Chủ động vượt rào cản thương mại

raocan2

Hội nhập kinh tế đã khiến nhiều nước đưa ra hàng loạt rào cản thương mại nhằm bảo vệ sản phẩm trong nước. Không ít sản phẩm của VN thâm nhập vào thị trường các nước bị nhà nhập khẩu siết chặt. Song nghịch lý ở chỗ, trong khi hàng xuất khẩu VN phải hứng chịu hàng loạt rào cản thì dường như hàng nhập khẩu từ bên ngoài vào lại khá dễ dàng.

Thống kê của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), những rào cản đang tồn tại đối với xuất khẩu của Việt Nam chủ yếu tập trung trong các nhóm hàng nông, lâm, thủy sản. Chẳng hạn, Bộ An toàn và Dược phẩm Hàn Quốc (MFDS) đang áp dụng chế độ kiểm soát đối chặt đối với mặt hàng thủy sản tẩm gia vị (cá bò khô tâm gia vị) của Việt Nam vào nước này. Để có thể đưa hàng thủy sản tẩm gia vị vào thị trường Hàn Quốc, MFDS đề nghị sang kiểm tra trực tiếp các cơ sở. Trường hợp, sản phẩm không đạt chất lượng MFDS sẽ ngăn không cho vào Hàn Quốc.

Tương tự, các thị trường nhập khẩu chính như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Brazil, Mexico... đều đưa ra các hàng rào kĩ thuật nghiêm ngặt đối với hàng thủy sản xuất khẩu. Thậm chí, nhiều nước còn đưa ra những rào cản mang tính bột phát và không phù hợp với thông lệ quốc tế. Ví dụ, Brazil đã ban hành lệnh tạm thời đình chỉ nhập khẩu thủy sản từ Việt Nam do Việt Nam gửi chậm kế hoạch khắc phục đối với khuyến cáo của Bộ Thủy sản và Nuôi trồng Brazil.

Đối với mặt hàng rau quả, thị trường EU thời gian qua phát hiện nhiều lô hàng trái cây xuất khẩu của Việt Nam không phù hợp quy định của EU. Hiện tại, EU đang tăng tần suất kiểm tra một số mặt hàng rau, củ và rau gia vị của Việt Nam lên 20%, điều này sẽ gây khó khăn cho các hoạt động xuất khẩu. Ngoài ra, EU cũng đang xem xét áp dụng kiểm tra theo tần xuất 20% đối với thanh long của Việt Nam... Trong 2 năm 2012-2013, đã có 6 lô hàng trái cây của Việt Nam (5 lô thanh long, 1 lô chôm chôm) bị từ chối nhập khẩu do bị phát hiện có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật là các hoạt chất Hoa Kỳ chưa tiết lập mức dư lượng tối đa cho phép. Theo bà Lê Hồng Minh, nguyên Thứ trưởng Bộ Thủy sản (nay là Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn), có rất nhiều tiêu chuẩn khác nhau từ các nước và các khu vực và các DN buộc phải đáp ứng dù gặp nhiều khó khăn, trong đó cao nhất là EU.

Bàn về các rào cản thương mại của các nước đối với hàng xuất khẩu, ông Phạm Văn Quan, Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Tây Ninh cho biết, các nội dung thực thi rào cản thương mại rất đa dạng và phức tạp, không dễ nắm bắt. Bên cạnh đó, trình độ nhận thức của cán bộ, công chức kể cả lãnh đạo chưa đáp ứng kịp yêu cầu nên quyết định, chỉ đạo triển khai thực hiện thiếu quyết liệt. Trong khi đó, các mặt hàng nhập khẩu từ bên ngoài vào lại dường như bị buông lỏng.

TS.Trương Đình Giám, Viện Nghiên cứu Chiến lược chính sách công nghiệp Bộ Công thương cho rằng, mặc dù Việt Nam đã tiến hành một số nghiên cứu về rào cản kỹ thuật ngay từ khi gia nhập WTO vào năm 2007. Tuy nhiên, các nghiên cứu mới chỉ giúp cho Việt Nam thực thi một cách cơ bản các nghĩa vụ. Về dài hạn, chưa có đề xuất được các chính sách tăng cường quản lý nhà nước trong hội nhập kinh tế cũng như trong hỗ trợ DN và bảo vệ người tiêu dùng. Thực tế cho thấy, ở Việt Nam khái niệm rào cản thương mại và những thách thức cũng như cơ hội đi cùng đến nay còn khá mơ hồ đối với các đối tượng bị tác động.

Để có thể bảo vệ hàng hóa xuất khẩu đồng thời xây dựng các rào cản nhập khẩu hàng hóa vào thị trường trong nước, theo ông Nguyễn Bình Giang, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương), Việt Nam cần có giải pháp vượt qua những thách thức về rào cản, đồng thời nên áp dụng biện pháp kỹ thuật ngăn chặn kịp thời việc nhập khẩu máy móc thiết bị và công nghệ lạc hậu có khả năng làm tổn hại môi trường tiêu hao năng lượng, nguyên liệu. Đặc biệt, cần những cân nhắc để đảm bảo dung hòa lợi ích giữa DN sản xuất, nhập khẩu và người tiêu dùng. Tất nhiên, cùng đó, các DN cần chủ động đầu tư, đổi mới công nghệ để nâng cao sức cạnh tranh. Công tác theo dõi, phân tích diễn biến tình hình thị trường và dự báo những thách thức, rào cản thương mại có thể phát sinh tránh thiệt hại cũng rất cần được quan tâm.

Theo www.baomoi.com

Từ khóa: rào cản thương mại, Việt Nam, hội nha65pkinh tế, doanh nghiệp, tiêu dùng, xuất nhập khẩu