nguyễn Thị Trọng Nghĩa, Phó trưởng Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương

Ông Phạm Hoàng Thái, Phó trưởng Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương cho biêt về những điểm mới tại Thông tư 02/2024/TT-BCT quy định thực hiện Quy tắc xuất xứ trong Hiệp định Thành lập khu vực thương mại tự do ASEAN-Úc-Niu di lân (AANZ FTA). Cụ thể, quy tắc cụ thể mặt hàng để thực hiện Hiệp định AANZFTA áp dụng từ 01/3/2024.

Theo đó, thay thế Phụ lục II - Quy tắc cụ thể mặt hàng tại khoản 2 Điều 1 Thông tư 31/2015/TT-BCT (đã được thay thế bằng Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 42/2018/TT-BCT) bằng Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư 02/2024/TT-BCT.

- Quy tắc cụ thể mặt hàng (sau đây gọi là danh mục PSR) được xây dựng trên cơ sở Hệ thống hài hòa mô tả và mã hóa hàng hoá năm 2022 (HS 2022). Trường hợp có bất kỳ sự khác biệt nào giữa phần mô tả tại Phụ lục này với phần mô tả tại văn kiện pháp lý của Hệ thống Hài hòa do Tổ chức Hải quan Thế giới xây dựng, phần mô tả tại Hệ thống Hài hòa của Tổ chức Hải quan Thế giới được áp dụng.

- Trong danh mục PSR, cột đầu tiên gồm có các chương, nhóm hoặc phân nhóm, cột thứ hai là mô tả hàng hoá và cột thứ ba quy định về tiêu chí xuất xứ cho từng mặt hàng cụ thể.

+ Chương là hai số đầu tiên của mã số phân loại hàng hoá theo mã HS;

+ Nhóm là bốn số đầu tiên của mã số phân loại hàng hoá theo mã HS;

+ Phân nhóm là sáu số đầu tiên của mã số phân loại hàng hoá theo mã HS.

- Khi một nhóm hoặc một phân nhóm cụ thể được quy định áp dụng tiêu chí lựa chọn, hàng hóa được coi là có xuất xứ nếu đáp ứng một trong các tiêu chí lựa chọn đó.

- Trường hợp quy tắc hàm lượng giá trị khu vực được áp dụng, công đoạn sản xuất cuối cùng phải được thực hiện tại một nước thành viên.

- Yêu cầu chuyển đổi mã số hàng hoá chỉ áp dụng đối với nguyên liệu không có xuất xứ.

- Trường hợp quy tắc chuyển đổi mã số hàng hoá nhấn mạnh việc không cho phép chuyển đổi từ một mã số hàng hoá khác, việc loại trừ đó áp dụng chỉ đối với nguyên liệu không có xuất xứ.

Hình ảnh: Ông Phạm Hoàng Thái, Phó trưởng Phòng Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương

Trong điều kiện Việt Nam đang từng bước hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay cũng như các doanh nghiệp, thương nhân Việt Nam đang từng bước đưa các sản phẩm của mình ra thị trường thế giới thì các quy định của pháp luật trong lĩnh vực về xuất xứ hàng hóa luôn được tiếp tục xây dựng và hoàn thiện cho thống nhất hơn so với các chuẩn mực quốc tế. Doanh nghiệp cần chủ động cập nhật và thực thi đúng để tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan mà Việt Nam được hưởng khi là thành viên của các Hiệp định thương mại tự do.

Nguồn: CIIS

Từ khóa: xuất nhập khẩu, thị trường, quy định mới